Lần đầu thuê phòng trọ, nhiều bạn trẻ chỉ nhìn phòng đẹp là chốt ngay, rồi mới phát hiện phòng ẩm mốc, điện nước tính giá cao, hoặc đến lúc trả phòng thì mất oan tiền cọc vì những hư hỏng đã có từ trước. Bài này hướng dẫn bạn kiểm tra phòng từng góc, đọc hợp đồng từng điều khoản và giữ tiền cọc an toàn.
- Đi xem phòng vào ban ngày và mở mọi vòi nước, công tắc, cửa sổ để kiểm tra ẩm mốc, áp lực nước và ánh sáng thật, đừng chỉ nhìn ảnh quảng cáo.
- Trước khi ký, chụp ảnh và quay video toàn bộ hiện trạng phòng, từ vết nứt trên tường đến đồng hồ điện nước, làm bằng chứng khi trả phòng.
- Đọc kỹ tiền cọc, thời hạn thuê, giá điện nước, điều kiện trả phòng và điều kiện tăng giá trong hợp đồng, điều nào chưa rõ thì hỏi đến khi rõ mới ký.
Vì sao người thuê lần đầu hay mất tiền oan?
Người thuê lần đầu thường thiếu kinh nghiệm ở hai chỗ: không biết phòng có vấn đề gì cho đến khi ở rồi mới phát hiện, và không biết hợp đồng có điều khoản nào bất lợi cho đến khi xảy ra tranh chấp. Phòng trọ chụp ảnh quảng cáo luôn sáng và rộng hơn thực tế, vì ảnh chụp góc rộng và chụp lúc phòng trống. Đến khi dọn đồ vào, bạn mới thấy phòng bí, tường thấm nước sau cơn mưa, hoặc đường vào tối và ngập khi trời mưa lớn.
Ví dụ bạn Minh, sinh viên năm nhất ở Hà Nội, thuê một phòng trọ gần trường vì thấy ảnh đẹp và giá rẻ hơn các phòng xung quanh 500.000 đồng mỗi tháng. Dọn vào được hai tuần, bạn mới phát hiện tường phòng ngủ bị ẩm mốc sau tủ quần áo, quạt trần kêu to và vòi nước chảy yếu vào giờ cao điểm. Lúc trả phòng cuối năm, chủ nhà trừ một phần tiền cọc vì cho rằng vết mốc do bạn gây ra, trong khi vết mốc đã có từ trước nhưng bạn không chụp ảnh lại lúc nhận phòng.
Theo phân tích từ Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com), tiền cọc là khoản tiền dễ gây tranh chấp nhất khi thuê trọ, vì hai bên thường không thống nhất được hư hỏng nào là có sẵn, hư hỏng nào do người thuê gây ra. Cách phòng tránh tranh chấp không phải là cãi nhau giỏi hơn, mà là chuẩn bị bằng chứng tốt hơn ngay từ ngày đầu tiên: ảnh chụp, video quay, biên bản bàn giao có chữ ký hai bên và hợp đồng ghi rõ điều kiện hoàn cọc.
Kiểm tra phòng: đi xem như một người khó tính
Hãy đi xem phòng vào ban ngày, tốt nhất là buổi sáng hoặc đầu giờ chiều, để nhìn rõ ánh sáng tự nhiên và màu tường thật. Buổi tối, đèn vàng và ánh sáng yếu sẽ che đi vết ẩm mốc, vết ố và vết nứt. Khi đến nơi, đừng vội ngồi xuống nói chuyện giá cả, hãy đi một vòng kiểm tra theo danh sách sau.
- Tường và trần: nhìn kỹ góc tường, sau cửa, sau tủ và khu vực gần nhà vệ sinh xem có vết ẩm mốc, bong tróc hay thấm nước không, và ngửi xem phòng có mùi ẩm mốc không.
- Cửa và cửa sổ: đóng mở tất cả cửa, cửa sổ và chốt khóa, xem có kẹt, cong vênh hay khóa hỏng không, vì cửa hỏng vừa mất an toàn vừa tốn tiền sửa sau này.
- Điện: bật tất cả công tắc, ổ cắm và quạt, hỏi rõ đồng hồ điện là đồng hồ riêng hay dùng chung, và giá điện tính theo bậc nào.
- Nước: mở mọi vòi nước, xả bồn cầu, xem nước chảy mạnh hay yếu, nước có màu lạ hay mùi lạ không, và hỏi rõ giá nước tính ra sao.
- An ninh và lối đi: xem cổng ra vào, camera, chỗ để xe, lối thoát hiểm và đường vào phòng, rồi đi thử đoạn đường từ phòng ra đường lớn vào buổi tối nếu có thể.
- Xung quanh: hỏi người đang thuê gần đó về tình hình ngập nước mùa mưa, tiếng ồn ban đêm, giờ giấc ra vào và thái độ của chủ nhà khi cần sửa chữa.
Ngoài phòng, hãy kiểm tra cả khu vực chung: nhà vệ sinh dùng chung có sạch không, chỗ phơi đồ ở đâu, rác để ở đâu, và có chỗ để xe an toàn không. Nếu phòng ở tầng cao không có thang máy, hãy cân nhắc việc chuyển đồ và đi lại hằng ngày.
Đọc hợp đồng: 7 điều khoản phải rõ trước khi ký
Hợp đồng thuê trọ không cần dài, nhưng phải rõ. Đừng ký một hợp đồng mà bạn chưa đọc hết, dù người cho thuê nói rằng hợp đồng mẫu nào cũng giống nhau. Bảy điều khoản sau đây là những điều bạn nhất định phải kiểm tra và hỏi rõ, vì chúng liên quan trực tiếp đến tiền của bạn.
Thứ nhất, tiền cọc và điều kiện hoàn cọc. Hợp đồng phải ghi rõ số tiền cọc, cọc được hoàn lại khi nào, trong bao lâu sau khi trả phòng, và trừ cọc trong trường hợp nào. Nếu hợp đồng chỉ ghi chung chung là trừ cọc khi hư hỏng, hãy yêu cầu ghi rõ hoặc ít nhất ghi rõ có biên bản bàn giao hiện trạng kèm theo. Thứ hai, thời hạn thuê và điều kiện chấm dứt sớm. Hãy xem thuê tối thiểu bao lâu, nếu chuyển đi sớm thì mất cọc hay chỉ cần báo trước bao nhiêu ngày, và nếu chủ nhà lấy lại phòng sớm thì bạn được bồi thường ra sao.
Thứ ba, giá thuê và điều kiện tăng giá. Hợp đồng nên ghi rõ giá thuê mỗi tháng, tăng giá tối đa bao nhiêu và sau bao lâu mới được tăng, để bạn không bị tăng giá đột ngột giữa chừng. Thứ tư, giá điện, nước và các phí khác. Giá điện nước, phí vệ sinh, phí gửi xe, phí internet và phí quản lý đều phải ghi rõ, tránh trường hợp ở rồi mới phát sinh thêm nhiều khoản phí không báo trước. Thứ năm, trách nhiệm sửa chữa. Hư hỏng do kết cấu nhà như thấm tường hay hỏng đường ống nước nên thuộc trách nhiệm của chủ nhà, còn hư hỏng do người thuê sử dụng thì người thuê chịu.
Thứ sáu, quyền sử dụng và nội quy: bạn được ở bao nhiêu người, có được nuôi thú cưng không, giờ giấc ra vào và quy định về khách đến chơi. Thứ bảy, bàn giao và thanh lý: khi trả phòng, hai bên cùng kiểm tra hiện trạng, đối chiếu với biên bản bàn giao lúc nhận phòng, rồi ký biên bản thanh lý và hoàn cọc.
Giữ tiền cọc: bằng chứng từ ngày đầu tiên
Ngày nhận phòng, hãy chụp ảnh và quay video toàn bộ căn phòng trước khi dọn đồ vào: tường, trần, sàn, cửa, cửa sổ, thiết bị điện, thiết bị vệ sinh và đồng hồ điện nước. Quay chậm, quay rõ từng vết xước, vết nứt và vết ố, đồng thời đọc to chỉ số đồng hồ điện nước trong video để làm mốc. Gửi ảnh và video này cho chủ nhà ngay trong ngày, kèm tin nhắn xác nhận hiện trạng, để cả hai bên cùng có một bộ bằng chứng giống nhau.
Tiếp theo, hãy lập biên bản bàn giao bằng văn bản đơn giản, liệt kê hiện trạng từng hạng mục và có chữ ký của cả hai bên. Trong thời gian ở, nếu có hư hỏng do kết cấu nhà, hãy báo cho chủ nhà bằng tin nhắn và giữ lại tin nhắn đó, đừng chỉ nói miệng. Khi cần sửa chữa, hãy hỏi rõ ai trả tiền trước khi sửa, và giữ lại hóa đơn hoặc biên nhận.
Ví dụ chị Hoa ở Thành phố Hồ Chí Minh thuê phòng trọ cùng một người bạn, hai người cùng nhau chụp ảnh hiện trạng và ký biên bản bàn giao ngay ngày nhận phòng. Một năm sau, khi trả phòng, chủ nhà muốn trừ tiền cọc vì cho rằng sàn nhà bị xước, nhưng bộ ảnh ngày đầu cho thấy vết xước đó đã có sẵn. Nhờ vậy, chị Hoa nhận lại đủ tiền cọc mà không phải tranh cãi kéo dài.
Khi trả phòng: làm đúng quy trình để nhận đủ cọc
Trước ngày trả phòng khoảng hai tuần, hãy báo trước cho chủ nhà theo đúng thời hạn hợp đồng quy định, bằng tin nhắn hoặc văn bản để có bằng chứng. Dọn dẹp phòng sạch sẽ, trả lại đúng các thiết bị đã nhận, và chụp ảnh hiện trạng lúc trả phòng giống như lúc nhận phòng. Hẹn chủ nhà cùng kiểm tra phòng và thống nhất ngay tại chỗ những khoản nào được trừ, nếu có, và số tiền cọc còn lại là bao nhiêu.
Sau buổi kiểm tra, hãy ký biên bản thanh lý ghi rõ số tiền cọc được hoàn, thời hạn hoàn và phương thức hoàn, ví dụ chuyển khoản hay tiền mặt. Nếu chủ nhà hẹn hoàn cọc sau vài ngày, hãy xin giấy hẹn hoặc tin nhắn xác nhận rõ ràng, đừng chỉ nghe hứa miệng. Nếu xảy ra bất đồng, hãy bình tĩnh đối chiếu bằng chứng: ảnh ngày nhận phòng, ảnh ngày trả phòng, biên bản bàn giao và hợp đồng.
Độc giả có thể tham khảo thêm các bài nhà ở tại chuyên mục Bất Động Sản, chuyên mục Đời Sống và Gia Đình, chuyên mục Mẹo Vặt và Thủ Thuật và chuyên mục Tài Chính và Đầu Tư trên Báo Doanh Thu.
Câu hỏi thường gặp
Thuê phòng lần đầu nên đặt cọc bao nhiêu là hợp lý?
Thông thường tiền cọc hay gặp là một tháng tiền thuê, nhưng con số này không cố định mà tùy thỏa thuận hai bên và giá trị tài sản trong phòng. Điều quan trọng hơn con số là điều kiện hoàn cọc phải ghi rõ trong hợp đồng và có biên bản bàn giao hiện trạng.
Không có hợp đồng thì có đòi lại được tiền cọc không?
Không có hợp đồng thì việc đòi cọc khó khăn hơn nhiều, vì bạn không có căn cứ rõ ràng về số tiền, điều kiện hoàn và thời hạn hoàn. Nếu bạn đã lỡ thuê mà không ký hợp đồng, hãy cố gắng bổ sung hợp đồng hoặc ít nhất lưu lại tin nhắn trao đổi, biên nhận tiền cọc và ảnh hiện trạng phòng.
Phòng có vết ẩm mốc thì nên thuê hay bỏ qua?
Hãy bỏ qua nếu vết ẩm mốc lan rộng, có mùi nặng hoặc nằm ở khu vực bạn ngủ, vì sống lâu trong phòng ẩm mốc ảnh hưởng sức khỏe và đồ đạc cũng dễ hỏng theo. Nếu vết mốc nhỏ và chủ nhà cam kết sửa chữa dứt điểm trước ngày bạn dọn vào, hãy yêu cầu ghi cam kết đó vào hợp đồng và kiểm tra lại sau khi sửa xong rồi mới chốt.
Kết luận, thuê phòng trọ lần đầu không khó nếu bạn làm đúng ba việc theo thứ tự: đi xem phòng kỹ như một người khó tính, đọc hợp đồng đến khi mọi điều khoản đều rõ ràng, và lưu bằng chứng hiện trạng ngay ngày nhận phòng. Ba việc này tốn của bạn chưa đến một buổi chiều, nhưng giúp bạn tránh được những tháng sống khó chịu và giữ được tiền cọc của mình đến ngày trả phòng.
