Tắt tính năng theo dõi quảng cáo trên iPhone và Android: 6 cài đặt riêng tư người đi làm nên làm ngay

Bạn vừa tìm máy xay sinh tố trên điện thoại, vài phút sau quảng cáo máy xay sinh tố xuất hiện khắp mọi ứng dụng. Đó là hệ quả của tính năng theo dõi quảng cáo bật mặc định. Tin vui là chỉ với 15 phút và 6 cài đặt đơn giản dưới đây, bạn có thể lấy lại quyền kiểm soát dữ liệu cá nhân trên iPhone lẫn Android.

3 điều cần nhớ

• Trên iPhone, tắt công tắc \"Cho phép ứng dụng yêu cầu theo dõi\" trong Cài đặt > Quyền riêng tư & Bảo mật > Theo dõi là chặn được gần như toàn bộ việc ứng dụng theo dõi hành vi của bạn trên các ứng dụng khác.
• Trên Android, vào Cài đặt > Google > Quảng cáo để tắt cá nhân hóa quảng cáo và đặt lại mã quảng cáo, đồng thời rà soát quyền vị trí của từng ứng dụng để không ứng dụng nào âm thầm biết bạn đang ở đâu.
• Riêng tư không phải việc làm một lần: hãy dành 10 phút mỗi tháng kiểm tra lại quyền của các ứng dụng mới cài, và luôn bật xác thực hai lớp cho các tài khoản quan trọng như email, Facebook và ngân hàng.

Vì sao người đi làm nên quan tâm đến theo dõi quảng cáo

Nhiều người nghĩ quảng cáo theo dõi chỉ là chuyện phiền phức nhỏ: thấy vài banner không liên quan thì lướt qua là xong. Nhưng theo phân tích của Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com), vấn đề thực sự nằm ở dữ liệu đứng sau những banner đó. Để hiển thị quảng cáo \"đúng nhu cầu\", các ứng dụng và mạng quảng cáo thu thập vị trí, lịch sử tìm kiếm, thói quen mở ứng dụng, thậm chí cả danh bạ và ảnh của bạn — những thông tin bạn không bao giờ muốn một công ty xa lạ nắm giữ.

Ngoài chuyện riêng tư, theo dõi quảng cáo còn ngốn tài nguyên điện thoại mỗi ngày. Các bộ theo dõi chạy ngầm liên tục gửi dữ liệu về máy chủ, khiến pin hao nhanh hơn và tốn dung lượng mạng di động — đặc biệt khó chịu khi bạn dùng gói 4G giới hạn. Bạn đọc có thể tham khảo thêm 7 bước giải phóng dung lượng điện thoại để máy nhẹ và nhanh hơn.

Điểm mấu chốt cần hiểu: cả Apple và Google đều đã trang bị sẵn các công tắc tắt theo dõi trong hệ điều hành, chỉ là chúng không bật sẵn theo hướng bảo vệ bạn tối đa. Apple công bố tính năng minh bạch theo dõi ứng dụng từ iOS 14.5, Google cũng cung cấp tùy chọn xóa mã quảng cáo trên Android — nhưng nếu bạn không tự tay vào tắt, mặc định vẫn nghiêng về phía nhà quảng cáo.

6 cài đặt riêng tư nên làm ngay tối nay

Dưới đây là trình tự 6 bước cho cả iPhone và Android, từ chặn theo dõi quảng cáo đến rà soát quyền ứng dụng và bảo vệ tài khoản. Bạn chỉ cần làm theo đúng đường dẫn chạm được ghi trong từng bước — không cần cài thêm ứng dụng nào.

1. Bước 1: Tắt \"Cho phép ứng dụng yêu cầu theo dõi\" trên iPhone. Mở Cài đặt > \"Quyền riêng tư & Bảo mật\" > \"Theo dõi\", rồi gạt tắt công tắc \"Cho phép ứng dụng yêu cầu theo dõi\". Khi tắt, các ứng dụng không còn được hiện hộp thoại xin theo dõi bạn trên ứng dụng và trang web của công ty khác — gần như toàn bộ việc theo dõi chéo bị chặn ngay từ gốc. Sau đó, lướt danh sách bên dưới và gạt tắt từng ứng dụng bạn đã cho phép từ trước.
2. Bước 2: Tắt quảng cáo cá nhân hóa và xóa mã quảng cáo trên Android. Mở Cài đặt > \"Google\" (hoặc \"Tài khoản Google\" tùy hãng máy) > \"Quảng cáo\". Tại đây, bật tùy chọn \"Xóa mã quảng cáo\" hoặc \"Tắt cá nhân hóa quảng cáo\" để Google ngừng dùng mã định danh của bạn cho quảng cáo theo sở thích. Sau đó chạm \"Đặt lại mã quảng cáo\" để xóa mã cũ, cắt đứt hồ sơ quảng cáo các nhà quảng cáo đã xây dựng về bạn bấy lâu.

1. Bước 3: Kiểm tra quyền vị trí của từng ứng dụng. Vị trí là dữ liệu nhạy cảm nhất trên điện thoại, vì nó tiết lộ nơi bạn sống, nơi làm việc và thói quen di chuyển. Trên iPhone, vào Cài đặt > Quyền riêng tư & Bảo mật > Dịch vụ định vị, chuyển các ứng dụng không cần vị trí (game, đọc tin, mua sắm) sang \"Không bao giờ\"; với bản đồ hay gọi xe, chọn \"Khi dùng ứng dụng\" thay vì \"Luôn luôn\". Trên Android, vào Cài đặt > Vị trí > Quyền truy cập vị trí của ứng dụng và làm tương tự.
2. Bước 4: Tắt lịch sử vị trí của Google. Ngay cả khi bạn đã hạn chế quyền vị trí của ứng dụng, tài khoản Google của bạn có thể vẫn đang âm thầm lưu lại mọi nơi bạn đã đến. Mở ứng dụng Google Maps, chạm vào ảnh hồ sơ ở góc trên, chọn \"Dữ liệu của bạn trong Maps\", tìm \"Lịch sử vị trí\" và tắt nó đi, đồng thời chạm \"Xóa lịch sử vị trí\" để xóa dữ liệu cũ đã lưu. Thao tác này đặc biệt quan trọng với người đi làm hay di chuyển, vì lịch sử vị trí nhiều năm có thể vẽ ra toàn bộ nhịp sinh hoạt của bạn.
3. Bước 5: Rà soát quyền truy cập ảnh, danh bạ và micro của từng ứng dụng. Nhiều ứng dụng xin quyền vượt quá nhu cầu: một ứng dụng chỉnh ảnh không cần đọc toàn bộ danh bạ, một game không cần quyền micro. Trên iPhone, vào Cài đặt > Quyền riêng tư & Bảo mật, lần lượt mở Ảnh, Micro, Danh bạ, Máy ảnh để thu hồi những quyền không hợp lý; với mục Ảnh, hãy dùng \"Ảnh đã chọn\" để chỉ cho ứng dụng xem vài tấm cần thiết thay vì toàn bộ thư viện. Trên Android, vào Cài đặt > Ứng dụng > chọn từng ứng dụng > Quyền và tắt bớt các quyền không liên quan đến chức năng chính.
4. Bước 6: Bật xác thực hai lớp và dùng mật khẩu mạnh cho tài khoản quan trọng. Riêng tư trên điện thoại chỉ trọn vẹn khi tài khoản của bạn không bị kẻ khác đăng nhập. Hãy bật xác thực hai lớp cho ít nhất ba loại tài khoản: email (Gmail), mạng xã hội (Facebook) và ngân hàng. Đồng thời đặt mật khẩu dài trên 12 ký tự, gồm chữ hoa, chữ thường, số và ký tự đặc biệt, không dùng chung một mật khẩu cho nhiều dịch vụ. Bạn đọc có thể làm theo hướng dẫn bật xác thực hai lớp từng bước cho Google, Facebook và ngân hàng của Báo Doanh Thu.

Biến 6 cài đặt thành thói quen mỗi tháng

Làm xong 6 bước trên, điện thoại của bạn đã \"sạch\" hơn rất nhiều. Nhưng ứng dụng mới cài mỗi tháng đều có thể xin lại quyền theo dõi, và các bản cập nhật hệ điều hành đôi khi đặt lại một vài tùy chọn. Vì vậy hãy đặt lịch nhắc mỗi tháng một lần, dành đúng 10 phút mở lại hai màn hình quan trọng nhất: Theo dõi (iPhone) hoặc Quảng cáo (Android), và danh sách quyền vị trí.

Thói quen này nên mở rộng sang cả máy tính bạn dùng làm việc mỗi ngày: kiểm tra cài đặt quyền riêng tư của trình duyệt và bật xác thực hai lớp cho các tài khoản công việc. Người đi làm thường xử lý tài liệu nhạy cảm trên cả điện thoại và máy tính, nên bảo vệ đồng bộ hai thiết bị là rất đáng. Nếu bạn đang cân nhắc nâng cấp thiết bị làm việc, hãy xem cách chọn laptop văn phòng cho người đi làm để vừa chọn đúng cấu hình vừa lưu ý các thiết lập bảo mật ngay từ khi mua máy.

Câu hỏi thường gặp

Tắt theo dõi quảng cáo có làm ứng dụng bị lỗi không?
Không. Tắt theo dõi chỉ ngăn ứng dụng chia sẻ dữ liệu hành vi của bạn với các công ty quảng cáo bên thứ ba; mọi tính năng chính như xem video, nhắn tin, mua sắm vẫn hoạt động bình thường. Quảng cáo bạn thấy có thể kém \"trúng ý\" hơn — đó chính là dấu hiệu việc chặn theo dõi đang phát huy tác dụng.

Xóa mã quảng cáo trên Android có làm mất dữ liệu hay đăng xuất tài khoản không?
Không hề. Xóa mã quảng cáo chỉ đặt lại mã định danh Google dùng để cá nhân hóa quảng cáo, không ảnh hưởng đến ảnh, tin nhắn, danh bạ hay trạng thái đăng nhập. Bạn có thể yên tâm thực hiện, và nên đặt lại mã này vài tháng một lần để hồ sơ quảng cáo không kịp \"xây dựng lại\" quá chi tiết về bạn.

Tôi dùng cả iPhone và Android thì có cần làm cả hai bộ bước không?
Có, vì mỗi hệ điều hành có hệ thống theo dõi riêng: cài đặt trên iPhone không ảnh hưởng đến chiếc Android và ngược lại. Tổng thời gian chỉ khoảng 30 phút cho hai thiết bị, và bạn chỉ cần làm kỹ một lần, các tháng sau chỉ mất vài phút kiểm tra lại.

Kết luận

Tắt tính năng theo dõi quảng cáo không phải việc của dân công nghệ — đó là quyền cơ bản của bất kỳ ai dùng smartphone. Với 6 cài đặt trong bài viết này, bạn đã chặn được phần lớn dòng dữ liệu chảy từ điện thoại ra các công ty quảng cáo, đồng thời tiết kiệm pin và dung lượng mạng mỗi ngày. Hãy làm ngay tối nay khi có 15 phút rảnh, rồi đặt lịch nhắc hàng tháng để kiểm tra lại. Bạn đọc muốn cập nhật thêm các mẹo bảo vệ thiết bị có thể theo dõi chuyên mục công nghệ của Báo Doanh Thu. Thông tin trên Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com) mang tính chất tham khảo chuyên sâu và phân tích dữ liệu thị trường, không phải là lời khuyên ủy thác đầu tư tài chính.

#BaoDoanhThu #QuyenRiengTu #BaoMatDienThoai #iPhone #Android #QuangCao #MeoCongNghe