Không cần mặt bằng lớn hay vốn nhiều, một tiệm tạp hóa nhỏ trong hẻm vẫn có thể sống khỏe nếu bán đúng thứ người trong khu phố cần mỗi ngày. Bài viết này hướng dẫn bạn từng bước chọn hàng, định giá hợp lý và giữ chân khách quen, từ ngày đầu mở tiệm đến khi có lượng khách ổn định.
- Tiệm tạp hóa trong hẻm sống nhờ khách quen và nhu cầu hằng ngày, vì vậy chọn đúng mặt hàng thiết yếu quan trọng hơn bày thật nhiều hàng lạ.
- Định giá cần vừa đủ lãi để duy trì tiệm, vừa không cao hơn chợ hay siêu thị gần đó quá nhiều, nếu không khách sẽ chỉ ghé một lần rồi đi.
- Giữ khách khu phố không nằm ở khuyến mãi lớn mà ở sự quen mặt, nhớ thói quen mua hàng và luôn có sẵn món họ cần vào lúc họ cần.
Vì sao tiệm tạp hóa trong hẻm vẫn có đất sống
Nhiều người nghĩ thời của tiệm tạp hóa đã qua vì siêu thị và cửa hàng tiện lợi mọc lên khắp nơi, nhưng thực tế ở các con hẻm tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh hay Đà Nẵng, tiệm tạp hóa nhỏ vẫn rất cần thiết. Người trong hẻm thường cần mua gấp một chai nước mắm, một gói mì, một lốc sữa cho con hay một quả trứng vào buổi tối, và họ không muốn chạy xe ra siêu thị chỉ vì vài món nhỏ.
Điểm mạnh lớn nhất của tiệm trong hẻm là sự gần gũi. Chủ tiệm biết mặt từng nhà, biết nhà nào có con nhỏ, nhà nào hay nấu ăn tối, nhà nào thường mua thiếu cuối tháng. Chính sự quen biết này tạo ra lòng tin mà siêu thị lớn khó có được. Theo phân tích của Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com), một tiệm tạp hóa nhỏ không cần cạnh tranh bằng quy mô, mà thắng bằng tốc độ, sự tiện lợi và mối quan hệ với khu phố.
Bước đầu tiên: hiểu khu phố trước khi nhập hàng
Trước khi bỏ tiền nhập hàng, bạn nên dành ít nhất một tuần để quan sát khu phố của mình. Buổi sáng, người trong hẻm thường mua gì? Buổi chiều, học sinh đi học về hay ghé mua gì? Cuối tuần, các gia đình có hay mua đồ nấu ăn số lượng nhiều không? Bạn cũng nên để ý xem trong hẻm đã có tiệm nào bán trùng mặt hàng chưa, và chợ hay siêu thị gần nhất cách đó bao xa.
Một cách đơn giản là trò chuyện với vài người hàng xóm, hỏi họ hay thiếu món gì mà phải chạy đi xa mới mua được. Có hẻm đông sinh viên thuê trọ, mì gói, trứng, nước ngọt và đồ ăn vặt bán rất chạy. Có hẻm nhiều gia đình trẻ có con nhỏ, sữa, tã, bánh ăn dặm và đồ dùng học tập lại quan trọng hơn. Có hẻm nhiều người lớn tuổi, họ chuộng gạo, dầu ăn, nước mắm, đường và thuốc men cơ bản.
Bạn cũng nên tính đến giờ mở cửa. Hẻm đông công nhân thường mua nhiều vào sáng sớm trước giờ đi làm và tối muộn sau giờ tan ca. Nếu bạn mở cửa trễ và đóng cửa sớm, bạn sẽ bỏ lỡ đúng hai khung giờ vàng này.
Chọn hàng: ít mà đủ, tập trung vào đồ dùng hằng ngày
Khi mới mở, bạn nên nhập mỗi mặt hàng một lượng vừa phải, đủ bán trong khoảng một đến hai tuần, rồi theo dõi món nào bán nhanh, món nào bán chậm. Món bán nhanh thì tăng số lượng lần nhập sau, món bán chậm thì giảm dần hoặc ngưng nhập. Cách này giúp vốn của bạn không bị chôn trong hàng tồn, và kệ hàng lúc nào cũng tươi mới.
Một mẹo hay là để ý các mặt hàng gói nhỏ, giá thấp. Người trong hẻm thường mua theo nhu cầu từng bữa, từng ngày, nên gói gia vị nhỏ, gói bột giặt nhỏ hay chai dầu ăn loại vừa thường bán nhanh hơn loại lớn.
Định giá: đủ lãi để sống, đủ mềm để khách quay lại
Bạn nên tham khảo giá ở chợ và siêu thị gần nhất trước khi niêm yết, rồi đặt giá của mình ở mức tương đương hoặc cao hơn một chút nhưng không quá nhiều. Khách được mua ngay gần nhà, không mất công đi xa, nên mức cao hơn vài nghìn đồng là hợp lý, nhưng nếu cao hơn quá nhiều, khách sẽ cảm thấy bị chặt chém và không quay lại lần thứ hai.
Một lưu ý quan trọng là giá phải rõ ràng và nhất quán. Bạn nên ghi giá lên kệ hoặc bảng nhỏ cho các mặt hàng chính, tránh tình trạng mỗi khách hỏi một giá khác nhau. Sự minh bạch về giá tạo cảm giác tin tưởng, đặc biệt với khách mới chuyển đến hẻm. Bạn cũng có thể áp dụng giá mềm cho khách quen mua số lượng nhiều, ví dụ mua cả thùng nước ngọt hay bao gạo lớn thì giảm nhẹ một chút.
Hướng dẫn từng bước mở tiệm tạp hóa trong hẻm
Để mở tiệm một cách bài bản mà không rối, bạn có thể làm theo sáu bước dưới đây, điều chỉnh theo điều kiện thực tế của gia đình mình.
- Khảo sát hẻm và đối thủ xung quanh: Ghi lại số hộ dân, đặc điểm khách hàng, các tiệm đã có trong hẻm và khoảng cách đến chợ, siêu thị gần nhất. Kết quả khảo sát sẽ quyết định bạn nên bán mặt hàng nào trước tiên.
- Lập danh sách hàng mở đầu và ngân sách: Liệt kê các nhóm hàng thiết yếu, số lượng nhập lần đầu và tổng vốn dự kiến, đồng thời chừa lại một khoản vốn dự phòng cho ít nhất một đến hai lần nhập hàng tiếp theo.
- Tìm nguồn hàng ổn định: Liên hệ vài đại lý, nhà phân phối hoặc chợ đầu mối để so sánh giá nhập, điều kiện giao hàng và chính sách đổi trả hàng lỗi, hàng cận hạn. Ưu tiên nguồn giao nhanh và cho lấy số lượng nhỏ mỗi lần.
- Sắp xếp mặt bằng và kệ hàng: Dọn gian nhà mặt hẻm cho sạch sẽ, sáng sủa, kê kệ sao cho khách đứng ngoài cũng nhìn thấy hàng. Hàng bán chạy để ngang tầm mắt và gần cửa, hàng nặng như gạo để phía dưới.
- Niêm yết giá và mở bán thử: Ghi giá rõ ràng cho các mặt hàng chính, mở bán thử trong vài tuần đầu, ghi chép mỗi ngày món nào bán được bao nhiêu để biết mặt hàng nào cần tăng, mặt hàng nào cần giảm.
- Xây dựng thói quen giữ khách: Nhớ tên và thói quen mua hàng của khách quen, nhắc khi hàng họ hay mua sắp về, nhận đặt hàng trước và giữ chữ tín về giá cả, chất lượng. Khách quen chính là nền tảng doanh thu ổn định của tiệm.
So sánh nhanh các cách bán hàng cho tiệm nhỏ
Khi tiệm đã đi vào hoạt động, bạn sẽ đứng trước vài lựa chọn về cách bán và cách mở rộng. Danh sách so sánh dưới đây giúp bạn cân nhắc trước khi quyết định:
- Bán tại chỗ và bán giao tận nhà trong hẻm: Bán tại chỗ đơn giản, ít tốn công, khách tự đến lấy; giao tận nhà trong hẻm tốn thêm thời gian nhưng giữ chân được người lớn tuổi, người bận rộn và tăng số lần mua mỗi tuần.
- Nhập từ đại lý và nhập từ chợ đầu mối: Đại lý giao tận nơi, giá ổn định và có đổi trả, hợp với người mới mở; chợ đầu mối giá có thể rẻ hơn nhưng bạn phải tự đi lấy, tự vận chuyển và chịu rủi ro hàng tồn.
- Bán nhiều mặt hàng và bán chuyên vài nhóm: Bán nhiều mặt hàng đáp ứng đủ nhu cầu lặt vặt của cả hẻm; bán chuyên vài nhóm như đồ cho trẻ em hay đồ nấu ăn giúp bạn có tiếng trong một ngách, nhưng doanh thu phụ thuộc vào nhóm khách đó.
Sai lầm thường gặp của người mới mở tiệm tạp hóa
Sai lầm đầu tiên là nhập quá nhiều hàng ngay từ đầu vì sợ thiếu. Hàng tồn không chỉ chôn vốn mà còn hết hạn, hư hỏng, nhất là bánh kẹo, sữa và đồ ăn vặt. Sai lầm thứ hai là định giá theo cảm tính, hôm nay bán giá này, ngày mai bán giá khác, khiến khách mất lòng tin và ngại quay lại.
Sai lầm thứ ba là bày hàng lộn xộn, không ghi giá, khách vào phải hỏi từng món rồi bỏ đi vì ngại. Một tiệm nhỏ nhưng gọn gàng, sáng sủa, giá rõ ràng sẽ tạo cảm giác chuyên nghiệp hơn nhiều so với tiệm bày nhiều hàng nhưng tối tăm và bừa bộn. Sai lầm thứ tư là chỉ ngồi chờ khách đến mà không chủ động làm quen với khu phố, không nhớ khách, không hỏi thăm nhu cầu, để rồi khách quen dần chuyển sang tiệm khác thân thiện hơn.
Câu hỏi thường gặp
Mở tiệm tạp hóa trong hẻm cần bao nhiêu vốn?
Con số này phụ thuộc vào quy mô tiệm và giá thuê mặt bằng, nếu có. Với tiệm tận dụng gian nhà sẵn có, vốn chủ yếu nằm ở kệ, tủ và lô hàng đầu tiên gồm các mặt hàng thiết yếu. Bạn nên bắt đầu với số vốn vừa phải, nhập hàng đủ bán trong một đến hai tuần, rồi xoay vòng vốn từ doanh thu hằng ngày thay vì dồn hết tiền vào một lần nhập lớn.
Làm sao để cạnh tranh với siêu thị và cửa hàng tiện lợi gần đó?
Tiệm trong hẻm không nên cạnh tranh bằng giá rẻ nhất hay số lượng mặt hàng nhiều nhất, mà bằng sự tiện lợi và gần gũi. Bạn mở cửa sớm hơn, đóng cửa muộn hơn, bán gói nhỏ phù hợp nhu cầu từng bữa, nhận giao tận nhà trong hẻm và nhớ thói quen của từng khách.
Có nên bán chịu cho khách quen không?
Bán chịu là con dao hai lưỡi. Với khách quen thân thiết, mua thiếu một vài món nhỏ rồi trả vào cuối tuần có thể giúp giữ chân họ, nhưng nếu ghi nợ không rõ ràng và để nợ kéo dài, bạn sẽ bị đọng vốn và khó đòi. Nếu quyết định bán chịu, bạn nên giới hạn số tiền, ghi chép rõ ràng từng khoản và thỏa thuận thời hạn trả cụ thể.
Kết luận
Mở tiệm tạp hóa nhỏ trong hẻm không cần chiêu trò lớn, chỉ cần làm tốt ba việc: chọn đúng hàng mà khu phố cần mỗi ngày, định giá đủ lãi nhưng không cao hơn chợ và siêu thị gần đó quá nhiều, và giữ khách bằng sự quen mặt, tận tình và luôn có hàng khi khách cần.
Bạn có thể tham khảo thêm các bài viết khởi nghiệp và kinh doanh nhỏ khác tại chuyên mục Khởi Nghiệp của Báo Doanh Thu, cùng các mẹo bán hàng tại Marketing Bán Hàng và trang chủ baodoanhthu.com. Chúc bạn mở tiệm thuận lợi và sớm có đông khách quen trong khu phố.
