Bạn có chưa tới 50 triệu đồng, thích cà phê và muốn tự làm chủ nhưng sợ thuê mặt bằng lớn rồi gồng tiền thuê mỗi tháng? Mô hình cà phê mang đi sinh ra cho đúng trường hợp đó: quầy nhỏ, ít bàn ghế, khách mua xong đi ngay, vốn dồn vào nguyên liệu và vị trí thay vì mặt bằng.
- Với dưới 50 triệu đồng, hãy làm quầy cà phê mang đi thay vì quán có chỗ ngồi, vì tiền thuê mặt bằng và bàn ghế là hai khoản ngốn vốn nhanh nhất.
- Tính chi phí theo từng ly, không tính theo cảm giác: tiền cà phê, sữa, đá, ly và ống hút quyết định bạn lãi hay lỗ mỗi ngày.
- Điểm bán tốt là nơi người ta đi qua mỗi sáng vì lý do khác, như cổng trường, khu văn phòng hay chợ, chứ không phải nơi bạn thấy mặt bằng rẻ.
Vì sao cà phê mang đi hợp với vốn nhỏ?
Cà phê mang đi bán thứ khách cần ngay lập tức: một ly tỉnh táo trước giờ làm, một ly mát lạnh giữa trưa nắng. Khách không cần chỗ ngồi đẹp hay điều hòa mát lạnh, cũng không ngồi lại hàng giờ với một ly. Nhờ vậy, người bán không phải trả tiền cho diện tích phục vụ khách ngồi, mà chỉ cần một quầy đủ gọn để pha chế nhanh, một chỗ để nguyên liệu và một bảng giá nhìn rõ từ xa. Theo phân tích từ Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com), đây chính là điểm khác biệt lớn nhất giữa quán cà phê mang đi và quán cà phê truyền thống: quán truyền thống bán không gian, còn quầy mang đi bán tốc độ và sự tiện lợi.
Ví dụ chị Lan ở quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh, bắt đầu với một xe đẩy nhỏ trước cổng một tòa nhà văn phòng. Chị không thuê cửa hàng, không mua bàn ghế, chỉ đầu tư vào xe đẩy, máy pha loại nhỏ, nguyên liệu và ly mang đi. Buổi sáng, nhân viên văn phòng ghé mua trên đường vào làm, buổi trưa khách mua thêm ly đá xay mang về phòng. Sau vài tháng, chị mới tính đến chuyện thuê một góc mặt bằng cố định, khi đã biết chắc mỗi ngày mình bán được bao nhiêu ly và khách quen là những ai.
Tính chi phí: dưới 50 triệu đồng phân bổ ra sao?
Trước khi mua bất cứ thứ gì, hãy viết ra bảng chi phí dự kiến và chia thành hai nhóm: chi phí một lần và chi phí hằng ngày. Chi phí một lần là tiền bạn bỏ ra rồi dùng lâu dài, như xe đẩy, dụng cụ pha, bình giữ nhiệt, thùng đá và bảng hiệu. Chi phí hằng ngày là tiền nguyên liệu, đá, ly, ống hút, túi mang đi và tiền thuê điểm bán nếu có.
Ví dụ một bảng phân bổ minh họa cho vốn 45 triệu đồng: quầy và dụng cụ pha chế khoảng 12 triệu đồng, bảng hiệu khoảng 3 triệu đồng, tiền thuê điểm bán tháng đầu và tiền đặt cọc khoảng 8 triệu đồng, nguyên liệu hai tuần đầu khoảng 10 triệu đồng, còn lại khoảng 12 triệu đồng làm quỹ dự phòng. Con số này chỉ là ví dụ minh họa, mỗi người sẽ khác nhau tùy khu vực, nhưng nguyên tắc thì giống nhau: luôn chừa một khoản dự phòng, đừng dồn toàn bộ vốn vào đồ đạc ngay từ đầu.
- Chi phí một lần: quầy hoặc xe đẩy, dụng cụ pha, bình ủ, thùng đá, bảng hiệu và bảng giá.
- Chi phí hằng ngày: cà phê, sữa, đường, đá, ly, nắp, ống hút và túi mang đi.
- Chi phí theo tháng: tiền thuê điểm bán, phí quản lý khu vực và tiền sửa chữa dụng cụ.
- Quỹ dự phòng: đủ mua nguyên liệu cho hai tuần và trả tiền thuê một tháng.
Tiếp theo, hãy tính giá vốn mỗi ly: cộng tiền cà phê, sữa, đá, ly, nắp, ống hút và túi thành giá vốn một ly. Giá bán phải cao hơn giá vốn đủ để trả tiền thuê điểm bán, công pha chế và vẫn còn lãi sau khi trừ hao nguyên liệu hư hỏng. Hãy ghi chép mỗi ngày: bán bao nhiêu ly, thu bao nhiêu, mua nguyên liệu hết bao nhiêu. Chỉ sau một tuần, bạn sẽ biết món nào lãi tốt và món nào lãi mỏng.
Chọn điểm bán: đông người qua lại mới là vàng
Điểm bán quyết định phần lớn doanh thu của quầy cà phê mang đi, vì khách của bạn là người đi đường, không phải người chủ động tìm đến một địa chỉ xa. Điểm bán tốt thường có ba dấu hiệu: đông người đi qua vào cùng một khung giờ mỗi ngày, người qua lại có nhu cầu uống cà phê ngay lúc đó, và bạn được phép bán ổn định tại đó.
Trước khi chốt điểm bán, hãy đứng quan sát ít nhất ba buổi sáng và ba buổi chiều tại vị trí đó. Đếm xem có bao nhiêu người đi bộ qua, họ dừng mua đồ ăn thức uống ở đâu, và đã có bao nhiêu quầy cà phê gần đó. Nếu đã có ba quầy chen nhau trên một đoạn đường ngắn, bạn cần một điểm khác biệt rõ ràng, như pha nhanh hơn hay một món đặc trưng mà các quầy kia không có. Đừng chỉ nghe người cho thuê nói là đông khách, hãy tự mình đứng đếm và uống thử cà phê của các quầy xung quanh.
Khi thương lượng điểm bán, hãy hỏi rõ: tiền thuê tính theo tháng hay theo ngày, được bán cố định giờ nào, ai chịu tiền điện nước, có được để quầy qua đêm hay phải đẩy đi mỗi tối. Thỏa thuận bằng văn bản đơn giản, ghi rõ số tiền và thời hạn, sẽ tránh được tranh cãi về sau.
6 bước ra đơn đầu tiên
Bước 1, chốt thực đơn ngắn gọn chỉ từ 5 đến 7 món. Khách mang đi không cần thực đơn dài, họ cần gọi nhanh và nhận nhanh. Một thực đơn gợi ý gồm cà phê đen đá, cà phê sữa đá, bạc xỉu, thêm một món trà trái cây và một món đá xay cho khách không uống cà phê. Mỗi món phải có công thức chuẩn viết ra giấy, đong đếm bằng ca và thìa đo, để hôm nay bạn pha và ngày mai người phụ giúp pha vẫn ra cùng một vị.
Bước 2, chuẩn bị quầy sạch sẽ và bảng giá rõ ràng. Quầy phải nhìn sạch từ xa: mặt quầy lau sạch, ly xếp gọn, nguyên liệu đậy kín, thùng rác có nắp. Bảng giá nên ghi to, rõ, đủ giá từng món, không để khách phải hỏi giá mới biết. Nhiều khách đi đường ngại hỏi giá vì sợ giá cao, họ sẽ đi thẳng nếu bảng giá không rõ.
Bước 3, chạy thử với người quen trước ngày khai trương. Mời bạn bè và vài khách quen trong khu vực uống thử miễn phí hoặc giá ưu đãi, rồi hỏi thẳng: vị có ngon không, có quá ngọt hay quá nhạt không, giá này có mua lại không. Ghi lại mọi góp ý và điều chỉnh công thức trước khi bán chính thức. Buổi chạy thử còn giúp bạn biết mình pha một ly mất bao nhiêu phút khi giờ cao điểm nhiều khách cùng đến.
Bước 4, khai trương nhỏ nhưng rộn ràng. Chỉ cần một ngày khai trương có ưu đãi rõ ràng, ví dụ mua một tặng một cho 30 khách đầu tiên, hoặc giảm giá cho khách mang ly riêng. Nhờ bạn bè chia sẻ lên mạng xã hội kèm địa chỉ điểm bán và giờ bán.
Bước 5, giữ khách quen bằng tốc độ và sự ổn định. Khách mang đi quay lại vì ba lý do: vị quen thuộc, pha nhanh và người bán nhớ khẩu vị của họ. Hãy nhớ khách quen uống ngọt hay ít ngọt, uống đá nhiều hay đá ít.
Bước 6, mỗi tuần cải tiến một chút. Tuần này thử thêm một món mới theo mùa, tuần sau thử bày quầy gọn hơn, tuần sau nữa hỏi khách xem họ muốn thêm món gì. Đừng thay đổi toàn bộ thực đơn cùng lúc, vì khách quen sẽ hoang mang. Mỗi thay đổi nhỏ, đo bằng số ly bán ra, sẽ giúp quầy tốt lên đều đặn mà không tốn nhiều tiền.
Những sai lầm khiến quầy nhỏ lỗ vốn
Sai lầm thứ nhất là bán giá quá rẻ. Giá rẻ thu hút khách lúc đầu, nhưng nếu giá bán chỉ hơn giá vốn một chút, bạn sẽ không đủ tiền trả thuê điểm bán và công sức của mình. Hãy cạnh tranh bằng vị ngon, pha nhanh và phục vụ tốt, thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá rẻ nhất khu vực. Sai lầm thứ hai là nhập nguyên liệu quá nhiều lúc mới mở, để rồi cà phê và sữa hết hạn hoặc mất vị. Nhập ít, bán hết rồi nhập tiếp sẽ an toàn hơn nhiều cho vốn nhỏ.
Sai lầm thứ ba là không ghi chép doanh thu và chi phí. Không ghi chép thì bạn không biết mình lãi hay lỗ, không biết món nào nên giữ và món nào nên bỏ. Chỉ cần một cuốn sổ hoặc một bảng tính đơn giản trên điện thoại là đủ để cuối tuần nhìn lại và ra quyết định.
Độc giả có thể tham khảo thêm các bài kinh doanh tại chuyên mục Kinh Doanh và Doanh Thu, chuyên mục Khởi Nghiệp, chuyên mục Marketing và Bán Hàng và chuyên mục Thị Trường và Tiêu Dùng trên Báo Doanh Thu.
Câu hỏi thường gặp
Vốn dưới 50 triệu đồng có đủ mở quầy cà phê mang đi không?
Đủ nếu bạn làm quầy mang đi thay vì quán có chỗ ngồi, thuê điểm bán nhỏ theo tháng ngắn hạn và chừa quỹ dự phòng. Hãy lập bảng chi phí trước khi mua sắm, ưu tiên quầy pha chế, nguyên liệu và điểm bán, rồi mới tính đến trang trí.
Một ngày cần bán bao nhiêu ly mới có lãi?
Con số này phụ thuộc vào giá vốn mỗi ly và tiền thuê điểm bán của bạn, nên không có đáp án chung cho mọi quầy. Cách tính đơn giản là lấy tổng chi phí một ngày chia cho lãi trung bình mỗi ly, sẽ ra số ly cần bán để hòa vốn. Sau đó, mục tiêu của bạn là bán vượt số ly hòa vốn đó.
Nên bán thêm món gì ngoài cà phê?
Hãy bán thêm một đến hai món mà khách trong khu vực của bạn hay hỏi, ví dụ trà trái cây cho người không uống cà phê, hoặc bánh nhỏ ăn kèm buổi sáng. Đừng ôm đồm quá nhiều món, vì mỗi món thêm vào là thêm nguyên liệu, thêm thời gian pha và thêm nguy cơ tồn kho.
Kết luận, mở quán cà phê mang đi vốn dưới 50 triệu đồng không phải chuyện may rủi, mà là chuyện tính toán kỹ và làm từng bước đúng thứ tự: tính chi phí theo từng ly, chọn điểm bán đông người qua lại, làm thực đơn ngắn gọn, chạy thử rồi mới khai trương, và kiên trì ghi chép để cải tiến mỗi tuần.
Thông tin trên Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com) mang tính chất tham khảo chuyên sâu và phân tích dữ liệu thị trường, không phải là lời khuyên ủy thác đầu tư tài chính.
