Thuê phòng trọ là một trong những việc đầu tiên sinh viên năm nhất phải tự lo khi rời nhà lên thành phố học. Nhiều bạn xem phòng vội trong một buổi chiều, đặt cọc ngay vì sợ mất phòng đẹp, rồi sau đó mới phát hiện phòng ngập nước khi mưa, tiền điện tính cao bất thường, hoặc hợp đồng có điều khoản mất cọc khi chuyển đi sớm. Bài viết này hướng dẫn bạn xem phòng, đặt cọc và đọc hợp đồng từng bước để không mất tiền oan.
- Đừng đặt cọc trong lần xem phòng đầu tiên nếu chưa kiểm tra nước, điện, an ninh và môi trường xung quanh vào buổi tối.
- Tiền cọc, tiền phòng và các khoản phí phải được ghi rõ bằng văn bản, có chữ ký và thông tin đầy đủ của chủ nhà.
- Hợp đồng phải ghi rõ thời hạn thuê, điều kiện trả phòng, điều kiện lấy lại cọc và cách tính tiền điện nước.
Vì sao sinh viên năm nhất dễ mất tiền khi thuê trọ
Sinh viên năm nhất thường thuê trọ trong tâm trạng vừa háo hức vừa gấp gáp: vừa biết kết quả trúng tuyển, vừa phải tìm chỗ ở trước ngày nhập học, lại chưa quen đường sá thành phố. Trong tâm trạng đó, nhiều bạn chọn phòng chỉ vì ảnh đẹp trên mạng, giá rẻ hơn các phòng khác vài trăm nghìn, hoặc vì người đăng tin nói phòng sắp có người khác thuê. Cảm giác sợ mất phòng khiến bạn bỏ qua các bước kiểm tra quan trọng nhất.
Bước 1: Xem phòng kỹ, không chỉ xem ảnh
Trước khi đến xem, hãy hỏi trước qua tin nhắn các thông tin cơ bản: giá phòng đã gồm những phí gì, tiền điện nước tính thế nào, giờ giấc ra vào, có chỗ để xe không, phòng ở tầng mấy, có thang máy không, và hợp đồng tối thiểu bao nhiêu tháng. Hỏi trước giúp bạn loại bỏ những phòng không phù hợp mà không mất công đi xem, và tin nhắn hỏi đáp cũng là bằng chứng về những gì người cho thuê đã cam kết.
Khi đến xem, bạn hãy kiểm tra theo danh sách sau. Mở vòi nước xem nước có mạnh và trong không, xả bồn cầu xem thoát nước có tốt không, bật đèn và ổ điện xem có hoạt động không, mở cửa sổ xem phòng có thoáng và có ánh sáng tự nhiên không. Gõ nhẹ lên tường xem có dấu ẩm mốc không, nhìn trần nhà xem có vết thấm nước không, và hỏi xem khu vực này có bị ngập khi mưa lớn không. Những dấu hiệu này không nhìn thấy trong ảnh quảng cáo, chỉ kiểm tra trực tiếp mới biết.
Bạn cũng nên quan sát môi trường xung quanh: dãy trọ có camera và cổng khóa không, hành lang có sạch sẽ không, hàng xóm có ồn ào không, gần đó có quán ăn, chợ và trạm xe buýt không, và đường về phòng buổi tối có sáng đèn không. Nếu có thể, hãy quay lại khu trọ một lần vào buổi tối trước khi quyết định, vì ban ngày khu trọ nào cũng có vẻ yên tĩnh, nhưng buổi tối mới lộ rõ tiếng ồn, an ninh và ánh sáng thực tế.
Bước 2: Hỏi rõ mọi khoản tiền trước khi đặt cọc
Trước khi đặt cọc, bạn cần hỏi và ghi lại đầy đủ các khoản tiền: tiền phòng mỗi tháng, tiền cọc là bao nhiêu tháng tiền phòng, tiền điện tính theo đồng hồ riêng hay chia đều, tiền nước tính theo khối hay trọn gói, tiền gửi xe, tiền vệ sinh chung, tiền internet, và các khoản phí khác nếu có. Hãy yêu cầu người cho thuê cho xem đồng hồ điện nước riêng của phòng, và hỏi rõ ngày chốt số điện nước mỗi tháng.
Một mẹo quan trọng là hỏi về tiền điện theo giá nào. Nhiều dãy trọ tính tiền điện cao hơn giá điện sinh hoạt thông thường, vì họ cộng thêm hao hụt và chi phí chung. Điều này không phải lúc nào cũng sai, nhưng bạn cần biết trước để tính tổng chi phí thật mỗi tháng. Một phòng giá 2 triệu đồng nhưng tiền điện nước cộng thêm 500.000 đồng sẽ đắt hơn phòng giá 2,3 triệu đồng đã bao gồm nhiều phí. Hãy so sánh tổng chi phí, không so sánh riêng giá phòng.
Bước 3: Đặt cọc bằng văn bản, không đặt cọc miệng
Khi đã quyết định thuê, bạn cần làm giấy đặt cọc hoặc hợp đồng thuê ngay, không chuyển tiền cọc chỉ bằng lời hứa miệng. Giấy đặt cọc cần ghi rõ: họ tên và số căn cước của hai bên, địa chỉ phòng, số tiền cọc, ngày nhận phòng, thời hạn thuê, và điều kiện hoàn trả hoặc mất cọc trong từng trường hợp. Hai bên cùng ký tên, và bạn giữ một bản, chủ nhà giữ một bản.
Khi chuyển tiền cọc, hãy chuyển khoản qua ngân hàng với nội dung ghi rõ, ví dụ đặt cọc thuê phòng tại địa chỉ cụ thể, thay vì đưa tiền mặt không có biên nhận. Nội dung chuyển khoản là bằng chứng quan trọng nếu sau này xảy ra tranh chấp. Sau khi chuyển, hãy chụp lại biên nhận, giấy đặt cọc và tin nhắn trao đổi, lưu vào một thư mục riêng trên điện thoại để dùng khi cần.
Bạn cũng cần hỏi rõ: nếu đến ngày nhận phòng mà phòng không đúng như đã xem, ví dụ đồ đạc thiếu, phòng hư hỏng nặng, hoặc chủ nhà đổi ý không cho thuê nữa, thì tiền cọc xử lý thế nào. Điều này phải được ghi trong giấy đặt cọc. Nhiều sinh viên mất cọc chỉ vì giấy đặt cọc không ghi trường hợp chủ nhà là bên vi phạm, nên khi chủ nhà đổi ý, sinh viên không có căn cứ đòi lại tiền.
Bước 4: Đọc hợp đồng kỹ trước khi ký
Hợp đồng thuê phòng thường dài vài trang, nhưng bạn cần đọc hết, đặc biệt là các điều khoản sau: thời hạn thuê và điều kiện gia hạn, tiền phòng và ngày đóng tiền mỗi tháng, cách tính tiền điện nước, tiền cọc và điều kiện lấy lại cọc, điều kiện báo trước khi chuyển đi, quy định về khách đến chơi, nuôi thú cưng, nấu ăn và giờ giấc, trách nhiệm sửa chữa khi đồ đạc hư hỏng, và điều kiện chấm dứt hợp đồng trước hạn của cả hai bên.
Hai điều khoản sinh viên hay bị thiệt nhất là điều kiện lấy lại cọc và thời gian báo trước khi chuyển đi. Một số hợp đồng yêu cầu báo trước 30 ngày, nếu bạn báo muộn hơn thì mất một tháng tiền cọc dù phòng không hư hỏng gì. Một số hợp đồng trừ tiền cọc cho những hao mòn bình thường như tường cũ hay sàn xước nhẹ. Trước khi ký, hãy hỏi rõ và yêu cầu ghi chú tình trạng phòng lúc bàn giao, kèm ảnh chụp, để khi trả phòng bạn có căn cứ chứng minh mình không làm hỏng đồ.
Ngày nhận phòng, bạn hãy cùng chủ nhà kiểm tra lại toàn bộ phòng, chụp ảnh và quay video ngắn ghi lại tình trạng đồ đạc, tường, cửa, thiết bị điện nước, và gửi ảnh đó cho chủ nhà qua tin nhắn để cả hai cùng xác nhận. Việc này chỉ mất 10 phút nhưng sẽ giúp bạn rất nhiều khi trả phòng. Khi chuyển đi, bạn cũng làm tương tự: chụp ảnh phòng sau khi dọn sạch, bàn giao chìa khóa có biên nhận, và yêu cầu chủ nhà xác nhận thời gian trả cọc bằng văn bản.
Những dấu hiệu nên dừng lại, không thuê phòng đó
- Người cho thuê giục đặt cọc ngay, không cho thời gian xem kỹ hoặc đọc hợp đồng.
- Không cho xem đồng hồ điện nước riêng, không nói rõ cách tính tiền điện nước.
- Chỉ nhận tiền mặt, không chịu ghi giấy đặt cọc hay ký hợp đồng.
- Thông tin trên tin đăng khác xa thực tế khi đến xem, ví dụ diện tích, giá và tiện ích.
- Khu trọ không có cổng khóa, không có camera, đường về buổi tối tối và vắng.
- Hợp đồng có điều khoản mất toàn bộ cọc trong mọi trường hợp chuyển đi sớm, dù đã báo trước.
Quy trình thuê phòng trọ từng bước cho sinh viên năm nhất
- Bước 1: Hỏi trước qua tin nhắn về giá, phí, giờ giấc, hợp đồng và đồng hồ điện nước riêng.
- Bước 2: Đến xem phòng trực tiếp, kiểm tra nước, điện, ẩm mốc, an ninh và môi trường xung quanh.
- Bước 3: Quay lại khu trọ một lần vào buổi tối trước khi quyết định, nếu có thể.
- Bước 4: Hỏi rõ mọi khoản tiền, tính tổng chi phí thật mỗi tháng rồi mới so sánh giữa các phòng.
- Bước 5: Làm giấy đặt cọc có chữ ký hai bên, chuyển khoản với nội dung rõ ràng và giữ biên nhận.
- Bước 6: Đọc kỹ hợp đồng, chụp ảnh tình trạng phòng khi nhận và khi trả, bàn giao có biên nhận.
Câu hỏi thường gặp
Có nên thuê chung với bạn để giảm chi phí không?
Thuê chung giúp giảm tiền phòng và tiền điện nước, nhưng bạn cần thỏa thuận trước với bạn cùng phòng về cách chia tiền, lịch dọn dẹp, giờ giấc sinh hoạt và cách xử lý khi một người chuyển đi sớm. Tốt nhất là cả hai cùng có tên trong hợp đồng hoặc có thỏa thuận riêng bằng văn bản với nhau. Nhiều mâu thuẫn ở trọ chung không đến từ tiền bạc mà đến từ thói quen sinh hoạt khác nhau, nên nói rõ từ đầu sẽ giúp tình bạn bền hơn.
Chủ nhà tăng tiền điện giữa chừng thì phải làm sao?
Trước hết, hãy xem lại hợp đồng và giấy đặt cọc xem có ghi cách tính tiền điện không. Nếu hợp đồng ghi rõ mức tính mà chủ nhà tự ý tăng, bạn có quyền trao đổi lại dựa trên hợp đồng, và nên trao đổi bằng tin nhắn để lưu bằng chứng. Nếu hợp đồng không ghi gì, bạn hãy đề nghị bổ sung bằng văn bản cho các tháng tiếp theo. Trong mọi trường hợp, hãy giữ thái độ bình tĩnh, nói chuyện rõ ràng và tránh xung đột trực tiếp khi chưa có bằng chứng.
Chuyển đi sớm có lấy lại được tiền cọc không?
Điều này phụ thuộc hoàn toàn vào hợp đồng bạn đã ký. Nếu bạn báo trước đúng thời hạn hợp đồng yêu cầu, giữ phòng nguyên trạng và bàn giao đầy đủ, bạn thường được lấy lại cọc sau khi trừ các khoản còn nợ nếu có. Nếu bạn chuyển đi đột ngột không báo trước, hoặc hợp đồng ghi rõ mất cọc khi chuyển sớm, việc lấy lại cọc sẽ rất khó. Vì vậy, trước khi ký, hãy đặc biệt chú ý điều khoản chuyển đi sớm và cân nhắc thời hạn thuê phù hợp với kế hoạch học tập của mình.
Kết luận
Thuê phòng trọ lần đầu không khó nếu bạn làm đúng thứ tự: xem phòng kỹ thay vì tin ảnh, hỏi rõ mọi khoản tiền thay vì đoán, đặt cọc bằng văn bản thay vì lời hứa, và đọc kỹ hợp đồng thay vì ký vội. Bắt đầu từ lần xem phòng tới, hãy mang theo danh sách kiểm tra trong bài viết này, rủ một người đi cùng, và đừng ngại hỏi thêm một câu nữa trước khi đặt cọc. Một chỗ ở an toàn, chi phí rõ ràng sẽ giúp năm học đầu tiên của bạn nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Xem thêm: chuyên mục Bất Động Sản, chuyên mục Đời Sống và Gia Đình và trang chủ Báo Doanh Thu.
