Anh Tuấn, một nhân viên giao hàng ở Thành phố Hồ Chí Minh, mỗi ngày đi bộ và chạy xe ngoài đường gần mười tiếng, từng rất ngại mỗi lần cởi giày ở nhà người quen vì đôi giày thể thao của anh bốc mùi dù mới mua vài tháng. Anh đã thử xịt nước hoa vào giày, nhưng mùi thơm chỉ át được vài giờ rồi mùi hôi lại quay về nặng hơn. Câu chuyện của anh Tuấn không hề hiếm: giày thể thao bí hơi, thấm mồ hôi và ít được phơi khô là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn gây mùi. Theo phân tích của Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com), muốn khử mùi hiệu quả thì không thể chỉ xịt thơm bên ngoài, mà phải xử lý tận gốc là độ ẩm và vi khuẩn bên trong giày, rồi duy trì thói quen giữ giày khô sau mỗi lần mang.
- Ý chính cần nhớ: mùi giày chủ yếu đến từ mồ hôi, độ ẩm và vi khuẩn, nên chỉ xịt thơm mà không làm sạch và làm khô thì mùi sẽ quay lại rất nhanh.
- Ý chính cần nhớ: làm sạch theo đúng chất liệu giày, phơi khô tự nhiên và dùng bột khử mùi đúng cách sẽ loại bỏ mùi tận gốc mà không làm hỏng giày.
- Ý chính cần nhớ: giữ giày thơm lâu nhờ luân phiên hai đôi giày, thay tất hằng ngày và cất giày ở nơi thoáng khí, không nhét giày ướt vào tủ kín.
Vì sao giày thể thao lại có mùi hôi
Bàn chân con người có hàng trăm tuyến mồ hôi, và khi mang giày kín nhiều giờ, mồ hôi không thoát ra được sẽ thấm vào lót giày, vải và đế trong. Môi trường tối, ấm và ẩm bên trong giày là nơi vi khuẩn phát triển rất nhanh, và chính vi khuẩn phân hủy mồ hôi mới tạo ra mùi hôi khó chịu, chứ không phải bản thân mồ hôi khi mới tiết ra. Giày mang liên tục nhiều ngày không nghỉ càng nặng mùi, vì giày chưa kịp khô hẳn thì đã lại ướt mồ hôi. Người hay đi mưa, chạy bộ buổi sáng hoặc làm việc ngoài trời càng dễ gặp tình trạng này, nhất là vào mùa mưa ở Việt Nam.
Chuẩn bị trước khi làm sạch giày
Trước khi bắt đầu, hãy tháo dây giày và lót giày ra, phủi sạch bụi và đất cát bên ngoài bằng bàn chải khô. Chuẩn bị một chậu nước ấm, bột giặt dịu nhẹ hoặc nước rửa chén pha loãng, một chiếc bàn chải đánh răng cũ, khăn sạch và bột baking soda. Chi phí cho một lần làm sạch cơ bản thường chỉ khoảng 20.000 đến 50.000 đồng, chủ yếu là tiền baking soda và dung dịch vệ sinh, rẻ hơn nhiều so với việc phải bỏ một đôi giày còn tốt chỉ vì mùi hôi. Nếu giày của bạn là da lộn hoặc có chi tiết da thật, hãy dùng dung dịch chuyên cho da và thử trước ở một góc khuất, vì nước nhiều có thể làm hỏng chất liệu này.
Hãy chọn thời điểm làm sạch vào buổi sáng của ngày nắng nhẹ, để giày có đủ thời gian khô tự nhiên trong ngày. Tuyệt đối không dùng máy sấy nhiệt độ cao hay phơi giày trực tiếp dưới nắng gắt cả ngày, vì nhiệt cao làm keo dán bong ra và vải bạc màu. Chuẩn bị thêm giấy báo cũ vo tròn để nhét vào giày khi phơi, giúp giày giữ dáng và hút ẩm nhanh hơn. Khi mọi thứ đã sẵn sàng, bạn có thể làm theo từng bước dưới đây trong khoảng ba mươi đến bốn mươi lăm phút, chưa tính thời gian phơi khô.
Hướng dẫn từng bước khử mùi giày thể thao tại nhà
- Bước 1: Tháo lót giày và dây giày ra giặt riêng. Lót giày là nơi tích mùi nhiều nhất, nên ngâm lót trong nước ấm pha bột giặt khoảng mười lăm phút, chà nhẹ rồi xả sạch và phơi khô. Dây giày cũng giặt tương tự. Giặt riêng giúp lót và dây sạch sâu hơn, đồng thời giúp phần thân giày khô nhanh hơn khi phơi.
- Bước 2: Làm sạch phần trong giày. Dùng bàn chải cũ thấm nước ấm pha loãng dung dịch vệ sinh, chà nhẹ toàn bộ phần trong giày, đặc biệt là gót và mũi giày nơi mồ hôi đọng nhiều. Lau lại bằng khăn ẩm sạch nhiều lần cho hết bọt, rồi dùng khăn khô thấm bớt nước. Đừng đổ nước trực tiếp vào trong giày, vì nước đọng sẽ làm giày lâu khô và mùi nặng thêm.
- Bước 3: Làm sạch phần ngoài giày theo chất liệu. Giày vải có thể chà nhẹ bằng bàn chải và nước xà phòng pha loãng, rồi lau sạch. Giày da hoặc giả da chỉ nên lau bằng khăn ẩm và dung dịch chuyên dụng, tránh ngâm nước. Giày trắng bị ố vàng có thể dùng hỗn hợp baking soda và nước theo tỉ lệ một một, bôi lên vết ố, để khoảng ba mươi phút rồi chà nhẹ và lau sạch.
- Bước 4: Rắc bột khử mùi và để qua đêm. Khi giày đã khô khoảng tám mươi phần trăm, rắc một thìa cà phê baking soda vào mỗi chiếc giày, lắc nhẹ cho bột phủ đều phần trong, rồi để qua đêm từ tám đến mười hai tiếng. Baking soda hút ẩm và trung hòa mùi rất tốt, lại rẻ và dễ mua ở siêu thị hay cửa hàng tạp hóa. Sáng hôm sau, dốc ngược giày và vỗ nhẹ để đổ hết bột ra trước khi mang.
- Bước 5: Phơi giày đúng cách cho khô hoàn toàn. Nhét giấy báo vo tròn vào trong giày, đặt giày ở nơi thoáng gió, có nắng nhẹ buổi sáng, tránh nắng gắt buổi trưa. Nếu trời mưa, có thể đặt giày gần quạt trong phòng thoáng, không đặt sát máy sưởi hay dùng máy sấy tóc ở nhiệt độ cao. Giày phải khô hoàn toàn, cả phần đế trong, trước khi cất hoặc mang lại, nếu không mùi sẽ quay về chỉ sau một ngày.
- Bước 6: Khử mùi bằng nguyên liệu tự nhiên nếu muốn thơm nhẹ. Sau khi giày đã sạch và khô, có thể đặt một túi vải nhỏ chứa vỏ cam khô, bã cà phê khô hoặc vài lá trà khô vào trong giày qua đêm để tạo mùi thơm tự nhiên. Cách này chỉ hiệu quả khi giày đã sạch mùi gốc, còn nếu giày vẫn hôi thì túi thơm chỉ che mùi tạm thời. Không nên xịt trực tiếp nước hoa hay tinh dầu đậm đặc vào trong giày, vì có thể gây kích ứng da chân.
- Bước 7: Duy trì thói quen hằng ngày để mùi không quay lại. Sau mỗi lần mang, tháo giày ra, nới dây và đặt giày ở nơi thoáng ít nhất vài giờ cho thoát hơi ẩm trước khi cất. Luân phiên hai đôi giày nếu có thể, để mỗi đôi có ít nhất một ngày nghỉ khô hẳn. Thay tất hằng ngày, ưu tiên tất cotton thấm hút tốt, và giặt lót giày mỗi hai đến bốn tuần một lần tùy tần suất sử dụng.
So sánh các cách khử mùi giày phổ biến
- Baking soda: rẻ, dễ mua, hút ẩm và trung hòa mùi tốt, phù hợp với hầu hết giày vải. Nhược điểm là cần để qua đêm và phải đổ sạch bột trước khi mang.
- Giấm trắng pha loãng: diệt khuẩn khá tốt, phù hợp để lau phần trong giày. Nhược điểm là mùi giấm lúc đầu khá nồng, cần phơi thoáng cho bay hết mùi trước khi mang.
- Than hoạt tính dạng túi: hút ẩm và mùi liên tục, có thể tái sử dụng sau khi phơi nắng, tiện cho người bận rộn. Nhược điểm là giá cao hơn baking soda và hiệu quả chậm hơn với giày đã hôi nặng.
- Xịt khử mùi chuyên dụng: tiện lợi, thơm nhanh, phù hợp khi cần gấp. Nhược điểm là chỉ che mùi tạm thời nếu giày chưa được làm sạch, và một số loại có thể gây kích ứng da nhạy cảm.
- Phơi nắng và gió tự nhiên: miễn phí, giúp giày khô và giảm vi khuẩn. Nhược điểm là phụ thuộc thời tiết, và phơi nắng gắt quá lâu có thể làm bạc màu và bong keo giày.
Sai lầm thường gặp khiến giày càng hôi hơn
Sai lầm phổ biến nhất là xịt nước hoa hoặc xịt thơm trực tiếp vào giày đang ẩm và bẩn, vì lớp hương thơm trộn với mùi hôi tạo ra mùi còn khó chịu hơn. Sai lầm thứ hai là giặt giày bằng máy giặt ở chế độ mạnh hoặc sấy nhiệt cao, khiến giày biến dạng, bong đế và nhanh hỏng. Sai lầm thứ ba là mang một đôi giày liên tục cả tuần không nghỉ, không thay tất, khiến giày không bao giờ khô hẳn. Sai lầm thứ tư là cất giày ướt vào tủ kín ngay sau khi đi mưa về, tạo điều kiện cho mốc phát triển cả trong giày lẫn trong tủ. Sai lầm thứ năm là bỏ qua lót giày, trong khi lót chính là nơi giữ mùi nhiều nhất và lại dễ tháo ra giặt nhất.
Câu hỏi thường gặp
Có nên giặt giày thể thao bằng máy giặt không?
Một số giày vải có thể giặt máy ở chế độ nhẹ, cho vào túi giặt và giặt cùng khăn cũ để giảm va đập, nhưng cách này vẫn có rủi ro làm hỏng dáng giày và bong keo. Cách an toàn hơn cho đa số giày là giặt tay theo từng bước trong bài, vừa kiểm soát được lực chà vừa bảo vệ chất liệu. Giày da, giày da lộn và giày có nhiều chi tiết dán thì tuyệt đối không nên giặt máy.
Baking soda có làm hỏng giày không?
Baking soda nhìn chung an toàn với giày vải khi dùng đúng cách, rắc khô và đổ sạch sau một đêm. Tuy nhiên, không nên để bột ẩm lâu trong giày da hoặc giày da lộn, và không nên rắc bột vào giày còn ướt sũng, vì bột vón cục sẽ khó làm sạch. Sau khi dùng, hãy kiểm tra kỹ phần trong giày, vỗ sạch bột và mang tất thử vài phút để chắc chắn không còn bột sót lại gây khó chịu.
Giày hết mùi rồi nhưng mang vài ngày lại hôi, phải làm sao?
Đây là dấu hiệu giày chưa khô hẳn giữa các lần mang hoặc tất và lót giày chưa được xử lý. Hãy luân phiên hai đôi giày, thay tất mỗi ngày, giặt lót giày định kỳ và luôn để giày thoáng vài giờ sau khi mang. Nếu đã làm đủ các bước mà mùi vẫn quay lại rất nhanh, hãy kiểm tra xem giày có bị thấm nước từ đế hoặc có vết nứt giữ ẩm hay không, và cân nhắc thay lót giày mới, vì lót cũ quá mòn sẽ giữ mùi dai dẳng.
Kết luận
Khử mùi giày thể thao tại nhà không cần mẹo phức tạp hay sản phẩm đắt tiền, mà cần đúng thứ tự: tìm nguyên nhân, làm sạch cả trong lẫn ngoài, dùng bột khử mùi qua đêm, phơi khô hoàn toàn rồi duy trì thói quen giữ giày khô mỗi ngày. Chỉ cần một buổi làm sạch cẩn thận và vài thói quen nhỏ như thay tất hằng ngày, luân phiên giày và không cất giày ướt vào tủ kín, đôi giày của bạn sẽ thơm lâu hơn hẳn và bền hơn theo thời gian. Cuối tuần này, hãy thử bắt đầu với đôi giày mình mang nhiều nhất, và cảm nhận sự khác biệt ngay từ lần mang tiếp theo.
Xem thêm: Mẹo vặt thủ thuật, Đời sống gia đình, Sức khỏe làm đẹp
