Pickleball là môn thể thao vợt đang bùng nổ tại Việt Nam vì dễ chơi, ít chấn thương và phù hợp mọi lứa tuổi. Bài viết hướng dẫn người mới luật chơi cơ bản, cách chọn cây vợt đầu tiên và cách tìm sân tập phù hợp ở Việt Nam.
- Pickleball chơi trên sân chỉ bằng 1/4 sân tennis, bóng nhựa có lỗ bay chậm nên người mới dễ làm quen và ít chấn thương hơn các môn vợt khác.
- Luật quan trọng nhất cần nhớ là vùng cấm vô lê gần lưới và quy tắc giao bóng nảy một lần, hai điểm khác biệt lớn nhất so với tennis.
- Người mới nên chọn vợt nhẹ 200-230 gram, mặt vợt rộng, giá 500.000-1.500.000 đồng, đừng vội mua vợt đắt tiền khi chưa định hình lối chơi.
Pickleball là gì và vì sao hợp với người Việt mới chơi
Pickleball ra đời ở Mỹ từ năm 1965 nhưng chỉ thực sự bùng nổ toàn cầu trong vài năm gần đây. Người chơi dùng vợt cứng hình chữ nhật đánh quả bóng nhựa có đục lỗ qua lưới thấp, trên sân có kích thước tương đương sân cầu lông đôi. Điểm đặc biệt là bóng bay chậm và nảy thấp, nên các pha bóng kéo dài, ít đòi hỏi thể lực bùng nổ như tennis.
Ở Việt Nam, pickleball phát triển mạnh từ năm 2023-2024, đặc biệt ở Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng và các thành phố lớn. Nhiều sân tennis và sân cầu lông cũ được cải tạo thành sân pickleball vì chi phí thấp mà thu hút đông người chơi. Theo phân tích của Báo Doanh Thu, sức hút của pickleball nằm ở tính cộng đồng: một sân chơi được 4 người cùng lúc, chi phí thuê sân chia ra chỉ vài chục nghìn đồng mỗi người mỗi giờ, rẻ hơn nhiều so với thuê sân tennis hay sân bóng đá.
Môn này phù hợp với mọi lứa tuổi từ học sinh đến người trung niên, người chưa từng chơi thể thao cũng có thể tham gia. Nếu bạn đã quen với các môn phong trào khác như bóng chuyền phong trào hay bóng đá phong trào, pickleball sẽ là lựa chọn nhẹ nhàng hơn cho những ngày muốn vận động mà không quá gắng sức.
Luật chơi cơ bản người mới cần nắm
Bạn không cần thuộc hết luật thi đấu chuyên nghiệp, chỉ cần nắm 6 điểm sau là đủ chơi giao lưu:
- Cách tính điểm: mỗi trận thường đánh đến 11 điểm, đội nào dẫn trước 2 điểm thì thắng. Chỉ bên giao bóng mới được ghi điểm, nếu bên đỡ bóng thắng pha bóng thì chỉ giành quyền giao bóng chứ không được điểm.
- Giao bóng: phải phát bóng từ dưới thấp, vợt chạm bóng ở vị trí dưới thắt lưng, bóng phải rơi vào ô giao bóng chéo sân của đối phương. Khác với tennis, pickleball không có giao bóng hai lần.
- Luật nảy hai lần: sau khi giao bóng, mỗi bên phải để bóng nảy một lần trên sân mình trước khi đánh trả, tính từ pha giao bóng. Từ pha bóng thứ ba trở đi mới được đánh vô lê không cần nảy.
- Vùng cấm vô lê: khu vực hình chữ nhật sát lưới hai bên, còn gọi là kitchen. Người chơi không được bước vào vùng này để đánh bóng trên không, trừ khi bóng đã nảy trong đó. Đây là luật quan trọng nhất tạo nên đặc trưng chiến thuật của pickleball.
- Bóng ngoài sân: bóng rơi ngoài đường biên là bóng hỏng, tương tự các môn vợt khác. Bóng chạm vạch được tính là bóng trong.
- Đánh đôi phổ biến hơn đánh đơn: hầu hết người chơi phong trào đánh đôi 2 người mỗi bên, vừa vui vừa đỡ mệt, sân nhỏ nên di chuyển ít.
Cách chọn cây vợt pickleball đầu tiên
Vợt pickleball khác vợt tennis ở chỗ mặt vợt cứng đặc, không có lưới dây. Người mới nên chọn theo 4 tiêu chí sau:
- Trọng lượng: chọn vợt nhẹ 200-230 gram. Vợt nhẹ dễ điều khiển, ít mỏi tay, phù hợp người mới chưa có lực cổ tay. Vợt nặng trên 240 gram cho cú đánh mạnh hơn nhưng dễ gây đau khuỷu tay nếu kỹ thuật chưa chuẩn.
- Kích thước mặt vợt: mặt vợt rộng cho điểm ngọt lớn, dễ đánh trúng bóng, rất hợp người mới. Mặt vợt dài hẹp cho tầm với xa hơn nhưng khó kiểm soát, để dành khi đã chơi khá.
- Chất liệu: vợt lõi polymer tổ ong mặt sợi thủy tinh là lựa chọn phổ biến giá mềm, đủ tốt cho người mới. Vợt mặt carbon đắt hơn, cho cảm giác bóng tốt hơn, nên mua khi đã chơi 3-6 tháng và xác định gắn bó.
- Giá tiền: 500.000-1.500.000 đồng là khoảng giá hợp lý cho cây vợt đầu tiên. Đừng mua vợt 200.000-300.000 đồng không rõ thương hiệu vì nhanh hỏng và cảm giác bóng kém, cũng đừng vội mua vợt 3-4 triệu khi chưa biết mình hợp lối chơi nào.
Ngoài vợt, bạn cần 2-3 quả bóng pickleball, một đôi giày thể thao đế bằng bám sân tốt và bộ đồ thấm mồ hôi. Tổng chi phí trang bị ban đầu cho người mới thường dưới 2 triệu đồng, rẻ hơn nhiều so với tennis hay golf.
Cách tìm sân tập pickleball ở Việt Nam
Tìm sân pickleball hiện nay khá dễ dàng với 4 cách sau:
- Tìm trên mạng xã hội: các hội nhóm pickleball theo thành phố trên Facebook thường có danh sách sân, giờ trống và nhóm tìm người chơi cùng trình độ. Đây là cách nhanh nhất để người mới tìm được sân và bạn chơi.
- App đặt sân thể thao: nhiều ứng dụng đặt sân bóng đá, cầu lông nay đã tích hợp thêm sân pickleball, cho phép xem giờ trống và đặt online, thanh toán trước.
- Hỏi các trung tâm thể thao gần nhà: nhiều sân tennis, sân cầu lông đã kẻ thêm vạch pickleball để tận dụng giờ thấp điểm, giá thuê thường rẻ hơn giờ cao điểm 30-50%.
- Tham gia lớp học thử: các câu lạc bộ thường có buổi học thử miễn phí hoặc giá rẻ cho người mới, vừa học luật vừa được xếp nhóm cùng trình độ, tránh bỡ ngỡ khi ra sân giao lưu.
Giá thuê sân pickleball ở các thành phố lớn hiện khoảng 80.000-200.000 đồng một giờ tùy khung giờ và chất lượng sân, chia cho 4 người thì mỗi người chỉ tốn vài chục nghìn. Nếu bạn ở khu vực chưa có sân chuyên dụng, có thể tận dụng sân cầu lông ngoài trời để tập cơ bản vì kích thước tương đương.
Lộ trình 4 tuần cho người mới bắt đầu
- Tuần 1: học cầm vợt, tư thế đứng, tập giao bóng đúng luật và đánh bóng nảy qua lưới. Mục tiêu là đưa được bóng qua lưới ổn định, chưa cần mạnh.
- Tuần 2: tập đánh trái tay, di chuyển lên gần vùng cấm vô lê và thực hiện các cú đánh nhẹ nhàng gọi là dink. Bắt đầu chơi điểm thử với bạn cùng trình độ.
- Tuần 3: học luật tính điểm đầy đủ, tập phối hợp đánh đôi, phân công vị trí. Tham gia các buổi giao lưu phong trào ở câu lạc bộ.
- Tuần 4: hoàn thiện kỹ thuật cơ bản, tập chiến thuật đơn giản như đánh vào vị trí yếu của đối phương. Lúc này bạn đã đủ tự tin để rủ bạn bè lập nhóm chơi cố định mỗi tuần.
Duy trì chơi 2-3 buổi mỗi tuần, mỗi buổi 1-2 giờ là đủ để vừa rèn sức khỏe vừa tiến bộ đều. Kết hợp thêm chạy bộ nhẹ nhàng vào những ngày nghỉ sẽ giúp thể lực và sự linh hoạt tăng lên rõ rệt, hỗ trợ tốt cho các pha di chuyển trên sân pickleball.
Câu hỏi thường gặp
Người lớn tuổi có chơi được pickleball không?
Hoàn toàn được, đây là một trong những ưu điểm lớn nhất của pickleball. Sân nhỏ, bóng chậm, ít phải chạy nhiều nên người 50-60 tuổi vẫn chơi tốt. Nhiều câu lạc bộ ở Việt Nam có nhóm dành riêng cho người trung niên, vừa tập vừa giao lưu rất vui.
Chơi pickleball có dễ chấn thương không?
Nguy cơ chấn thương thấp hơn nhiều so với tennis hay bóng đá vì cường độ vận động vừa phải. Tuy nhiên vẫn cần khởi động kỹ cổ tay, vai và đầu gối trước khi chơi, mang giày đúng chuẩn để tránh trượt ngã. Người mới hay bị đau khuỷu tay do cầm vợt quá chặt, thả lỏng tay sẽ hết.
Mất bao lâu để chơi thành thạo cơ bản?
Với người chưa từng chơi môn vợt nào, khoảng 4-6 tuần tập đều 2-3 buổi mỗi tuần là có thể chơi giao lưu thoải mái. Người đã biết chơi cầu lông hoặc tennis thường chỉ cần 1-2 buổi để làm quen với luật vùng cấm và bóng nhựa là chơi được ngay.
Kết luận
Pickleball là môn thể thao lý tưởng cho người mới vì dễ học, chi phí thấp và tính cộng đồng cao. Hãy bắt đầu bằng việc nắm 6 luật cơ bản, sắm cây vợt nhẹ giá 500.000-1.500.000 đồng, tìm sân qua hội nhóm hoặc app đặt sân, và kiên trì theo lộ trình 4 tuần. Chỉ sau một tháng, bạn sẽ có thêm một thói quen vận động lành mạnh và một nhóm bạn chơi cùng mỗi tuần.
