Một chậu cây xanh trên bàn làm việc hay góc phòng khách có thể làm căn nhà dễ chịu hơn hẳn. Tuy nhiên, nhiều người mới làm cây héo chỉ sau vài tuần vì tưới quá nhiều nước hoặc đặt sai chỗ. Nắm vài nguyên tắc cơ bản, bạn hoàn toàn có thể giữ cây xanh tốt quanh năm.
- Phần lớn cây trong nhà chết vì tưới quá nhiều nước gây úng rễ, chứ không phải vì thiếu nước như nhiều người mới vẫn nghĩ.
- Ánh sáng gián tiếp, thoáng gió và chậu có lỗ thoát nước là ba điều kiện cơ bản giúp cây trong nhà sống khỏe lâu dài.
- Cây héo vẫn có thể cứu được nếu bạn kiểm tra rễ, cắt lá hỏng, điều chỉnh nước và ánh sáng kịp thời thay vì vội vứt bỏ.
Vì sao cây trong nhà hay héo dù chủ nhà chăm tưới mỗi ngày
Cây trồng trong nhà sống trong môi trường khác hẳn ngoài trời. Trong nhà thường ít gió, ít nắng trực tiếp và đất trong chậu khô chậm hơn, nên cùng một lượng nước tưới mỗi ngày có thể là vừa đủ ngoài vườn nhưng lại quá nhiều trong nhà. Khi đất luôn ẩm ướt, rễ cây thiếu oxy, dễ bị thối và không hút được dinh dưỡng, lá bắt đầu vàng, mềm và rụng. Theo phân tích của Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com), tưới quá nhiều là sai lầm phổ biến nhất của người mới, phổ biến hơn cả quên tưới, vì tâm lý sợ cây khát khiến nhiều người tưới theo thói quen cố định mà không kiểm tra đất trước.
Chọn cây dễ chăm cho người mới bắt đầu
Người mới nên bắt đầu với 2 đến 3 chậu cây dễ chăm, thay vì mua nhiều loại cùng lúc rồi không theo dõi hết. Trầu bà là lựa chọn rất phổ biến vì chịu bóng tốt, sống được trong nước hoặc trong đất, ít sâu bệnh và leo đẹp. Lưỡi hổ chịu hạn tốt, ít cần tưới, phù hợp người hay quên tưới hoặc hay đi công tác. Kim tiền lá xanh bóng, chịu bóng khá tốt và mang cảm giác sang trọng cho phòng khách. Lan ý, còn gọi là bạch môn, ra hoa trắng nhẹ nhàng và chịu được ánh sáng yếu trong nhà, nhưng cần đất ẩm vừa phải hơn một chút.
Khi chọn cây ở cửa hàng, hãy quan sát kỹ lá và gốc. Chọn cây lá xanh đều, không có nhiều đốm vàng, không bị rách nát, thân cứng cáp và không có mùi hôi ở đất. Nhẹ nhàng nhấc chậu xem rễ có mọc tràn ra ngoài lỗ thoát nước quá nhiều không, vì rễ mọc tràn quá nhiều cho thấy cây đã chật chậu lâu ngày. Bạn cũng nên hỏi người bán tên cây, nhu cầu ánh sáng và tần suất tưới tham khảo, rồi ghi chú lại vào điện thoại để về nhà chăm đúng cách. Mua cây khỏe ngay từ đầu sẽ giúp bạn tự tin hơn rất nhiều so với mua cây đã yếu rồi cố cứu.
So sánh bằng danh sách sẽ giúp bạn chọn nhanh. Trầu bà phù hợp phòng thiếu sáng, tưới ít, leo hoặc treo đều đẹp. Lưỡi hổ phù hợp người bận rộn, tưới rất ít, chịu được phòng điều hòa. Kim tiền phù hợp phòng khách, ánh sáng gián tiếp, ít cần chăm sóc cầu kỳ. Sen đá và xương rồng phù hợp ban công nhiều nắng, tưới rất ít, nhưng không hợp góc phòng tối. Bạn nên chọn cây theo ánh sáng thật trong nhà mình, chứ không chọn chỉ vì cây đẹp trong cửa hàng sáng đèn.
Hướng dẫn từng bước chăm cây trong nhà hằng ngày
Bước 1: Đặt cây ở nơi có ánh sáng gián tiếp và thoáng gió. Vị trí lý tưởng thường là gần cửa sổ có rèm mỏng, cách cửa sổ khoảng 1 đến 2 mét, nơi ánh sáng chiếu vào nhưng không nắng gắt trực tiếp cả buổi trưa. Tránh đặt cây sát cục nóng điều hòa, sát bếp nấu hoặc nơi gió lùa mạnh liên tục. Mỗi tuần một lần, bạn có thể xoay chậu một phần tư vòng để cây nhận sáng đều các phía, tránh cây nghiêng hẳn về một phía cửa sổ.
Bước 2: Kiểm tra đất trước khi tưới, đừng tưới theo lịch cố định. Dùng ngón tay ấn sâu khoảng 2 đến 3cm vào đất, nếu đất còn ẩm thì chưa cần tưới, nếu đất khô thì mới tưới. Khi tưới, hãy tưới chậm và đều quanh gốc cho đến khi nước bắt đầu chảy ra lỗ thoát nước bên dưới, sau đó đợi nước thừa chảy hết rồi mới đặt chậu lại đĩa lót. Đừng để chậu ngâm trong đĩa đầy nước nhiều giờ, vì rễ sẽ bị úng. Vào mùa mưa, không khí ẩm và đất khô chậm hơn, bạn nên giảm tần suất tưới so với mùa nắng nóng.
Bước 3: Lau lá và quan sát cây mỗi tuần một lần. Dùng khăn ẩm lau nhẹ mặt lá để loại bỏ bụi, giúp lá quang hợp tốt hơn và bạn phát hiện sớm sâu bệnh, đốm lá hay lá vàng. Khi thấy lá vàng, lá khô ở phía dưới, hãy cắt bỏ nhẹ nhàng bằng kéo sạch để cây tập trung nuôi lá khỏe. Quan sát mặt dưới lá xem có rệp nhỏ, màng trắng hay côn trùng lạ không, nếu có ít thì lau sạch bằng khăn ẩm, nếu nhiều thì cách ly chậu bệnh khỏi các chậu khác để tránh lây lan.
Bước 4: Bón phân nhẹ và thay chậu khi cây lớn. Cây trong nhà không cần bón phân nhiều, bạn chỉ nên bón phân loãng dành cho cây cảnh khoảng một đến hai tháng một lần vào mùa cây sinh trưởng, và giảm bón vào mùa lạnh hoặc khi cây đang yếu. Khi rễ mọc kín chậu, cây chậm lớn dù chăm sóc đúng cách, đó là lúc nên thay sang chậu lớn hơn một cỡ, thêm đất mới tơi xốp và cắt bớt rễ hỏng nếu có. Sau khi thay chậu, đặt cây ở nơi mát, ánh sáng nhẹ vài ngày cho cây hồi phục rồi mới đưa về vị trí cũ.
Cách cứu cây héo từng trường hợp cụ thể
Trường hợp cây héo do thiếu nước thường có biểu hiện lá rũ xuống, đất khô cứng và tách khỏi thành chậu. Cách cứu là tưới chậm nhiều lần, để nước thấm dần vào đất, hoặc ngâm chậu vào chậu nước lớn khoảng 15 đến 20 phút cho đất hút ẩm đều rồi nhấc ra để ráo. Sau đó đặt cây ở nơi mát, ánh sáng nhẹ và theo dõi vài ngày, lá khỏe sẽ dần cứng lại. Đừng tưới ào ạt một lượng lớn ngay lập tức khi đất quá khô, vì nước sẽ chảy qua khe đất mà không thấm đều.
Trường hợp cây héo do úng nước thường có biểu hiện lá vàng mềm, thân mềm nhũn ở gốc và đất có mùi hôi. Cách cứu là ngừng tưới ngay, nhấc cây khỏi chậu, kiểm tra rễ và cắt bỏ rễ đen, mềm nhũn bằng kéo sạch. Phần rễ còn trắng hoặc vàng nhạt là rễ khỏe nên giữ lại. Thay đất mới khô thoáng, trồng lại vào chậu có lỗ thoát nước và đặt cây ở nơi thoáng gió, ánh sáng nhẹ, không tưới lại cho đến khi đất khô bề mặt. Quá trình hồi phục có thể mất vài tuần, bạn cần kiên nhẫn và đừng bón phân ngay khi cây còn yếu.
Những lỗi thường gặp và cách sắp xếp cây trong nhà
Lỗi thường gặp nhất là tưới theo lịch cố định mà không kiểm tra đất, ví dụ cứ sáng nào cũng tưới một ca dù trời mưa và đất còn ướt. Lỗi thứ hai là đặt cây theo thẩm mỹ mà bỏ qua ánh sáng, ví dụ đặt cây ưa sáng vào góc tối rồi thắc mắc vì sao cây không lớn. Lỗi thứ ba là dùng chậu không có lỗ thoát nước vì sợ nước chảy ra sàn, rồi vô tình làm úng rễ. Lỗi thứ tư là bón phân quá nhiều với hy vọng cây nhanh tốt, trong khi phân thừa gây cháy rễ và vàng lá. Lỗi thứ năm là mua quá nhiều cây cùng lúc khi chưa có kinh nghiệm, khiến bạn không theo dõi kịp từng chậu.
Về sắp xếp, bạn nên nhóm cây có nhu cầu nước và ánh sáng tương tự ở gần nhau để tiện chăm sóc. Cây ưa ẩm để gần nhau sẽ tạo độ ẩm tốt hơn, cây chịu hạn để riêng để bạn không tưới nhầm. Đặt cây lớn ở góc phòng và cây nhỏ trên bàn, kệ sẽ tạo chiều sâu cho không gian mà vẫn dễ di chuyển khi cần lau dọn. Bạn cũng nên để lối đi thông thoáng, tránh đặt chậu cây chắn cửa ra vào hoặc nơi trẻ nhỏ và thú cưng dễ làm đổ. Bạn có thể tham khảo thêm ý tưởng chăm sóc nhà cửa và đời sống gia đình tại đời sống gia đình, mẹo vặt thủ thuật và thị trường tiêu dùng trên Báo Doanh Thu.
Bao lâu nên tưới cây trong nhà một lần?
Không có con số cố định cho mọi loại cây và mọi căn nhà. Nguyên tắc đúng là kiểm tra đất trước khi tưới, đất khô khoảng 2 đến 3cm bề mặt thì mới tưới. Trung bình, nhiều cây trong nhà chỉ cần tưới một đến hai lần mỗi tuần, cây chịu hạn như lưỡi hổ có thể tưới ít hơn nữa. Bạn nên điều chỉnh theo mùa, mùa nắng nóng tưới nhiều hơn mùa mưa ẩm.
Cây trong nhà có cần mang ra nắng mỗi ngày không?
Không cần mang ra nắng gắt mỗi ngày, và việc di chuyển liên tục còn khiến cây sốc nhiệt. Hầu hết cây trong nhà chỉ cần ánh sáng gián tiếp trong nhà là đủ. Thỉnh thoảng bạn có thể cho cây tắm nắng nhẹ buổi sáng sớm khoảng một đến hai giờ, nhưng phải đưa vào trước khi nắng gắt buổi trưa.
Trồng cây trong phòng ngủ có an toàn không?
Trồng một vài chậu cây nhỏ trong phòng ngủ thoáng gió thường không gây vấn đề lớn, nhưng bạn nên chọn cây ít mùi, không gây dị ứng và đặt xa đầu giường. Phòng ngủ cần ưu tiên thông gió và giấc ngủ, nên đừng biến phòng ngủ thành vườn cây dày đặc. Nếu bạn bị dị ứng phấn hoa hoặc hen suyễn, hãy chọn cây lá xanh không hoa và theo dõi phản ứng của cơ thể.
Kết luận
Chăm sóc cây cảnh trong nhà không khó như nhiều người mới vẫn nghĩ, chỉ cần bạn nhớ ba nguyên tắc: ánh sáng gián tiếp phù hợp, tưới nước khi đất khô và chậu thoát nước tốt. Hãy bắt đầu với vài chậu cây dễ chăm, quan sát cây mỗi tuần, cắt lá hỏng kịp thời và cứu cây sớm khi thấy dấu hiệu héo. Khi bạn kiên nhẫn và chăm cây đúng cách, những chậu cây nhỏ sẽ lớn dần, xanh tốt và trở thành một phần dễ chịu trong không gian sống của gia đình bạn.
