Với nhiều gia đình Việt, tiền đi chợ chiếm từ 25 đến 40 phần trăm tổng chi tiêu hàng tháng, chỉ đứng sau tiền nhà. Điều đáng nói là đây cũng là khoản chi dễ lãng phí nhất: mua thừa rồi bỏ đi, mua theo cảm hứng không có kế hoạch, mua đắt vì không so sánh giá. Tin tốt là chỉ cần thay đổi cách đi chợ, nhiều gia đình đã giảm được 25 đến 30 phần trăm chi phí mà bữa ăn vẫn đầy đủ dinh dưỡng. Bài viết này hướng dẫn bạn lập thực đơn 7 ngày chi tiết cho cả tuần, cùng 8 mẹo thực tế đã được nhiều bà nội trợ áp dụng thành công.
3 điều cần nhớ
- Đi chợ không có danh sách là nguyên nhân số một gây lãng phí, thực đơn 7 ngày chính là danh sách mua sắm của bạn.
- Tiền đi chợ bị đội lên chủ yếu do mua thừa và mua theo cảm hứng, không phải do giá cả tăng.
- Tiết kiệm đi chợ không có nghĩa là ăn kham khổ, mà là mua đúng, mua đủ và tận dụng triệt để những gì đã mua.
Tiền đi chợ của gia đình bạn đang đi đâu
Trước khi cắt giảm, hãy hiểu mình đang lãng phí ở đâu. Theo phân tích của Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com), tiền đi chợ của một gia đình 4 người thường rò rỉ qua 4 kênh chính. Thứ nhất là thực phẩm bỏ đi: rau héo, thịt để quên trong tủ lạnh, đồ ăn thừa không ai đụng tới, ước tính chiếm 10 đến 15 phần trăm tổng chi. Thứ hai là mua theo cảm hứng: thấy khuyến mãi là mua, thấy món lạ là thử, cuối tuần tủ lạnh đầy mà không biết nấu gì. Thứ ba là mua không đúng thời điểm: mua rau trái mùa giá cao, mua vào giờ chợ đã vãn nên ít lựa chọn. Thứ tư là không so sánh giá giữa các sạp, các chợ và siêu thị.
Điểm chung của cả 4 kênh lãng phí này là thiếu kế hoạch. Và kế hoạch đơn giản nhất, hiệu quả nhất chính là thực đơn 7 ngày.
Cách lập thực đơn 7 ngày trong 30 phút
Nhiều người ngại lập thực đơn vì nghĩ mất thời gian, nhưng thực tế cả quy trình chỉ tốn khoảng 30 phút mỗi cuối tuần, đổi lại bạn tiết kiệm hàng giờ lượn chợ không mục đích và hàng trăm nghìn đồng mỗi tuần.
Bước 1: Kiểm tra tủ lạnh và tủ đồ khô trước. Mở tủ lạnh, ghi lại những gì còn: nửa ký thịt heo, vài quả trứng, ít rau còn tươi, gói mì, lon cá hộp. Thực đơn tuần mới nên ưu tiên dùng hết những thứ này trước để tránh bỏ đi.
Bước 2: Lên khung 7 ngày với 2 bữa chính mỗi ngày. Không cần chi tiết từng món phụ, chỉ cần xác định món chính cho bữa trưa và bữa tối mỗi ngày. Ví dụ thứ hai: trưa canh chua cá, tối thịt kho trứng. Xen kẽ món mặn, món canh, món rau để đủ dinh dưỡng và đỡ ngán.
Bước 3: Tận dụng nguyên liệu chung. Mẹo của các bà nội trợ tiết kiệm là dùng một nguyên liệu cho nhiều món. Mua một con gà có thể làm gà luộc hôm nay, nấu cháo gà hôm sau, xương nấu canh hôm sau nữa. Mua rau theo bó lớn rồi chia cho 2 đến 3 bữa thay vì mua lẻ từng ít một.
Bước 4: Chốt danh sách mua sắm theo nhóm. Từ thực đơn, liệt kê nguyên liệu cần mua và nhóm lại: rau củ, thịt cá, đồ khô gia vị, trái cây. Danh sách này chính là kim chỉ nam khi đi chợ, giúp bạn không mua thừa cũng không quên món.
Ảnh minh họa: Lập thực đơn 7 ngày trước khi đi chợ là chìa khóa giảm 30% chi phí mỗi tuần.
8 mẹo giảm 30% chi phí đi chợ mỗi tuần
Mẹo 1: Đi chợ một lần cho cả tuần thay vì đi mỗi ngày. Đi chợ hàng ngày khiến bạn mua thêm nhiều thứ không có trong kế hoạch. Đi một lần vào đầu tuần với danh sách cụ thể, bạn chỉ mua đúng những gì cần. Rau củ mua cho cả tuần nên ưu tiên loại để được lâu như bắp cải, cà rốt, khoai tây, bí đỏ cho các ngày cuối tuần.
Mẹo 2: Đi chợ sớm để có giá tốt và đồ tươi. Từ 6 đến 8 giờ sáng là khung giờ vàng: hàng mới về, nhiều lựa chọn, giá còn mềm. Đi muộn vừa ít đồ ngon vừa dễ bị hét giá. Nếu đi chợ chiều, hãy mặc cả mạnh tay vì tiểu thương muốn bán hết hàng trong ngày.
Mẹo 3: Mua rau củ đúng mùa. Rau trái mùa không chỉ đắt gấp 2 đến 3 lần mà còn kém ngon. Mùa nào thức nấy là nguyên tắc vàng: mùa hè ăn rau muống, mướp, bí; mùa đông ăn cải thảo, su hào, súp lơ. Vừa rẻ vừa tươi vừa đúng vị.
Mẹo 4: So sánh giá ít nhất 3 sạp trước khi mua. Đừng ngại đi một vòng chợ trước khi quyết định. Giá cùng một loại rau có thể chênh nhau 30 đến 50 phần trăm giữa các sạp. Sau vài tuần, bạn sẽ thuộc lòng sạp nào bán rẻ, sạp nào bán đồ ngon và trở thành khách quen được ưu ái.
Mẹo 5: Mua sỉ những món dùng thường xuyên. Gạo, dầu ăn, nước mắm, đường, mì gói mua bao lớn hoặc thùng sẽ rẻ hơn mua lẻ đáng kể. Thịt cá nếu có tủ đông tốt, mua nhiều khi gặp giá rẻ rồi chia phần cấp đông dùng dần cả tuần. Tính ra mỗi tháng tiết kiệm được một khoản không nhỏ.
Mẹo 6: Tận dụng triệt để thực phẩm đã mua. Rau hơi héo đừng vội vứt, ngâm nước đá 15 phút sẽ tươi lại. Cơm nguội làm cơm chiên, bánh mì cũ nướng lại giòn ngon, xương thịt nấu nước dùng. Mỗi món đồ bỏ đi là tiền bạn đã trả mà không được ăn.
Ảnh minh họa: So sánh giá và dùng máy tính nhẩm tổng trước khi trả tiền giúp bạn không bị vượt ngân sách.
Mẹo 7: Đặt ngân sách cố định cho mỗi lần đi chợ. Ví dụ gia đình 4 người đặt mức 1,2 triệu một tuần. Mang đúng số tiền mặt đó đi chợ, hết là dừng. Cách này buộc bạn phải ưu tiên và mặc cả tốt hơn. Dùng điện thoại tính nhẩm tổng trong lúc mua để không vượt quá ngân sách đã đặt.
Mẹo 8: Tự trồng một phần rau ăn lá. Rau muống, rau thơm, hành lá, ớt là những loại cực kỳ dễ trồng trong thùng xốp ở ban công hay sân thượng, gần như không tốn chi phí mà lúc nào cũng có rau tươi ăn. Bạn có thể tham khảo cách làm vườn rau sạch trên sân thượng cho gia đình để bắt đầu với 7 loại rau dễ trồng nhất.
Tiết kiệm đi chợ mà vẫn đủ dinh dưỡng
Nhiều người lo rằng cắt giảm tiền chợ sẽ khiến bữa ăn nghèo nàn. Thực tế ngược lại: khi có thực đơn, bạn chủ động cân đối đạm, rau, tinh bột cho cả tuần thay vì ăn theo hứng. Một số nguyên tắc dinh dưỡng tiết kiệm: ưu tiên đạm từ trứng, đậu phụ, cá nhỏ thay vì chỉ thịt heo bò; mỗi bữa có ít nhất một món rau xanh; trái cây chọn loại theo mùa giá rẻ như chuối, đu đủ, cam.
Với trẻ nhỏ và người lớn tuổi, đừng cắt giảm chất lượng ở nhóm thực phẩm thiết yếu như sữa, trứng, cá. Khoản tiết kiệm nên đến từ việc bớt lãng phí và mua khôn ngoan, không phải từ việc ăn thiếu chất. Tiết kiệm đi chợ song song với tiết kiệm các khoản sinh hoạt khác như điện nước cũng giúp ngân sách gia đình nhẹ đi đáng kể, bạn có thể xem thêm các mẹo tiết kiệm điện cho gia đình để tối ưu toàn diện.
Câu hỏi thường gặp
Gia đình 4 người nên chi bao nhiêu tiền đi chợ mỗi tuần là hợp lý?
Con số phụ thuộc vào khu vực và mức sống, nhưng mặt bằng chung ở thành phố lớn hiện nay khoảng 1 đến 1,5 triệu đồng một tuần cho gia đình 4 người ăn 2 bữa chính tại nhà. Nếu bạn đang chi 2 triệu mà áp dụng các mẹo trên, mục tiêu giảm xuống 1,4 đến 1,5 triệu là hoàn toàn khả thi. Hãy ghi chép chi tiêu đi chợ 2 tuần để biết điểm xuất phát của mình.
Đi chợ online có rẻ hơn đi chợ truyền thống không?
Chợ online tiện nhưng thường đắt hơn 10 đến 20 phần trăm so với chợ truyền thống vì cộng phí vận chuyển và đóng gói, lại khó kiểm tra độ tươi. Tuy nhiên, các đợt khuyến mãi giờ vàng trên ứng dụng đi chợ đôi khi rẻ hơn cả chợ. Cách tốt nhất là kết hợp: mua rau thịt tươi ở chợ truyền thống, săn đồ khô và gia vị khuyến mãi online.
Làm sao để cả nhà hợp tác với thực đơn 7 ngày?
Hãy cho các thành viên cùng tham gia chọn món vào cuối tuần, mỗi người được đề xuất 2 đến 3 món yêu thích. Khi được chọn, mọi người sẽ hào hứng ăn theo thực đơn hơn là bị áp đặt. Với trẻ nhỏ, biến thực đơn thành trò chơi đoán món ăn ngày mai cũng là cách hay để cả nhà cùng vui.
Kết luận
Giảm 30% chi phí đi chợ không phải chuyện xa vời, nó bắt đầu từ 30 phút lập thực đơn mỗi cuối tuần và 8 mẹo mua sắm khôn ngoan. Đi chợ có danh sách, mua đúng mùa, so sánh giá, tận dụng triệt để thực phẩm và đặt ngân sách cố định, những thay đổi nhỏ này cộng dồn thành khoản tiết kiệm lớn mỗi tháng. Tiền tiết kiệm được có thể chuyển vào quỹ khẩn cấp, quỹ học hành cho con hoặc đơn giản là giúp cả nhà thở phào nhẹ nhõm hơn mỗi cuối tháng. Hãy bắt đầu từ tuần này: tối nay ngồi xuống, viết thực đơn 7 ngày đầu tiên của gia đình bạn.
