Nhiều người muốn mở shop online nhưng ngại vì nghĩ phải có nhiều vốn, phải nhập hàng lớn, phải chạy quảng cáo đắt tiền. Thật ra, cách bắt đầu an toàn nhất với vốn nhỏ là bán ít, bán thử, tính lãi kỹ rồi mới mở rộng. Bài này hướng dẫn từng bước cho người mới, để tháng đầu không lỗ vì những lỗi rất cơ bản.
- Bắt đầu với 1 sản phẩm, 1 kênh bán, 1 nhóm khách rõ ràng, đừng ôm nhiều thứ cùng lúc.
- Tính lãi mỗi đơn trước khi bán, gồm giá nhập, phí sàn, phí giao hàng, chi phí đóng gói và tỷ lệ hoàn hàng.
- Bán thử 20 đến 30 đơn đầu tiên để kiểm chứng nhu cầu, rồi mới nhập hàng số lượng lớn.
Vì sao nhiều shop vốn nhỏ lỗ ngay tháng đầu?
Lý do phổ biến nhất không phải là không có khách, mà là không tính lãi. Nhiều người thấy bán được hàng là vui, nhưng cuối tháng trừ hết phí sàn, phí giao hàng, tiền đóng gói và tiền hàng hoàn về thì gần như không còn lãi, thậm chí lỗ. Một số người khác nhập hàng quá nhiều vì sợ hết hàng, rồi hàng tồn đọng, tiền chôn trong kho, không có tiền xoay vòng.
Lý do thứ hai là chạy quảng cáo quá sớm và quá nhiều. Khi sản phẩm chưa được kiểm chứng, chưa có đánh giá tốt, quảng cáo chỉ giúp nhiều người thấy một sản phẩm chưa đủ tốt, tỷ lệ chốt thấp và chi phí quảng cáo ăn hết lãi. Người mới nên bán bằng nội dung thật, video thật và khách quen trước, quảng cáo chỉ là bước mở rộng sau.
Lý do thứ ba là bán quá nhiều sản phẩm cùng lúc. Mỗi sản phẩm cần ảnh, mô tả, giá, tồn kho và cách tư vấn riêng. Người mới ôm 20 sản phẩm sẽ không chăm sóc tốt sản phẩm nào, khách hỏi gì cũng trả lời chậm và chung chung. Bán ít nhưng chăm tốt luôn hiệu quả hơn bán nhiều mà loãng.
Bước 1: Chọn 1 sản phẩm và 1 nhóm khách rõ ràng
Hãy chọn sản phẩm mà bạn hiểu rõ, dễ giải thích và dễ kiểm tra chất lượng. Ví dụ, nếu bạn hay dùng đồ gia dụng, hãy bán đồ gia dụng mà bạn đã dùng thật, biết ưu điểm và nhược điểm. Đừng chọn sản phẩm chỉ vì thấy người khác bán chạy, vì bạn sẽ không tư vấn được khi khách hỏi sâu.
Nhóm khách cũng phải rõ ràng. Bán cho mẹ bỉm sữa khác với bán cho sinh viên, bán cho dân văn phòng khác với bán cho người làm vườn. Mỗi nhóm có giá chấp nhận khác nhau, kênh xem khác nhau và cách nói chuyện khác nhau. Viết ra một dòng mô tả khách của bạn: họ là ai, ở đâu, họ gặp vấn đề gì, họ sẵn sàng trả bao nhiêu. Nếu không viết được dòng này, bạn chưa nên nhập hàng.
Bước 2: Tính lãi mỗi đơn trước khi đăng bán
Công thức đơn giản nhất là: lãi mỗi đơn bằng giá bán trừ đi giá nhập, phí sàn, phí giao hàng mà shop chịu, chi phí đóng gói và phần dự phòng hoàn hàng. Ví dụ, bán một sản phẩm giá 150 nghìn, giá nhập 80 nghìn, phí sàn và giao hàng 25 nghìn, đóng gói 5 nghìn, dự phòng hoàn hàng 10 nghìn, thì lãi còn khoảng 30 nghìn mỗi đơn. Nếu bạn không tính bước này, bạn có thể bán giá 120 nghìn và tưởng là lãi, nhưng thực ra chỉ hòa vốn hoặc lỗ.
Người mới nên đặt mục tiêu lãi mỗi đơn đủ để sau 100 đơn vẫn còn tiền tái đầu tư, không phải chỉ đủ tiền ăn. Nếu lãi mỗi đơn quá mỏng, hãy tăng giá trị đơn hàng bằng combo, hoặc chọn sản phẩm khác có biên lãi tốt hơn, thay vì cố bán rẻ để lấy khách rồi kiệt sức.
Bước 3: Bán thử nhỏ, đo kết quả, rồi mới mở rộng
Nhập số lượng nhỏ đủ bán thử 20 đến 30 đơn, chụp ảnh thật, quay video thật, đăng lên kênh mà khách của bạn hay xem nhất. Theo dõi 3 con số: bao nhiêu người hỏi, bao nhiêu người chốt, bao nhiêu người đánh giá tốt. Nếu 100 người hỏi mà chỉ 5 người chốt, vấn đề có thể ở giá, ở mô tả hoặc ở niềm tin, cần sửa trước khi nhập thêm hàng.
Khi bán thử tốt, hãy mở rộng từng bước một: thêm một kênh bán, thêm một sản phẩm liên quan, tăng ngân sách quảng cáo một chút và đo lại. Đừng mở rộng cùng lúc 3 thứ, vì khi kết quả xấu đi bạn sẽ không biết do đâu. Mở rộng chậm nhưng chắc là cách giữ vốn an toàn nhất cho shop nhỏ.
Những chi phí người mới hay quên
Ngoài giá nhập và phí sàn, người mới hay quên chi phí đóng gói, băng keo, túi, hộp, giấy cảm ơn, chi phí in tem, chi phí đi lại lấy hàng, và thời gian của chính mình. Thời gian cũng là chi phí, nếu bạn bỏ 8 tiếng mỗi ngày mà chỉ lãi 100 nghìn, thì công việc đó chưa bền vững. Hãy ghi chép chi phí mỗi tuần, dù chỉ bằng một cuốn sổ hoặc một bảng đơn giản trên điện thoại.
Một chi phí khác là hàng hoàn. Tỷ lệ hoàn hàng 5 đến 10 phần trăm là bình thường với shop mới, vì khách đổi size, đổi ý hoặc nhận hàng chậm. Hãy tính sẵn phần này vào giá bán, đóng gói cẩn thận và tư vấn size kỹ trước khi gửi hàng, để giảm hoàn hàng thay vì chỉ than phiền khi hàng bị trả về.
Độc giả có thể tham khảo thêm các bài khởi nghiệp và bán hàng tại chuyên mục Khởi Nghiệp và chuyên mục Marketing và Bán Hàng trên Báo Doanh Thu.
Câu hỏi thường gặp
Cần bao nhiêu vốn mới mở được shop online?
Không có con số chung, vì tùy sản phẩm. Với mô hình bán thử nhỏ, nhiều người bắt đầu với vài triệu đồng tiền hàng, cộng thêm chi phí đóng gói và giao hàng, rồi lấy lãi tái đầu tư dần. Quan trọng hơn số vốn ban đầu là cách tính lãi và tốc độ xoay vòng vốn.
Nên bán trên sàn hay bán trên mạng xã hội trước?
Nên chọn một kênh mà khách của bạn đang ở nhiều nhất và bạn làm tốt nhất. Sàn có sẵn lượng khách tìm kiếm, mạng xã hội có lợi thế kể chuyện và video. Người mới nên làm tốt một kênh trước, khi đã có khách quen và quy trình ổn định mới mở thêm kênh thứ hai.
Khi nào thì nên nhập hàng số lượng lớn?
Khi bạn đã bán thử ít nhất 20 đến 30 đơn, tỷ lệ chốt ổn định, đánh giá tốt, và biết rõ thời gian hàng về, tỷ lệ hoàn hàng và lãi mỗi đơn. Nhập lớn trước khi có những con số này là đánh cược bằng vốn của bạn.
Kết luận, mở shop online vốn nhỏ không khó, nhưng mở sao cho không lỗ thì cần kỷ luật: chọn một sản phẩm, một nhóm khách, tính lãi kỹ mỗi đơn, bán thử nhỏ rồi mới mở rộng. Làm đúng 4 bước này, shop nhỏ của bạn sẽ có cơ hội sống sót qua tháng đầu và lớn dần bằng lãi thật, thay vì lớn nhanh bằng vốn vay và hàng tồn.