Bồn rửa chén thoát nước chậm hay bắt đầu bốc mùi là tình huống mà hầu như gia đình nào cũng từng gặp. Tin tốt là phần lớn trường hợp tắc nhẹ đều tự xử lý được tại nhà, nếu bạn làm đúng thứ tự từ đơn giản đến phức tạp thay vì vội đổ hóa chất mạnh hay tháo tung hệ thống ống nước.
- Luôn bắt đầu từ bước đơn giản nhất: vệ sinh lưới lọc, múc bớt nước đọng rồi mới thử nước nóng, baking soda hoặc cây thụt, đừng nhảy ngay sang tháo ống.
- Không dùng nước thật sôi cho ống nhựa và không trộn lẫn các loại hóa chất tẩy rửa: hai thói quen này rất dễ làm hỏng ống, hỏng gioăng và gây bỏng.
- Nhận biết điểm dừng: nước trào ngược ở nhiều vị trí, tắc tái phát chỉ sau vài ngày hoặc ống bị rò rỉ là lúc nên gọi thợ thay vì cố làm tiếp.
Vì sao bồn rửa chén hay bị tắc?
Trong sinh hoạt hằng ngày, dầu mỡ từ chảo rán, nước luộc thịt hay nước canh thừa thường được tráng thẳng xuống bồn. Khi gặp nước lạnh trong ống, dầu mỡ đông lại, bám vào thành ống và giữ các vụn thức ăn, cặn trà, bã cà phê thành từng mảng. Ngoài ra, lưới lọc rác không được vệ sinh thường xuyên cũng khiến cơm, rau, vỏ trứng hay xương cá nhỏ lọt xuống và lắng lại ở đoạn ống cong hình chữ U dưới gầm chậu rửa.
Đoạn ống cong này có tác dụng giữ một ít nước để ngăn mùi hôi từ cống bốc lên, nhưng cũng chính là nơi cặn bẩn dễ tích tụ nhất. Xác định đúng nguyên nhân giúp bạn chọn đúng cách xử lý: tắc do dầu mỡ và vụn thức ăn mới tích tụ thường xử lý được bằng nước nóng, baking soda hoặc cây thụt, trong khi tắc do vật cứng rơi xuống ống như nắp chai hay thìa nhỏ lại cần tháo đoạn ống cong để lấy ra.
Chuẩn bị dụng cụ và bảo vệ an toàn trước khi làm
Trước khi bắt tay vào, hãy chuẩn bị đủ đồ để không phải bỏ dở giữa chừng: găng tay cao su dày, một chiếc xô để hứng nước, vài chiếc khăn cũ để thấm nước tràn, cây thụt cao su dùng cho bồn rửa, baking soda, giấm trắng, một ấm nước nóng và đèn pin để soi gầm chậu.
Về an toàn, hãy đeo găng tay trong suốt quá trình làm việc, vì nước đọng trong bồn tắc thường chứa dầu mỡ và vụn thức ăn phân hủy. Nếu trước đó bạn đã đổ bất cứ loại hóa chất tẩy rửa nào xuống bồn, hãy chờ vài tiếng và xả kỹ bằng nước sạch trước khi thò tay vào, đồng thời mở cửa sổ cho thoáng khí. Tuyệt đối không trộn giấm với thuốc tẩy hay các loại hóa chất khác, vì hỗn hợp này có thể sinh khí độc hại.
7 bước thông tắc từ đơn giản đến phức tạp
Bước 1: Múc bớt nước và vệ sinh lưới lọc rác
Đầu tiên, dùng ca múc hết phần nước đọng trong bồn sang xô, chỉ chừa lại một ít nước đủ ngập miệng cây thụt nếu sau này cần dùng. Sau đó nhấc lưới lọc rác lên, gạt sạch vụn thức ăn, tóc và cặn bám rồi rửa lưới dưới vòi nước. Rất nhiều trường hợp nước thoát chậm chỉ vì lưới lọc bị bịt kín, và chỉ riêng bước này đã giải quyết xong vấn đề.
Bước 2: Dội nước nóng vừa phải để làm tan dầu mỡ
Đun một ấm nước nóng khoảng 60 đến 70 độ, tức là nước nóng già nhưng không sôi sùng sục, rồi dội từ từ xuống ống thoát thành hai ba đợt, mỗi đợt cách nhau vài phút. Nước nóng giúp dầu mỡ đông cứng tan ra và trôi đi, kéo theo một phần vụn thức ăn bám quanh. Lưu ý quan trọng là không dùng nước đang sôi cho hệ thống ống nhựa, vì nhiệt độ quá cao có thể làm mềm, cong vênh ống và hỏng gioăng cao su ở các khớp nối.
Bước 3: Dùng baking soda và giấm để làm sạch cặn bám
Nếu nước nóng chưa đủ, hãy đổ khoảng nửa cốc baking soda xuống ống thoát, tiếp theo là một cốc giấm trắng, rồi đậy miệng ống lại bằng nắp cao su hoặc khăn ướt trong khoảng 15 đến 20 phút. Hỗn hợp sẽ sủi bọt và giúp làm bong các mảng cặn bám quanh thành ống. Hết thời gian chờ, dội tiếp một ấm nước nóng già để cuốn trôi cặn bẩn. Cách này phù hợp với tắc nhẹ do dầu mỡ và cặn hữu cơ, chi phí thấp và không làm hại ống.
Bước 4: Dùng cây thụt cao su để tạo áp lực đẩy
Cây thụt là dụng cụ hiệu quả nhất trong nhóm cách làm đơn giản. Đặt miệng cao su của cây thụt sao cho bịt kín miệng ống thoát, đảm bảo trong bồn còn một ít nước ngập miệng thụt để tạo độ kín. Nếu bồn của bạn có hai ngăn, hãy bịt kín ngăn còn lại bằng khăn ướt để áp lực không thoát sang ngăn bên. Sau đó ấn mạnh xuống rồi kéo lên dứt khoát, lặp lại khoảng 15 đến 20 lần với nhịp đều. Áp lực lên xuống sẽ làm mảng tắc long ra và trôi đi. Sau đó, xả nước mạnh vài phút để cuốn hết cặn còn sót lại.
Bước 5: Tháo và vệ sinh đoạn ống cong dưới gầm chậu
Khi các bước trên đều không hiệu quả, rất có thể điểm tắc nằm ngay ở đoạn ống cong hình chữ U. Trước khi tháo, đặt xô ngay dưới đoạn ống cong vì trong đó luôn chứa nước và cặn bẩn. Dùng tay hoặc cờ lê nới lỏng các đai ốc ở hai đầu đoạn cong, tháo nhẹ nhàng và đổ hết cặn ra xô. Bạn sẽ thường thấy một búi gồm dầu mỡ, vụn thức ăn và tóc, hãy cọ rửa đoạn ống bằng bàn chải và nước ấm rồi lắp lại đúng vị trí, siết đai ốc vừa tay, không siết quá mạnh làm nứt khớp nhựa. Sau khi lắp xong, xả nước và quan sát các khớp nối khoảng vài phút để chắc chắn không bị rò rỉ.
Bước 6: Dùng dây thông cống lò xo cho điểm tắc sâu hơn
Với điểm tắc nằm sâu hơn trong ống, dây thông cống lò xo loại nhỏ là lựa chọn tiếp theo. Luồn đầu dây từ từ vào miệng ống thoát, vừa đẩy vừa xoay nhẹ theo chiều kim đồng hồ để đầu dây đi qua các đoạn cong và móc vào mảng tắc. Khi cảm thấy dây bị khựng lại, xoay và đẩy nhẹ thêm vài lần để phá mảng tắc, rồi kéo dây ra từ từ và xả nước thử. Thao tác này cần kiên nhẫn và nhẹ tay, vì đẩy mạnh hoặc xoay ngược chiều có thể làm dây kẹt trong ống hoặc làm trầy xước thành ống.
Bước 7: Kiểm tra toàn bộ và xả thử kỹ trước khi kết thúc
Sau khi nước đã thoát bình thường, đừng vội dọn dẹp ngay. Hãy xả nước mạnh liên tục khoảng 3 đến 5 phút, đồng thời quan sát gầm chậu xem có rò rỉ ở khớp nối nào không. Tiếp theo, xả thử với một chậu nước đầy rồi rút nút để tạo dòng chảy lớn, cách này giúp cuốn trôi những cặn còn bám lỏng lẻo trong ống.
Dấu hiệu phải dừng lại và gọi thợ
Bạn nên dừng việc tự xử lý và liên hệ thợ sửa ống nước khi gặp một trong các dấu hiệu sau. Nước trào ngược lên ở nhiều vị trí cùng lúc, ví dụ bồn rửa chén và bồn rửa mặt cùng trào, thường cho thấy tắc ở đường ống chung chứ không phải ở riêng bồn rửa chén. Tắc tái phát chỉ sau vài ngày dù bạn đã làm đủ các bước, cho thấy có thể ống đã xuống cấp, bị võng hoặc bị rễ cây xâm nhập ở đoạn ống ngoài nhà. Nước rò rỉ từ khớp nối sau khi bạn đã lắp lại đúng cách, mùi hôi nặng kéo dài dù bồn đã thông, hoặc sàn bếp bị ẩm, phồng rộp gần khu vực ống nước, đều là những dấu hiệu cần thợ có dụng cụ chuyên dụng kiểm tra.
Với nhà chung cư, nếu nghi ngờ tắc ở ống chung, bạn nên báo ban quản lý tòa nhà trước khi tự can thiệp, vì ống chung liên quan đến nhiều hộ và việc tự ý xử lý có thể ảnh hưởng đến nhà khác. Khi gọi thợ, hãy mô tả rõ bạn đã thử những bước nào, điểm tắc xuất hiện từ khi nào và có vật gì rơi xuống ống không. Thông tin này giúp thợ mang đúng dụng cụ và xử lý nhanh hơn.
Cách phòng tắc bồn rửa chén về sau
Phòng tắc luôn rẻ và nhẹ nhàng hơn chữa tắc. Hãy lắp lưới lọc rác loại mắt nhỏ cho miệng ống thoát và vệ sinh lưới sau mỗi lần rửa bát, chỉ mất chưa đến một phút nhưng ngăn được phần lớn vụn thức ăn lọt xuống ống. Dầu mỡ thừa sau khi rán nên để nguội, đổ vào chai hoặc túi rồi bỏ vào thùng rác, thay vì tráng thẳng xuống bồn. Mỗi tuần một lần, bạn có thể dội một ấm nước nóng già xuống ống để làm tan lớp dầu mỡ mới bám.
Để có thêm ý tưởng chăm sóc nhà cửa hằng ngày, bạn có thể tham khảo các bài mẹo vặt khác tại chuyên mục Mẹo vặt - Thủ thuật của Báo Doanh Thu và chuyên mục Đời sống - Gia đình.
Câu hỏi thường gặp
Bồn rửa chén thoát chậm nhưng chưa tắc hẳn thì nên làm gì trước?
Hãy bắt đầu bằng bước nhẹ nhất: vệ sinh lưới lọc, múc bớt nước rồi dội nước nóng già. Đa số trường hợp thoát chậm ở giai đoạn đầu đều do lưới lọc bẩn hoặc lớp dầu mỡ mới bám, và hai thao tác này đủ để khôi phục tốc độ thoát mà không cần đến hóa chất hay tháo ống.
Có nên đổ hóa chất thông cống mua sẵn không?
Chỉ nên xem hóa chất là phương án sau cùng cho tắc nhẹ do dầu mỡ, và phải đọc kỹ hướng dẫn, đeo găng tay, mở cửa cho thoáng. Không dùng hóa chất khi bạn đã thử baking soda và giấm mà không hiệu quả, không trộn nhiều loại với nhau, và tuyệt đối không dùng khi nghi ngờ có vật cứng trong ống, vì hóa chất không làm tan được vật cứng mà chỉ làm tăng nguy cơ hỏng ống.
Vì sao đã thông mà vài ngày sau bồn lại tắc?
Nguyên nhân thường là mảng tắc chỉ được đẩy lùi tạm thời chứ chưa trôi hết, hoặc ống đã hẹp do cặn tích tụ lâu ngày. Lúc này, hãy làm lại bước cây thụt và vệ sinh đoạn ống cong. Nếu tình trạng vẫn lặp lại lần thứ ba, bạn nên gọi thợ kiểm tra toàn bộ đường ống thay vì tiếp tục tự xử lý.
Kết luận
Thông tắc bồn rửa chén tại nhà không khó, nhưng cần đúng thứ tự và biết điểm dừng. Bắt đầu từ vệ sinh lưới lọc và nước nóng, rồi đến baking soda, cây thụt, vệ sinh ống cong và dây lò xo, mỗi bước đều có vai trò riêng và bước sau chỉ cần đến khi bước trước chưa hiệu quả. Và khi gặp dấu hiệu tắc ở ống chung, tắc tái phát liên tục hay rò rỉ, đừng ngần ngại gọi thợ, vì một lần xử lý đúng còn rẻ hơn nhiều so với việc sửa chữa hậu quả do cố làm sai cách.
