Mỗi đợt không khí lạnh về, nhiều người thấy mu bàn tay khô ráp, bong tróc, thậm chí nứt nẻ rớm máu ở kẽ ngón tay. Da tay khô sớm nhất vì phải rửa nhiều và tiếp xúc với gió lạnh, nước rửa chén, xà phòng. Tin tốt là bạn có thể phục hồi đôi tay ngay tại nhà, chỉ với vài thói quen đơn giản và đúng cách.
- Điểm chính 1: Da tay khô nứt mùa lạnh chủ yếu do mất nước và mất lớp dầu bảo vệ tự nhiên, không phải do thiếu vitamin hay bệnh da liễu trong đa số trường hợp.
- Điểm chính 2: 7 cách dưỡng ẩm tại nhà — từ rửa tay bằng nước ấm, bôi kem đúng lúc, đeo găng tay tới ủ tay bằng găng cotton ban đêm — đều rẻ, dễ làm và thấy hiệu quả sau 1–2 tuần.
- Điểm chính 3: 4 sai lầm phổ biến — rửa tay bằng nước nóng, dùng xà phòng mạnh, quên bôi kem sau khi rửa và cạy da bong — khiến da tay càng khô nứt hơn.
Vì sao da tay khô nứt nẻ vào mùa lạnh?
Da tay mỏng hơn da ở nhiều vùng khác trên cơ thể, lại có ít tuyến dầu, nên lớp màng ẩm tự nhiên của da tay rất dễ bị phá vỡ. Khi trời lạnh, độ ẩm không khí giảm, gió lạnh thổi trực tiếp vào mu bàn tay, nước trong da bốc hơi nhanh hơn. Cùng lúc đó, chúng ta rửa tay nhiều hơn vì sợ cảm cúm, giặt giũ và rửa chén cũng nhiều hơn dịp cuối năm, khiến da tay liên tục tiếp xúc với nước và chất tẩy rửa.
Theo phân tích của Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com), vòng luẩn quẩn thường diễn ra như sau: da tay khô, mất lớp dầu bảo vệ, rồi nứt nẻ; vết nứt khiến tay xót khi chạm nước và xà phòng, nên nhiều người càng rửa tay qua loa hoặc tránh bôi kem vì sợ xót; da càng khô hơn và vết nứt lâu lành. Hiểu được vòng luẩn quẩn này giúp bạn thấy rõ vì sao chỉ bôi kem thôi chưa đủ — phải kết hợp cả cách rửa tay, đeo găng bảo vệ và dưỡng ẩm đúng lúc.
Một số người có da tay khô nặng hơn vì công việc: nhân viên y tế, đầu bếp, người làm nail, thợ giặt ủi hay nội trợ phải rửa chén hằng ngày. Với nhóm này, chăm sóc da tay cần kỹ hơn và đều đặn hơn, nhưng nguyên tắc vẫn giống nhau: giữ ẩm, hạn chế chất tẩy rửa trực tiếp và bảo vệ tay khỏi gió lạnh. Nếu da tay của bạn khô giống như da mặt vào mùa lạnh, bạn có thể tham khảo thêm bài chăm sóc da khô mùa lạnh cho người mới của Báo Doanh Thu để chăm sóc cả hai vùng da cùng lúc.
7 cách dưỡng ẩm da tay tại nhà
Bảy cách dưới đây đều làm được tại nhà với chi phí thấp. Bạn không cần áp dụng cả bảy ngay lập tức — hãy bắt đầu từ 3 cách đầu tiên trong một tuần, thấy da tay cải thiện rồi bổ sung thêm các cách còn lại.
(Ảnh minh họa)
- 1. Rửa tay bằng nước ấm, không dùng nước nóng: nước nóng rửa trôi lớp dầu bảo vệ của da nhanh hơn nước ấm. Chỉ cần nước ấm vừa phải, rửa trong khoảng 20 giây với xà phòng dịu nhẹ, rồi thấm khô bằng khăn mềm thay vì chà mạnh.
- 2. Bôi kem dưỡng tay ngay sau khi rửa, lúc da còn hơi ẩm: đây là thời điểm vàng vì kem sẽ khóa ẩm còn đọng trên da. Lấy một lượng kem bằng hạt đậu, xoa đều mu bàn tay, kẽ ngón tay và quanh móng. Nên chọn kem tay dạng đặc, chứa bơ hạt mỡ, glycerin hoặc dầu dừa, thay vì lotion loãng.
- 3. Đeo găng tay khi ra ngoài trời lạnh: gió lạnh là kẻ thù lớn nhất của da tay mùa đông. Một đôi găng tay len hoặc da vừa giữ ấm, vừa ngăn da mất nước. Ở miền Bắc, hãy mang găng tay ngay từ khi nhiệt độ xuống dưới 20 độ, đừng đợi tay nứt mới đeo.
- 4. Đeo găng tay cao su khi rửa chén và giặt đồ: nước rửa chén và bột giặt chứa chất tẩy mạnh, làm khô da tay rất nhanh. Găng tay cao su là khoản đầu tư rẻ nhất mà hiệu quả nhất cho đôi tay của người nội trợ. Nhớ chọn găng vừa tay, và sau khi dùng thì lộn trái phơi khô để găng không bị ẩm mốc.
- 5. Ủ tay bằng kem dày và găng cotton trước khi ngủ: buổi tối, bôi một lớp kem tay dày hơn bình thường, rồi đeo găng tay cotton mỏng đi ngủ. Cả đêm, kem có thời gian thấm sâu mà không bị trôi. Sau 3–4 đêm liên tiếp, da tay khô ráp sẽ mềm lại rõ rệt. Kết hợp với thói quen buổi tối lành mạnh trong bài ngủ ngon hơn trong mùa lạnh để có một buổi tối vừa thư giãn vừa chăm sóc da.
- 6. Tẩy da chết nhẹ cho tay 1 lần mỗi tuần: da tay khô thường đóng lớp tế bào chết sần sùi, khiến kem dưỡng khó thấm. Trộn một thìa đường nâu với một thìa dầu ô liu, xoa nhẹ lên tay trong 1–2 phút rồi rửa sạch bằng nước ấm, sau đó bôi kem ngay. Chỉ làm 1 lần mỗi tuần, không chà mạnh, và bỏ qua bước này nếu tay đang nứt chảy máu.
- 7. Uống đủ nước và ăn đủ chất béo tốt: dưỡng ẩm từ bên ngoài cần đi cùng với đủ nước từ bên trong. Uống 1,5–2 lít nước mỗi ngày, ăn thêm cá, quả bơ, các loại hạt và trái cây giàu vitamin C. Bạn có thể tham khảo bài bổ sung vitamin C tự nhiên mùa lạnh để chọn trái cây phù hợp cho cả nhà trong mùa này.
4 sai lầm khiến da tay càng khô
Nhiều người chăm sóc da tay rất siêng nhưng vẫn khô nứt, thường vì mắc một trong bốn sai lầm dưới đây. Sửa sai lầm đôi khi quan trọng hơn thêm bước mới.
- Sai lầm 1 – Rửa tay bằng nước quá nóng: nước nóng cho cảm giác sạch và ấm tức thì, nhưng lại rửa trôi lớp dầu bảo vệ của da. Tay vừa rửa xong đã khô căng, nứt nhiều hơn. Hãy tập thói quen dùng nước ấm vừa phải, kể cả khi trời rét.
- Sai lầm 2 – Dùng xà phòng rửa tay chứa chất tẩy mạnh: xà phòng diệt khuẩn mạnh và nước rửa chén dùng để rửa tay đều làm da tay mất ẩm nhanh. Hãy chọn xà phòng rửa tay dịu nhẹ, có thành phần dưỡng ẩm, và tuyệt đối không dùng nước rửa chén thay xà phòng rửa tay.
- Sai lầm 3 – Quên bôi kem sau khi rửa tay: nhiều người chỉ bôi kem 1 lần mỗi ngày vào buổi sáng, trong khi rửa tay tới chục lần mỗi ngày. Mỗi lần rửa là một lần da mất ẩm, nên kem cần được bôi lại sau những lần rửa chính, ít nhất 3–4 lần mỗi ngày vào mùa lạnh. Để một tuýp kem nhỏ ở bồn rửa, ở bàn làm việc và trong túi xách để không quên.
- Sai lầm 4 – Cạy, bóc da bong và gãi vết nứt: lớp da bong ở đầu ngón tay rất ngứa mắt và ngứa tay, nhưng cạy ra sẽ làm vết nứt sâu hơn, dễ chảy máu và lâu lành. Hãy cắt phần da bong bằng kéo sạch, bôi kem dưỡng dày lên vùng đó và đeo găng cotton nếu cần.
Lịch chăm sóc da tay 7 ngày mẫu
Để dễ bắt đầu, bạn có thể áp dụng lịch 7 ngày dưới đây. Lịch này chỉ mất vài phút mỗi ngày, phù hợp với người đi làm và nội trợ bận rộn.
(Ảnh minh họa)
- Sáng: rửa tay bằng nước ấm, bôi kem dưỡng tay sau khi rửa, đeo găng tay trước khi ra khỏi nhà. Nếu trời lạnh sâu, tham khảo thêm checklist trong bài đón đợt không khí lạnh mạnh ở miền Bắc để chuẩn bị giữ ấm cho cả nhà.
- Ban ngày: đeo găng cao su khi rửa chén, giặt đồ; bôi lại kem sau mỗi 2–3 lần rửa tay; mang theo tuýp kem nhỏ trong túi xách.
- Tối: tẩy da chết nhẹ 1 lần vào tối thứ Tư hoặc thứ Bảy; các tối còn lại chỉ cần bôi kem dày và đeo găng cotton đi ngủ.
- Cuối tuần: kiểm tra lại da tay: vết nứt đã khép chưa, da còn bong tróc không, kem đang dùng có hợp không. Nếu da tay đã mềm hơn, duy trì đúng lịch này suốt mùa lạnh thay vì dừng lại.
Sau 7 ngày, đa số người sẽ thấy da tay mềm hơn, ít bong tróc hơn. Sau 2–3 tuần, các vết nứt nhỏ thường khép lại. Nếu sau 2 tuần mà da tay không cải thiện, hãy xem lại xem bạn có đang mắc sai lầm nào trong 4 sai lầm ở trên không, đặc biệt là rửa tay bằng nước nóng và quên bôi kem sau khi rửa.
Khi nào nên đi khám da liễu?
Da tay khô nứt thông thường sẽ cải thiện sau 1–2 tuần dưỡng ẩm đúng cách. Nhưng bạn nên đi khám da liễu nếu vết nứt chảy máu nhiều lần, sưng đỏ, ngứa dữ dội, xuất hiện mụn nước, hoặc da tay nứt quanh năm chứ không chỉ vào mùa lạnh. Những dấu hiệu này có thể là chàm tay hoặc viêm da tiếp xúc, cần thuốc bôi theo chỉ định của bác sĩ, không tự chữa bằng kem dưỡng thông thường. Người làm nghề tiếp xúc nhiều với hóa chất, xà phòng cũng nên khám sớm để được tư vấn găng tay bảo vệ phù hợp.
Câu hỏi thường gặp
Kem dưỡng da mặt có dùng được cho da tay không?
Dùng được trong trường hợp tạm thời, nhưng kem tay thường đặc hơn và giữ ẩm lâu hơn cho vùng da hay phải rửa như da tay. Nếu bạn chỉ có kem dưỡng mặt, hãy dùng tạm, nhưng nên mua một tuýp kem tay riêng vì giá rẻ và hiệu quả hơn hẳn cho mùa lạnh.
Bôi kem dưỡng tay bao nhiêu lần mỗi ngày là đủ?
Người bình thường nên bôi 3–4 lần mỗi ngày vào mùa lạnh: sau khi rửa tay buổi sáng, sau bữa trưa, sau khi tắm và trước khi ngủ. Người rửa tay nhiều vì công việc nên bôi sau mỗi lần rửa chính. Bôi nhiều lần với lượng vừa đủ tốt hơn bôi một lần thật dày rồi thôi.
Da tay nứt chảy máu có nên tiếp tục bôi kem không?
Vẫn nên bôi, nhưng chọn kem dưỡng không mùi, không cồn, không chứa hương liệu để tránh xót. Bôi nhẹ nhàng lên vết nứt, không chà mạnh. Nếu vết nứt chảy máu nhiều, sưng hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng, hãy đi khám da liễu thay vì tự bôi kem tiếp.
Kết luận
Chăm sóc da tay khô nứt nẻ mùa lạnh không tốn nhiều tiền và không cần sản phẩm đắt đỏ. Chỉ cần rửa tay bằng nước ấm, bôi kem ngay sau khi rửa, đeo găng tay khi ra ngoài và khi rửa chén, cùng với thói quen ủ tay bằng găng cotton mỗi tối, đôi tay của bạn sẽ mềm mịn trở lại sau 1–2 tuần. Quan trọng nhất là đều đặn mỗi ngày và tránh 4 sai lầm khiến da càng khô. Hãy bắt đầu ngay tối nay, với một lớp kem dày và một đôi găng cotton, để mùa lạnh này đôi tay luôn mềm mại, khỏe mạnh.
