Vàng miếng là kênh giữ tiền quen thuộc của nhiều gia đình Việt, nhưng mua sai loại, mua sai thời điểm hoặc bán vội đều có thể khiến bạn lỗ ngay dù giá vàng đang tăng. Bài viết này hướng dẫn người mới chọn loại vàng, đọc chênh lệch giá mua bán, chọn nơi mua uy tín và tránh 5 sai lầm thường gặp nhất.
- Vàng miếng và vàng nhẫn trơn 9999 là hai loại phù hợp nhất với người mới, vì dễ mua, dễ bán và chênh lệch mua bán thấp hơn vàng trang sức có nhiều công chế tác.
- Chênh lệch giữa giá mua vào và giá bán ra là chi phí thật sự của người mua vàng: giá vàng phải tăng vượt mức này thì bạn mới có lãi.
- Người mới chỉ nên dùng tiền nhàn rỗi để mua vàng, mua từng ít một thay vì dồn hết tiền một lần, và luôn giữ hóa đơn cùng bao bì nguyên vẹn để bán lại được giá tốt.
Vàng miếng là gì và có những loại vàng nào trên thị trường
Vàng miếng là vàng được đúc thành miếng nhỏ với khối lượng chuẩn, thường là 1 chỉ, 2 chỉ, 5 chỉ, 1 lượng hoặc 10 lượng, có đóng vỉ hoặc ép bao bì niêm phong kèm thông tin về khối lượng và hàm lượng vàng. Tại Việt Nam, vàng miếng phổ biến nhất là vàng 9999, tức vàng nguyên chất 99,99%, do các thương hiệu lớn trong nước sản xuất và phân phối. Người mua thường giữ vàng miếng như một cách giữ tiền dài hạn, thay vì mua để đeo hay làm trang sức.
Ngoài vàng miếng, thị trường còn có vàng nhẫn trơn 9999, vàng trang sức và vàng nữ trang các loại. Vàng nhẫn trơn có hàm lượng vàng tương đương vàng miếng, lại chia được thành nhẫn 0,5 chỉ, 1 chỉ, 2 chỉ nên rất tiện cho người mới có ít vốn. Vàng trang sức thì khác: giá bán đã cộng thêm nhiều tiền công chế tác, tiền đá và tiền kiểu dáng, nên khi bán lại người bán thường chỉ tính theo giá vàng nguyên liệu, khiến người mua lỗ phần công chế tác. Theo phân tích của Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com), người mới nên bắt đầu bằng vàng miếng hoặc vàng nhẫn trơn 9999, và chỉ mua vàng trang sức khi thật sự cần đeo, không nên coi đó là kênh đầu tư.
Người mới nên mua vàng tại cửa hàng lớn, có bảng giá niêm yết rõ ràng và hóa đơn đầy đủ. (Ảnh minh họa)
Chênh lệch mua bán: con số quyết định bạn lãi hay lỗ
Chênh lệch mua bán là khoảng cách giữa giá cửa hàng mua vào và giá cửa hàng bán ra tại cùng một thời điểm. Ví dụ, một cửa hàng bán ra 100 triệu đồng một lượng nhưng chỉ mua vào 98 triệu đồng một lượng, thì chênh lệch là 2 triệu đồng. Đây chính là chi phí thật sự của người mua vàng: vàng phải tăng giá vượt qua mức chênh lệch này thì bạn mới bắt đầu có lãi, còn nếu bán ra khi giá chưa tăng đủ, bạn sẽ lỗ đúng bằng phần chênh lệch.
Chênh lệch mua bán của vàng miếng các thương hiệu lớn thường thấp hơn vàng nhẫn trơn, và thấp hơn nhiều so với vàng trang sức. Chênh lệch cũng thay đổi theo thời điểm: những lúc thị trường biến động mạnh, nhiều cửa hàng nới rộng chênh lệch để phòng rủi ro. Vì vậy, trước khi mua, bạn nên so sánh bảng giá của 2 đến 3 cửa hàng lớn, ghi lại cả giá mua vào và giá bán ra, rồi chọn nơi có chênh lệch hẹp nhất và minh bạch nhất.
Nên chọn vàng miếng hay vàng nhẫn trơn khi mới bắt đầu
Câu trả lời phụ thuộc vào số tiền bạn có và mục đích giữ vàng. Vàng miếng phù hợp với người có số tiền lớn hơn, muốn giữ dài hạn và không có nhu cầu chia nhỏ để bán dần. Vàng miếng có thương hiệu lớn thường được mua lại dễ dàng ở nhiều cửa hàng, nhưng khối lượng tối thiểu 1 chỉ hoặc 5 chỉ khiến người ít vốn khó tham gia. Nếu bạn chỉ có vài triệu đồng, vàng nhẫn trơn 0,5 chỉ hoặc 1 chỉ linh hoạt hơn, vì có thể mua từng ít một và bán từng chiếc khi cần tiền.
Một điểm khác cần lưu ý là bao bì và giấy tờ. Vàng miếng ép vỉ nguyên vẹn, còn nguyên bao bì niêm phong thường được mua lại với giá tốt hơn vàng đã bóc vỉ hoặc bị móp méo. Vàng nhẫn trơn thì ít bị ảnh hưởng bởi bao bì, nhưng bạn vẫn nên giữ hóa đơn mua hàng và mua ở nơi có chính sách mua lại rõ ràng. Dù chọn loại nào, bạn cũng không nên mua vàng không rõ nguồn gốc, vàng trôi nổi không có hóa đơn, vì khi bán lại sẽ bị ép giá mạnh hoặc cửa hàng từ chối mua.
Vàng nhẫn trơn 9999 chia được thành nhẫn nhỏ nên tiện cho người mới có ít vốn, mua từng ít một. (Ảnh minh họa)
Thời điểm mua vàng và nơi mua uy tín
Không ai đoán đúng đỉnh hay đáy giá vàng một cách chắc chắn, kể cả người có nhiều kinh nghiệm. Cách thực tế nhất cho người mới là mua từng ít một theo từng tháng, thay vì dồn hết tiền mua một lần khi nghe tin giá vàng tăng. Mua đều đặn giúp bạn trung bình được giá mua qua nhiều tháng, tránh mua đúng lúc giá đang ở đỉnh ngắn hạn rồi phải chờ rất lâu mới hòa vốn.
Nơi mua vàng uy tín là cửa hàng lớn, có giấy phép kinh doanh, bảng giá niêm yết rõ ràng và hóa đơn đầy đủ. Bạn nên ưu tiên những thương hiệu có nhiều chi nhánh và có chính sách mua lại công khai, để khi cần bán bạn không phải mang vàng đi nhiều nơi hỏi giá. Trước khi mua, hãy hỏi rõ 3 điều: giá mua vào và giá bán ra tại thời điểm mua, phí mua lại nếu bán trong thời gian ngắn, và điều kiện để được mua lại đúng giá niêm yết. Nếu cửa hàng trả lời mập mờ hoặc không có bảng giá rõ ràng, bạn nên chọn cửa hàng khác.
5 sai lầm khiến người mới mua vàng bị lỗ
Phần lớn người mới bị lỗ khi mua vàng không phải vì giá vàng giảm, mà vì những sai lầm có thể tránh được ngay từ đầu. 5 sai lầm dưới đây là những sai lầm thường gặp nhất.
- 1. Mua vàng trang sức để đầu tư: Vàng trang sức có tiền công chế tác cao, khi bán lại chỉ tính theo giá vàng nguyên liệu nên bạn lỗ ngay phần công chế tác. Muốn đầu tư, hãy mua vàng miếng hoặc vàng nhẫn trơn 9999.
- 2. Dồn hết tiền tiết kiệm mua vàng một lần: Mua hết tiền một lần khiến bạn không còn tiền dự phòng khi ốm đau hay mất việc, và buộc phải bán vàng đúng lúc giá thấp. Hãy giữ lại quỹ dự phòng đủ 3 đến 6 tháng chi tiêu trước khi mua vàng, như hướng dẫn trong bài viết lập quỹ dự phòng khẩn cấp cho gia đình.
- 3. Mua theo tin đồn và tâm lý đám đông: Mua vàng khi thấy mọi người xếp hàng mua thường là mua đúng lúc giá đang ở đỉnh ngắn hạn. Người mới nên mua đều đặn từng tháng, theo kế hoạch của mình, thay vì mua theo tin đồn.
- 4. Không giữ hóa đơn và làm hỏng bao bì: Vàng miếng bóc vỉ, móp méo hoặc không có hóa đơn thường bị mua lại với giá thấp hơn. Hãy giữ nguyên bao bì niêm phong, cất hóa đơn cẩn thận và không tự ý cắt, gọt hay kiểm tra vàng bằng cách làm xước bề mặt.
- 5. Bán vàng quá sớm khi giá vừa nhích lên: Vàng là kênh giữ tiền dài hạn, bán sau vài tuần thường không đủ bù chênh lệch mua bán. Bạn nên xác định trước mục tiêu giữ vàng ít nhất 1 đến 2 năm, và chỉ bán khi thật sự cần tiền hoặc đã đạt mục tiêu đã đặt ra từ đầu.
Cất vàng vào két sắt, giữ hóa đơn và bao bì nguyên vẹn để bán lại được giá tốt. (Ảnh minh họa)
Giữ vàng an toàn và khi nào nên mua, khi nào không nên mua
Giữ vàng an toàn là việc nhiều người mới xem nhẹ. Cách an toàn nhất là thuê két sắt tại ngân hàng hoặc dùng két sắt gia đình chắc chắn, đặt ở nơi kín đáo và không khoe với nhiều người. Bạn không nên cất vàng ở những nơi dễ đoán như ngăn kéo bàn hay tủ quần áo, và không nên mang nhiều vàng theo người khi đi xa. Ngoài ra, hãy ghi lại số lượng, khối lượng và nơi mua của từng miếng vàng vào một cuốn sổ riêng, cất tách khỏi nơi để vàng, để khi cần bán hoặc khi có sự cố bạn vẫn có đủ thông tin.
Bạn nên mua vàng khi có tiền nhàn rỗi, đã có quỹ dự phòng và xác định giữ vàng dài hạn. Bạn không nên mua vàng khi đang vay nợ để mua, khi cần tiền trong vài tháng tới, hoặc khi toàn bộ tiền tiết kiệm của bạn chỉ đủ mua một lần duy nhất. Vàng phù hợp nhất với vai trò giữ tiền và phòng ngừa rủi ro, chứ không phải kênh làm giàu nhanh. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm các kênh tích lũy khác cho người mới, hãy đọc bài viết đầu tư quỹ mở cho người mới và bài viết tiết kiệm tiền lẻ mỗi ngày bằng heo đất số để so sánh trước khi quyết định.
Câu hỏi thường gặp
Người mới có ít tiền, chỉ vài triệu đồng, có mua được vàng miếng không?
Có, nhưng bạn nên bắt đầu bằng vàng nhẫn trơn 0,5 chỉ hoặc 1 chỉ thay vì vàng miếng khối lượng lớn. Vàng nhẫn trơn có hàm lượng vàng tương đương vàng miếng, lại chia nhỏ được nên phù hợp với người ít vốn. Bạn có thể mua từng ít một mỗi tháng, khi đủ tiền thì mua thêm, thay vì chờ đủ tiền mới mua một lần.
Mua vàng online có an toàn không?
Bạn chỉ nên mua vàng online qua kênh chính thức của các thương hiệu lớn, có giao hàng bảo đảm và hóa đơn đầy đủ. Không nên mua vàng qua người lạ trên mạng xã hội, qua các nhóm chat không rõ nguồn gốc, vì rủi ro vàng giả và vàng không rõ nguồn gốc rất cao. Dù mua online hay mua trực tiếp, bạn vẫn nên kiểm tra bao bì, hóa đơn và giữ lại đầy đủ giấy tờ.
Giá vàng giảm thì có nên bán cắt lỗ hay giữ lại?
Điều này phụ thuộc vào lý do bạn mua vàng từ đầu. Nếu bạn mua vàng để giữ tiền dài hạn bằng tiền nhàn rỗi, giá giảm ngắn hạn không phải lý do để bán vội, vì vàng thường phục hồi theo thời gian. Nếu bạn mua vàng bằng tiền vay hoặc tiền cần dùng trong vài tháng tới, bạn nên ưu tiên trả nợ và giữ tiền mặt hơn là giữ vàng.
Kết luận
Đầu tư vàng miếng cho người mới không khó, nhưng cần đi đúng thứ tự: có quỹ dự phòng trước, chọn vàng miếng hoặc vàng nhẫn trơn 9999, mua từng ít một theo từng tháng, mua ở nơi uy tín có hóa đơn đầy đủ và giữ vàng an toàn trong thời gian dài. Nếu bạn tránh được 5 sai lầm trong bài và không mua vàng bằng tiền vay hay tiền cần dùng gấp, vàng miếng hoàn toàn có thể trở thành một phần chắc chắn trong kế hoạch tài chính của gia đình bạn. Hãy bắt đầu bằng một nhẫn vàng trơn nhỏ trong tháng này.
Thông tin trên Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com) mang tính chất tham khảo chuyên sâu và phân tích dữ liệu thị trường, không phải là lời khuyên ủy thác đầu tư tài chính.
