Chị Lan làm văn phòng, chi tiêu bằng chuyển khoản, nhưng cuối tháng nào chị cũng thấy số dư thấp hơn mình tính vài trăm nghìn. Mở sao kê, chị phát hiện khoản phí nhỏ nằm rải rác: phí quản lý tài khoản, phí tin nhắn và phí rút tiền khác ngân hàng. Bài viết hướng dẫn cách đọc sao kê để tìm phí ẩn và giảm phí hàng tháng.
- Phí ẩn không phải là phí ngân hàng giấu đi, mà là những khoản phí nhỏ, tên gọi khó hiểu và nằm rải rác trong sao kê nên người dùng ít để ý, cộng lại có thể thành vài trăm nghìn đồng mỗi tháng.
- Cách phát hiện phí ẩn hiệu quả nhất là tải sao kê ba tháng gần nhất, tách riêng mọi khoản phí ra khỏi tiền chi tiêu, rồi đối chiếu từng khoản với biểu phí công khai của ngân hàng và lịch sử sử dụng dịch vụ của chính mình.
- Muốn giảm phí, hãy làm theo thứ tự: hủy dịch vụ không dùng, chuyển sang gói miễn phí hoặc gói phù hợp hơn, thay đổi thói quen rút tiền và chuyển khoản, rồi mới gọi ngân hàng để hỏi về các khoản phí chưa rõ.
Vì sao phí ngân hàng cứ trừ đều mà người dùng ít phát hiện
Phí ngân hàng thường rất nhỏ nếu nhìn từng khoản riêng lẻ: phí quản lý tài khoản 11.000 đồng, phí tin nhắn 11.000 đồng và vài lần rút tiền khác ngân hàng mỗi lần 3.300 đồng nghe qua chẳng đáng kể. Nhưng cộng dồn trong một tháng, tổng phí có thể lên tới 100.000 đến 300.000 đồng, và trong một năm có thể vượt 1 triệu đồng.
Lý do thứ hai là tên khoản phí trong sao kê thường viết tắt hoặc dùng thuật ngữ ngân hàng, ví dụ phí duy trì, phí dịch vụ, phí quản lý thẻ. Người dùng nhìn lướt qua sẽ tưởng đó là tiền mua hàng bình thường nên không dừng lại kiểm tra. Thói quen chỉ xem số dư mà không xem chi tiết từng giao dịch càng khiến phí ẩn tồn tại lâu.
Một lý do nữa là nhiều dịch vụ được kích hoạt từ lúc mở tài khoản mà người dùng không nhớ mình đã đăng ký, ví dụ dịch vụ tin nhắn thông báo hoặc bảo hiểm đi kèm thẻ. Theo phân tích của Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com), phần lớn phí ẩn đều đến từ những dịch vụ người dùng không còn dùng nhưng vẫn bị trừ phí đều đặn mỗi tháng. Đọc sao kê là cách duy nhất để nhìn thấy những dịch vụ này.
Phân tích: các loại phí thường gặp trong sao kê ngân hàng
Nhóm phí thứ nhất là phí duy trì tài khoản và thẻ, gồm phí quản lý tài khoản, phí thường niên thẻ ghi nợ và thẻ tín dụng, phí duy trì số dư tối thiểu.
Nhóm phí thứ hai là phí giao dịch, gồm phí chuyển khoản liên ngân hàng, phí rút tiền tại cây ATM khác ngân hàng và phí giao dịch quốc tế. Phí rút tiền khác ngân hàng thường chỉ 3.300 đồng mỗi lần, nhưng rút 10 lần mỗi tháng đã thành 33.000 đồng. Phí giao dịch quốc tế có thể lên tới 3 phần trăm giá trị giao dịch, nên đơn hàng 2 triệu đồng có thể tốn thêm 60.000 đồng phí.
Nhóm phí thứ ba là phí dịch vụ cộng thêm, gồm phí tin nhắn thông báo biến động số dư, phí sao kê giấy, phí cấp lại thẻ và phí bảo hiểm đi kèm thẻ. Trong đó, phí tin nhắn dễ cắt giảm nhất hiện nay, vì hầu hết ngân hàng đều có thông báo miễn phí qua ứng dụng. Nếu bạn vẫn nhận tin nhắn SMS cho từng giao dịch nhỏ, rất có thể bạn đang trả phí cho một dịch vụ đã có lựa chọn miễn phí.
Hướng dẫn từng bước: đọc sao kê và phát hiện phí ẩn trong 7 bước
- Bước 1: Tải sao kê ba tháng gần nhất từ ứng dụng ngân hàng. Mở ứng dụng ngân hàng, vào mục tài khoản và tải sao kê dạng PDF của ba tháng gần nhất. Ba tháng đủ để thấy phí thu theo tháng, theo quý và phí thường niên nếu rơi vào kỳ này. Đừng chỉ xem tháng hiện tại, vì nhiều khoản phí chỉ xuất hiện vài tháng một lần.
- Bước 2: Tách riêng mọi khoản phí ra khỏi tiền chi tiêu. Dùng bút đánh dấu hoặc ghi ra giấy tất cả các giao dịch có tên chứa chữ phí, dịch vụ, quản lý, duy trì hoặc các khoản trừ tiền mà bạn không nhớ mình đã mua gì.
- Bước 3: Đối chiếu từng khoản phí với biểu phí công khai của ngân hàng. Vào trang web chính thức của ngân hàng, tìm mục biểu phí dịch vụ và so sánh từng khoản trong sao kê với mức phí niêm yết.
- Bước 4: Xác định dịch vụ nào bạn thật sự dùng và dịch vụ nào đã bỏ quên. Với từng khoản phí, tự hỏi ba câu: tháng qua mình có dùng dịch vụ này không, có lựa chọn miễn phí thay thế không, và hủy dịch vụ này có ảnh hưởng gì không.
- Bước 5: Gọi ngân hàng hoặc nhắn tin qua kênh chính thức để hỏi các khoản phí chưa rõ. Chuẩn bị sẵn ngày giao dịch, số tiền và nội dung khoản phí trước khi liên hệ, và hỏi thẳng ba điều: khoản phí này là phí gì, căn cứ theo biểu phí nào, và có cách nào giảm hoặc miễn phí này không. Hãy ghi lại tên nhân viên hỗ trợ và nội dung trả lời để dùng khi cần khiếu nại. Tuyệt đối không cung cấp mã OTP hay mật khẩu cho bất kỳ ai tự xưng là nhân viên ngân hàng gọi đến.
- Bước 6: Hủy dịch vụ thừa và chuyển sang gói phù hợp hơn. Sau khi xác định rõ, hãy hủy dịch vụ tin nhắn SMS nếu đã dùng thông báo qua ứng dụng, hủy thẻ phụ không dùng, chuyển sang gói tài khoản miễn phí quản lý nếu đủ điều kiện số dư, và cân nhắc đóng thẻ tín dụng có phí thường niên cao mà ít sử dụng. Khi hủy, hãy yêu cầu ngân hàng xác nhận bằng văn bản và kiểm tra sao kê tháng sau để chắc chắn phí đã ngừng trừ.
- Bước 7: Theo dõi sao kê tháng sau và đặt lịch nhắc mỗi tháng. Sau khi đã cắt giảm, hãy xem lại sao kê tháng tiếp theo và so sánh tổng phí trước và sau khi điều chỉnh.
So sánh bằng danh sách: phí bắt buộc, phí tránh được và phí do thói quen
Phí bắt buộc là những khoản khó tránh nếu bạn vẫn muốn dùng dịch vụ đó, ví dụ phí thường niên của thẻ tín dụng đang dùng thường xuyên để hưởng hoàn tiền, hoặc phí giao dịch quốc tế khi bắt buộc mua hàng nước ngoài. Với nhóm này, hãy chọn loại thẻ có phí thấp hơn nhưng vẫn đủ ưu đãi, thay vì cắt hoàn toàn một dịch vụ mình thật sự cần.
Phí tránh được là những khoản bạn có thể loại bỏ ngay mà không mất tiện ích, ví dụ phí tin nhắn SMS khi đã có thông báo qua ứng dụng, phí sao kê giấy khi đã có sao kê điện tử, phí cấp lại thẻ do làm mất thẻ quá nhiều lần. Đây là nhóm nên xử lý đầu tiên, vì tiết kiệm được ngay mà cuộc sống không thay đổi gì đáng kể.
Phí do thói quen phát sinh vì cách chi tiêu chưa tối ưu, ví dụ rút tiền nhiều lần với số tiền nhỏ tại cây ATM khác ngân hàng, chuyển khoản liên ngân hàng nhiều lần trong ngày thay vì gom lại một lần, hoặc để số dư thấp hơn mức miễn phí quản lý. Chỉ cần rút tiền một lần với số tiền lớn hơn tại cây cùng ngân hàng, bạn đã giảm được một phần đáng kể tổng phí mỗi tháng.
Sai lầm thường gặp khi đọc sao kê ngân hàng
Sai lầm đầu tiên là chỉ xem số dư mà không xem chi tiết từng giao dịch. Số dư chỉ cho biết còn bao nhiêu tiền, không cho biết tiền đã đi đâu. Nhiều người chỉ phát hiện phí ẩn khi số dư bất ngờ giảm mạnh, trong khi xem sao kê mỗi tháng đã giúp phát hiện sớm hơn nhiều tháng.
Sai lầm thứ hai là vội hủy mọi dịch vụ có phí mà không kiểm tra hậu quả. Một số thẻ tín dụng có phí thường niên nhưng đi kèm ưu đãi hoàn tiền hoặc bảo hiểm du lịch mà người dùng đang hưởng. Hủy thẻ vội có thể làm mất ưu đãi và ảnh hưởng đến lịch sử tín dụng. Hãy so sánh phí phải trả với giá trị ưu đãi thật sự nhận được rồi mới quyết định.
Sai lầm thứ ba là tin vào cuộc gọi lạ tự xưng là ngân hàng và cung cấp mã OTP để được hoàn phí. Ngân hàng thật không bao giờ hỏi mã OTP hay mật khẩu qua điện thoại. Mọi yêu cầu hoàn phí, tra soát phí đều phải thực hiện qua ứng dụng chính thức, tổng đài công khai trên trang web ngân hàng hoặc trực tiếp tại quầy giao dịch.
Câu hỏi thường gặp
Ngân hàng thu phí sai biểu phí thì người dùng phải làm gì?
Hãy liên hệ ngân hàng qua tổng đài chính thức hoặc quầy giao dịch, cung cấp ngày giao dịch, số tiền và biểu phí đã đối chiếu, đồng thời yêu cầu tra soát và hoàn tiền nếu thu sai. Hãy lưu lại biên nhận tra soát và kiểm tra sao kê kỳ sau để chắc chắn tiền đã được hoàn.
Có nên đóng tài khoản ngân hàng chỉ vì phí cao không?
Không nên vội đóng tài khoản chỉ vì một vài khoản phí, vì tài khoản đó có thể gắn với lương và hóa đơn tự động của bạn. Hãy thử giảm phí bằng cách đổi gói, hủy dịch vụ thừa và thay đổi thói quen trước. Chỉ khi tổng phí vẫn cao sau khi đã tối ưu và ngân hàng khác có gói tốt hơn rõ rệt, lúc đó mới cân nhắc chuyển tài khoản.
Bao lâu thì nên đọc sao kê một lần?
Ít nhất mỗi tháng một lần, vào đầu tháng khi sao kê tháng trước đã đầy đủ. Mỗi lần chỉ cần khoảng 10 đến 15 phút để xem các khoản phí và các giao dịch lạ. Nếu bạn giao dịch nhiều hoặc đang dùng thẻ tín dụng, hãy xem sao kê hai tuần một lần để phát hiện giao dịch lạ càng sớm càng tốt.
Kết luận
Đọc sao kê ngân hàng không khó, chỉ cần đều đặn và kiên nhẫn đối chiếu từng khoản. Mỗi tháng, bạn chỉ cần tải sao kê ba tháng, tách riêng các khoản phí, đối chiếu với biểu phí, hỏi ngân hàng những khoản chưa rõ, hủy dịch vụ thừa và theo dõi lại tháng sau. Vài bước này cũng đủ giúp bạn tiết kiệm vài trăm nghìn đồng mỗi tháng.
Xem thêm: Tài chính và đầu tư, Kinh doanh và doanh thu, Khởi nghiệp, Thị trường tiêu dùng
Thông tin trên Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com) mang tính chất tham khảo chuyên sâu và phân tích dữ liệu thị trường, không phải là lời khuyên ủy thác đầu tư tài chính.
