Tennis đang được nhiều người Việt lựa chọn để rèn luyện sức khỏe và kết nối bạn bè. Nhưng người mới thường bối rối khi chọn vợt, chưa hiểu cách tính điểm 15-30-40 và lo ngại chi phí sân tập. Bài viết hướng dẫn cách chọn vợt phù hợp, luật chơi cơ bản và chi phí thực tế tại Việt Nam, giúp bạn tự tin ra sân từ buổi đầu.
3 điều cần nhớ
- Chọn vợt nhẹ, mặt vợt lớn: Người mới nên chọn vợt nặng khoảng 260-285 gram, mặt vợt 100-110 inch vuông để dễ đánh trúng bóng và ít chấn thương cổ tay.
- Luật tính điểm đơn giản hơn bạn nghĩ: Điểm tính theo 15-30-40, thắng 4 điểm cách biệt 2 điểm thì thắng một game; thắng 6 game cách biệt 2 game thì thắng một set.
- Chi phí khởi đầu không quá cao: Một cây vợt tầm trung 1,5-3 triệu đồng dùng được nhiều năm, thuê sân ở các thành phố lớn khoảng 120.000-250.000 đồng/giờ, hoàn toàn trong tầm tay người đi làm.
Vì sao tennis ngày càng được ưa chuộng tại Việt Nam
Trong vài năm gần đây, số lượng sân tennis tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và các tỉnh thành khác tăng lên rõ rệt. Nhiều khu đô thị mới, chung cư cao cấp và trung tâm thể thao đều đầu tư sân tennis đạt chuẩn, giúp người dân tiếp cận môn thể thao này dễ dàng hơn trước rất nhiều.
Tennis đặc biệt hợp với người đi làm: chỉ cần hai người là đánh được một trận trọn vẹn, thậm chí một người cũng tập được với tường hoặc máy bắn bóng. Mỗi buổi tập 1-2 tiếng, vừa đủ vận động toàn thân mà không chiếm quá nhiều thời gian.
Về mặt sức khỏe, tennis là môn vận động toàn diện: chạy di chuyển liên tục giúp đốt calo và tốt cho tim mạch, các cú đánh forehand, backhand và giao bóng rèn luyện sức mạnh tay vai, trong khi việc quan sát và phán đoán đường bóng giúp cải thiện phản xạ và sự tập trung. Nhiều nghiên cứu về sức khỏe cho thấy các môn thể thao dùng vợt có tác động tích cực đến tuổi thọ và sức khỏe tinh thần.
Các câu lạc bộ tennis cũng thường tổ chức sinh hoạt cuối tuần và giải phong trào theo trình độ, tạo cơ hội kết bạn cho người mới chơi.
Cách chọn vợt tennis cho người mới bắt đầu
Vợt tennis là khoản đầu tư quan trọng nhất và dùng lâu dài nhất, vì vậy chọn đúng ngay từ đầu sẽ giúp bạn học nhanh hơn và tránh chấn thương. Dưới đây là các tiêu chí cần nhớ, theo phân tích từ chuyên mục thể thao Báo Doanh Thu.
1. Trọng lượng vợt: Người mới nên chọn vợt nặng 260-285 gram (khi chưa căng dây). Vợt nhẹ giúp vung tay nhanh, đỡ mỏi và giảm nguy cơ đau khuỷu tay (tennis elbow) — chấn thương phổ biến nhất ở người mới chơi do dùng vợt quá nặng hoặc kỹ thuật sai.
2. Kích thước mặt vợt: Chọn mặt vợt 100-110 inch vuông (oversize). Mặt vợt càng lớn thì "điểm ngọt" (sweet spot) càng rộng, bạn đánh trúng bóng dễ hơn, bóng đi ổn định hơn ngay cả khi tiếp xúc chưa chuẩn.
3. Cán vợt (grip size): Cầm thử cán vợt sao cho giữa ngón trỏ và lòng bàn tay còn một khe hở vừa một ngón tay. Cán quá to gây mỏi tay, cán quá nhỏ khiến vợt xoay trong tay khi đánh bóng mạnh.
4. Độ cứng và dây vợt: Người mới nên chọn vợt có độ cứng trung bình và căng dây ở mức 50-55 lbs. Dây căng quá cứng khiến bóng đi nhanh khó kiểm soát và dễ đau tay; dây mềm hơn cho cảm giác bóng tốt hơn.
5. Ngân sách: Vợt cho người mới của các hãng phổ biến giá khoảng 1,5-3 triệu đồng, đủ chất lượng để tập 2-3 năm — chưa cần mua vợt 5-10 triệu đồng khi mới bắt đầu. Ngoài vợt, bạn cần thêm 2-3 quả bóng (30.000-50.000 đồng/quả), giày đế bằng bám sân tốt và túi đựng vợt.
Hãy đến cửa hàng thể thao uy tín để cầm thử nhiều mẫu vợt trước khi mua, vì cảm giác cầm vợt rất cá nhân tùy theo chiều cao, sải tay và lực tay của mỗi người.
Luật chơi tennis cơ bản trong 10 phút
Luật tennis nghe có vẻ phức tạp nhưng thực chất chỉ xoay quanh vài quy tắc cốt lõi. Nắm được những điều sau, bạn đã đủ để ra sân đánh giao lưu với bạn bè.
Cách tính điểm trong một game: Điểm được tính theo thứ tự 0 - 15 - 30 - 40. Mỗi lần thắng một pha bóng, bạn được cộng một nấc điểm. Người đầu tiên đạt 40 và hơn đối thủ 2 điểm sẽ thắng game. Nếu cả hai cùng đạt 40 (gọi là deuce), phải thắng liên tiếp 2 pha bóng mới thắng game; pha thắng đầu tiên sau deuce gọi là "lợi thế" (advantage).
Cách tính game và set: Người thắng 6 game và hơn đối thủ ít nhất 2 game sẽ thắng một set (ví dụ 6-4, 6-2). Nếu tỷ số game là 6-6, hai bên đánh loạt tie-break: ai đạt 7 điểm trước và hơn 2 điểm thì thắng set với tỷ số 7-6. Một trận đấu phong trào thường đánh 1 set hoặc 3 set thắng 2, tùy thỏa thuận.
Luật giao bóng: Người giao bóng đứng sau vạch cuối sân, tung bóng và đánh sang ô giao bóng chéo sân của đối thủ. Mỗi lượt có 2 cơ hội giao bóng; hỏng cả 2 lần (double fault) thì mất điểm. Bóng chạm lưới nhưng rơi đúng ô quy định được giao lại (gọi là "let").
Bóng trong hay ngoài sân: Bóng chạm vạch được tính là hợp lệ. Trong đánh đơn, hai hành lang dọc hai bên sân không được tính; trong đánh đôi, toàn bộ chiều rộng sân đều hợp lệ. Đánh bóng không qua lưới hoặc ra ngoài sân thì mất điểm.
7 bước bắt đầu tập tennis từ con số 0
Sau khi đã có vợt và nắm luật cơ bản, hãy tập theo lộ trình 7 bước sau, mỗi bước dành ít nhất 2-3 buổi trước khi chuyển tiếp.
Bước 1: Tìm sân tập và huấn luyện viên. Người mới nên học với huấn luyện viên ít nhất 10-15 buổi đầu để xây dựng kỹ thuật đúng — sửa kỹ thuật sai sau này tốn gấp nhiều lần thời gian. Bạn có thể tìm thầy dạy qua các câu lạc bộ địa phương hoặc nhóm tennis phong trào trên mạng xã hội.
Bước 2: Học cách cầm vợt và tư thế đứng. Cách cầm vợt cơ bản nhất là kiểu Eastern grip cho cú forehand. Huấn luyện viên sẽ chỉnh tư thế chân, vai và cách xoay người — nền tảng của mọi cú đánh sau này.
Bước 3: Tập cú đánh thuận tay (forehand). Đây là cú đánh dễ nhất và dùng nhiều nhất: đánh bóng sau một lần nảy, vung vợt từ thấp lên cao, kết thúc qua vai đối diện. Mục tiêu là đánh qua lưới ổn định, chưa cần mạnh.
Bước 4: Tập cú đánh trái tay (backhand). Backhand một tay hoặc hai tay đều được, tùy thể lực và sở thích. Người mới thường thấy backhand khó hơn forehand, vì vậy đừng nản nếu mất nhiều buổi mới đánh ổn định.
Bước 5: Học giao bóng và trả giao bóng. Giao bóng là cú đánh duy nhất bạn hoàn toàn chủ động, nhưng cũng là kỹ thuật khó nhất với người mới. Hãy kiên nhẫn tập động tác tung bóng và vung vợt riêng rẽ trước khi kết hợp.
Bước 6: Tập di chuyển chân (footwork). Luôn ở tư thế sẵn sàng, bước nhỏ điều chỉnh vị trí trước mỗi cú đánh thay vì đứng yên một chỗ và với tay — thói quen xấu cần sửa sớm.
Bước 7: Đánh rally và thi đấu giao lưu. Khi đã đánh qua lưới ổn định 10-15 pha liên tục, hãy bắt đầu đánh rally với bạn tập và tham gia các trận phong trào tính điểm thật để áp dụng luật đã học.
Chi phí tập tennis ở Việt Nam: sân, huấn luyện viên và đồ dùng
Chi phí là điều nhiều người mới băn khoăn nhất. Dưới đây là mức giá tham khảo phổ biến tại các thành phố lớn, giúp bạn lập ngân sách tập luyện hợp lý.
Tiền thuê sân: Tại TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội, giá thuê sân tennis ngoài trời dao động 120.000-250.000 đồng/giờ tùy vị trí và khung giờ (giờ cao điểm buổi tối và cuối tuần đắt hơn). Sân trong nhà có mái che hoặc sân đạt chuẩn thi đấu có thể lên tới 300.000-400.000 đồng/giờ. Ở các tỉnh thành khác, giá thường rẻ hơn 30-50%. Đi tập theo nhóm 4 người chia tiền sân là cách tiết kiệm phổ biến nhất.
Tiền thuê huấn luyện viên: Khoảng 400.000-700.000 đồng/giờ với huấn luyện viên phong trào; 800.000-1.500.000 đồng/giờ với người có chứng chỉ hoặc từng thi đấu chuyên nghiệp. Mua gói 10-20 buổi thường rẻ hơn thuê lẻ.
Đồ dùng và trang phục: Vợt tầm trung 1,5-3 triệu đồng (mua một lần, dùng nhiều năm), giày tennis chuyên dụng 1-2 triệu đồng (đế giày tennis được thiết kế riêng cho mặt sân, khác giày chạy bộ), bóng 30.000-50.000 đồng/quả, túi đựng vợt 300.000-800.000 đồng. Quần áo thể thao thoáng mát thông thường là đủ, không cần đầu tư đắt đỏ.
Ngân sách gợi ý cho 3 tháng đầu: Nếu tập 2 buổi/tuần với huấn luyện viên và chia tiền sân với bạn tập, tổng chi phí khoảng 8-12 triệu đồng cho 3 tháng bao gồm cả vợt và giày. Sau giai đoạn học cơ bản, bạn có thể tự tập với bạn bè, chi phí giảm xuống chỉ còn tiền sân khoảng 1-2 triệu đồng/tháng — tương đương một thẻ tập gym tầm trung.
Mẹo tiết kiệm: chọn khung giờ trưa ngày thường (rẻ hơn 30-40%), mua bóng cũ còn tốt từ câu lạc bộ, và cân nhắc vợt cũ chất lượng tốt với giá chỉ bằng một nửa vợt mới.
Hỏi đáp thường gặp
Người lớn tuổi mới bắt đầu chơi tennis có muộn không?
Không hề muộn — nhiều người bắt đầu ở tuổi 30, 40 thậm chí 50 và vẫn tiến bộ tốt. Điều quan trọng là khởi động kỹ, chọn vợt nhẹ phù hợp thể lực và không cố quá sức trong những tháng đầu. Nhiều câu lạc bộ có nhóm riêng cho người trung niên mới chơi.
Tự học tennis qua video trên mạng có được không?
Video hướng dẫn là tài liệu bổ trợ tốt, nhưng không thay thế huấn luyện viên trong giai đoạn đầu vì bạn không thể tự nhìn thấy lỗi kỹ thuật của mình. Lời khuyên thực tế: học với huấn luyện viên 10-15 buổi đầu để nắm kỹ thuật chuẩn, sau đó mới kết hợp tự tập và xem video nâng cao.
Chơi tennis có dễ bị chấn thương không?
Ba chấn thương phổ biến nhất là đau khuỷu tay, đau vai và lật cổ chân — đều phòng tránh được bằng cách chọn vợt nhẹ đúng chuẩn, học kỹ thuật chuẩn, mang giày tennis chuyên dụng và khởi động 10-15 phút trước khi vào sân. Nếu thấy đau, hãy nghỉ ngơi và tham khảo ý kiến chuyên gia y tế.
Kết luận
Bắt đầu chơi tennis không khó như nhiều người tưởng: một cây vợt phù hợp 1,5-3 triệu đồng, nắm cách tính điểm 15-30-40 và luật giao bóng cơ bản, cùng ngân sách 1-2 triệu đồng/tháng tiền sân là đủ để tập đều đặn. Quan trọng nhất là đầu tư 10-15 buổi học với huấn luyện viên ngay từ đầu để xây dựng kỹ thuật đúng. Hãy xách vợt ra sân cuối tuần này, và theo dõi thêm các bài viết thể thao và sức khỏe trên Báo Doanh Thu để có thêm động lực rèn luyện mỗi ngày.
