Đi chợ mỗi buổi sáng, không ít chị em nội trợ băn khoăn đứng trước hàng chục sạp thịt, sạp cá mà không biết đâu là hàng tươi ngon thật sự. Thịt cá là thực phẩm dễ hỏng nhất trong giỏ đi chợ, chỉ cần chọn nhầm một lần là cả bữa cơm mất ngon, thậm chí ảnh hưởng sức khỏe cả nhà. Bài viết này tổng hợp 7 dấu hiệu đơn giản để nhận biết thịt cá tươi tại chợ truyền thống lẫn siêu thị, cùng cách bảo quản giúp thực phẩm giữ tươi lâu mà không cần đến mẹo cầu kỳ.
3 điều cần nhớ
- Cá tươi có mắt trong và lồi nhẹ, mang đỏ tươi, vảy óng bám chắc vào thân; cá ươn mắt đục lõm, mang thâm đen và có mùi hôi khó chịu.
- Thịt tươi có màu hồng tự nhiên, khi dùng ngón tay ấn vào sẽ đàn hồi trở lại ngay; thịt ôi màu tái xám, ấn vào để lại vết lõm lâu.
- Sau khi mua về, hãy chia thịt cá thành từng phần vừa ăn, bọc kín và bảo quản ở ngăn mát 0–4°C dùng trong 1–2 ngày, hoặc cấp đông ngay nếu chưa dùng tới.
Tại sao việc chọn thịt cá tươi lại quan trọng
Thịt và cá là nguồn đạm chính trong bữa ăn của người Việt, nhưng cũng là nhóm thực phẩm dễ nhiễm khuẩn nhất nếu không còn tươi. Theo khuyến cáo của cơ quan chức năng về an toàn thực phẩm, thịt cá để lâu ở nhiệt độ thường là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi, có thể gây ngộ độc thực phẩm với các biểu hiện như đau bụng, tiêu chảy. Đáng nói là nhiều loại vi khuẩn không làm thay đổi mùi vị rõ rệt ở giai đoạn đầu, nên mắt thường khó phát hiện nếu chỉ nhìn lướt qua.
Ngoài yếu tố an toàn, độ tươi còn quyết định trực tiếp giá trị dinh dưỡng và hương vị món ăn. Cá tươi khi hấp giữ được vị ngọt tự nhiên của thịt, thịt heo tươi khi luộc cho nước trong và thơm. Ngược lại, thịt cá đã ươn dù tẩm ướp kỹ cũng khó che được mùi, món ăn kém ngon mà dinh dưỡng cũng suy giảm. Bạn có thể tìm thêm các kiến thức mua sắm thực phẩm thông minh trong chuyên mục Thị trường – Tiêu dùng của Báo Doanh Thu.
Theo phân tích của Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com), thói quen đi chợ sớm cũng góp phần không nhỏ vào việc mua được hàng ngon. Các sạp thịt cá ở chợ truyền thống thường nhập hàng mới vào sáng sớm, nên đi chợ trước 7 giờ sáng giúp bạn có nhiều lựa chọn tươi nhất với giá tốt nhất trong ngày.
4 dấu hiệu nhận biết cá tươi ngon
1. Mắt cá trong veo và hơi lồi
Đây là dấu hiệu nhanh và chính xác nhất. Cá tươi có mắt trong suốt, nhìn rõ con ngươi, hơi lồi ra ngoài. Cá ươn mắt sẽ đục mờ như phủ một lớp sương, lõm sâu vào trong hốc mắt. Khi đi chợ, bạn chỉ cần liếc qua mắt cá là đã loại được phần lớn hàng kém tươi mà không cần chạm tay vào.
2. Mang cá đỏ tươi, không nhớt đen
Vén nhẹ nắp mang để quan sát: cá tươi có mang màu đỏ hồng tươi, các sợi mang rời nhau, không dính bết. Cá để lâu mang chuyển sang màu đỏ sẫm, nâu hoặc xám đen, có nhớt và mùi hôi. Một số người bán có thể dùng mẹo bôi phẩm màu lên mang, nên bạn hãy kết hợp thêm các dấu hiệu khác thay vì chỉ nhìn mang.
3. Vảy óng ánh, thân cá săn chắc
Cá tươi có lớp vảy óng ánh, bám chắc vào thân, khó gỡ bằng tay. Dùng ngón tay ấn nhẹ vào thân cá: thịt cá tươi săn chắc, đàn hồi tốt, vết ấn biến mất ngay. Cá ươn thịt mềm nhũn, ấn vào để lại vết lõm lâu mới phẳng lại. Với các loại cá da trơn như cá lóc, cá trê, hãy chọn con còn quẫy mạnh, da nhớt trong.
4. Mùi tanh nhẹ tự nhiên, không hôi ươn
Cá tươi chỉ có mùi tanh nhẹ đặc trưng của cá, hơi mùi biển với cá biển. Nếu ngửi thấy mùi hôi, mùi khai hoặc mùi chua khó chịu thì tuyệt đối không mua, dù giá có rẻ đến đâu. Đây là dấu hiệu cho thấy cá đã bắt đầu phân hủy, không còn an toàn để ăn.
3 dấu hiệu nhận biết thịt tươi ngon
5. Màu sắc hồng tươi tự nhiên
Thịt heo tươi có màu hồng nhạt đến hồng đậm tự nhiên, mỡ màu trắng trong, phần bì khô ráo. Thịt bò tươi màu đỏ tươi, thớ thịt nhỏ mịn. Cần cảnh giác với thịt có màu đỏ sẫm bất thường hoặc quá nhợt nhạt, vì có thể đã để lâu hoặc qua xử lý. Thịt gà tươi da màu vàng nhạt tự nhiên, không có vết bầm tím.
6. Ấn vào đàn hồi nhanh, mặt thịt khô ráo
Dùng ngón tay ấn nhẹ vào miếng thịt rồi nhấc ra: thịt tươi sẽ đàn hồi trở lại gần như ngay lập tức, bề mặt khô ráo, không dính tay. Thịt ôi ấn vào để lại vết lõm, mặt thịt nhớt dính. Đây là cách kiểm tra đơn giản mà hiệu quả, áp dụng được cho mọi loại thịt đỏ và thịt gia cầm.
7. Mùi thơm nhẹ đặc trưng, không hôi
Thịt tươi có mùi thơm nhẹ rất đặc trưng, không hôi, không chua. Thịt heo ôi thường có mùi hôi khó chịu, thịt gà ươn có mùi khai ở phần da. Khi mua thịt xay sẵn, hãy chọn nơi xay tại chỗ từ miếng thịt tươi bạn đã kiểm tra, vì thịt xay rất khó đánh giá bằng mắt thường.
Nên mua thịt cá ở chợ truyền thống hay siêu thị
Cả hai nơi đều có ưu điểm riêng nếu bạn biết cách chọn. Chợ truyền thống thường có hàng mới mỗi sáng, giá cả linh hoạt và có thể trả giá, phù hợp với người có kinh nghiệm chọn thực phẩm tươi. Tuy nhiên chất lượng không đồng đều giữa các sạp, nên bạn cần quan sát kỹ và chọn sạp quen, đông khách.
Siêu thị có lợi thế về nguồn gốc rõ ràng, tem nhãn đầy đủ, môi trường bảo quản lạnh đạt chuẩn từ kho đến kệ hàng. Nhược điểm là giá thường cao hơn chợ 10–20% và hàng có thể đã qua một vài ngày bảo quản. Khi mua ở siêu thị, hãy kiểm tra kỹ ngày đóng gói, hạn sử dụng và quan sát màu sắc qua lớp màng bọc. Dù mua ở đâu, nguyên tắc 7 dấu hiệu trên đều áp dụng được. Tham khảo thêm các mẹo vặt hữu ích cho việc nội trợ mỗi ngày.
Cách bảo quản thịt cá giữ tươi lâu sau khi mua về
Mua được thịt cá tươi mới chỉ là một nửa công việc, bảo quản đúng cách mới giúp thực phẩm giữ trọn độ tươi ngon đến lúc chế biến:
- Sơ chế ngay sau khi mua về: rửa sạch cá, làm sạch mang và ruột, để ráo nước. Thịt heo, thịt bò rửa nhanh qua nước sạch rồi thấm khô bằng khăn giấy.
- Chia thành từng phần vừa ăn: chia thịt cá thành các phần đủ cho một bữa, cho vào hộp kín hoặc túi zip riêng. Cách này giúp bạn chỉ rã đông đúng lượng cần dùng, tránh rã đông rồi cấp đông lại nhiều lần làm giảm chất lượng.
- Bảo quản ngăn mát nếu dùng trong 1–2 ngày: để thịt cá ở ngăn mát tủ lạnh ở nhiệt độ 0–4°C, tốt nhất là ngăn riêng gần ngăn đông. Cá tươi để ngăn mát tối đa 1–2 ngày, thịt heo thịt bò 2–3 ngày.
- Cấp đông ngay nếu chưa dùng tới: cho vào ngăn đông ở -18°C, thịt cá có thể giữ được 1–3 tháng mà vẫn đảm bảo chất lượng. Ghi ngày cấp đông lên bao bì để dùng theo thứ tự trước sau.
- Rã đông đúng cách: chuyển thực phẩm từ ngăn đông xuống ngăn mát từ tối hôm trước, hoặc ngâm trong nước lạnh có bọc kín. Tuyệt đối không rã đông ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ và không dùng nước nóng để rã đông nhanh.
Câu hỏi thường gặp
Thịt có màu hơi sẫm có phải là thịt ôi không?
Chưa hẳn. Thịt tiếp xúc với không khí lâu sẽ sẫm màu do quá trình oxy hóa tự nhiên nhưng vẫn an toàn nếu còn mùi thơm và đàn hồi tốt. Tuy nhiên nếu thịt vừa sẫm màu vừa có mùi lạ, nhớt dính thì không nên mua. Khi phân vân, hãy ưu tiên miếng thịt có màu sắc tươi sáng nhất.
Có nên rửa thịt cá bằng nước muối trước khi bảo quản?
Với cá, rửa sạch và để thật ráo nước trước khi cho vào tủ lạnh là đủ. Với thịt, chỉ nên rửa nhanh và thấm khô, không nên ngâm lâu trong nước vì thịt sẽ ngấm nước, nhanh hỏng hơn. Muối chỉ nên dùng khi bạn định ướp thịt để chế biến ngay, không dùng để bảo quản dài ngày trong tủ lạnh.
Mua thịt cá online có đảm bảo tươi không?
Hiện nay nhiều đơn vị bán thịt cá online có quy trình đóng gói lạnh khá tốt. Bạn nên chọn nơi có cam kết giao hàng trong ngày, đóng gói bằng thùng xốp có đá gel, và kiểm tra kỹ khi nhận hàng bằng 7 dấu hiệu trên. Nếu thực phẩm đến tay đã hết lạnh, có mùi lạ thì nên từ chối nhận. Xem thêm kinh nghiệm mua sắm cho gia đình tại Đời sống – Gia đình và các lưu ý dinh dưỡng tại Sức khỏe.
Kết luận
Chọn thịt cá tươi không khó như nhiều người nghĩ, chỉ cần nhớ kỹ 7 dấu hiệu: mắt trong, mang đỏ, vảy óng, mùi tanh nhẹ với cá; màu hồng tươi, đàn hồi tốt, mùi thơm nhẹ với thịt. Kết hợp với thói quen đi chợ sớm, chọn sạp uy tín và bảo quản đúng cách sau khi mua về, bữa cơm gia đình bạn sẽ luôn tươi ngon và an toàn. Hãy tập cho mình thói quen kiểm tra nhanh mỗi lần mua, chỉ vài giây quan sát có thể giúp bạn tránh được thực phẩm kém chất lượng.
Thông tin trên Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com) mang tính chất tham khảo chuyên sâu và phân tích dữ liệu thị trường, không phải là lời khuyên ủy thác đầu tư tài chính.
