Bạn Minh, sinh viên năm ba ở quận Thủ Đức, chỉ có khoảng 800 người theo dõi nhưng mỗi tháng vẫn kiếm được 3 đến 5 triệu đồng từ affiliate, không phải vì bạn nổi tiếng mà vì bạn chỉ giới thiệu những món mình đã dùng thật và quay video rõ ràng. Làm affiliate bắt đầu từ nội dung tin cậy, chứ không phải từ số follower.
- Người mới nên chọn sản phẩm mình đã dùng thật, giá vừa túi tiền và nhu cầu rõ ràng, thay vì chạy theo sản phẩm hoa hồng cao nhưng mình không hiểu gì về nó.
- Một video trải nghiệm thật dài 60 giây có giá trị hơn mười bài đăng chỉ dán link, vì người mua cần thấy sản phẩm hoạt động như thế nào trước khi quyết định.
- Tuyệt đối không spam link vào nhóm lạ, không nói quá công dụng và luôn ghi rõ liên kết tiếp thị để giữ uy tín lâu dài.
Bối cảnh: affiliate không còn là cuộc chơi của riêng người nổi tiếng
Vài năm trước, nhiều người nghĩ làm affiliate phải có hàng trăm nghìn follower mới bán được hàng. Thực tế hiện nay đã khác: các nền tảng bán hàng và mạng xã hội ưu tiên phân phối nội dung theo sở thích của người xem, chứ không chỉ theo số follower của người đăng. Một video hướng dẫn cách chọn bình giữ nhiệt tốt, quay bằng điện thoại, nói rõ ưu nhược điểm và giá bán thực tế, hoàn toàn có thể tiếp cận hàng chục nghìn người quan tâm dù kênh mới chỉ có vài trăm follower. Người mua cũng ngày càng tinh ý, họ đọc bình luận, so sánh nhiều video khác nhau và chỉ mua khi cảm thấy người giới thiệu thực sự hiểu sản phẩm.
Theo phân tích của Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com), sai lầm lớn nhất của người mới là nghĩ rằng đăng càng nhiều link thì bán càng nhiều hàng. Thuật toán của các nền tảng hiện nay hạn chế những nội dung chỉ chứa link mà không có giá trị, và người xem cũng nhanh chóng ẩn hoặc bỏ theo dõi những tài khoản như vậy. Ngược lại, những người làm nội dung đều đặn, mỗi tuần 3 đến 4 video hữu ích, thường có tỉ lệ chuyển đổi cao hơn hẳn dù kênh còn nhỏ. Affiliate vì vậy là một công việc làm nội dung, chứ không phải công việc rải link, và ai hiểu điều này sớm sẽ đi nhanh hơn rất nhiều.
Một điểm nữa cần hiểu rõ là hoa hồng affiliate không đến ngay lập tức. Người xem có thể xem video hôm nay nhưng một tuần sau mới mua, và có đơn hàng bị hủy, đổi trả hoặc không được tính hoa hồng do vi phạm chính sách. Người mới nên chuẩn bị tâm lý rằng tháng đầu tiên có thể chỉ kiếm được vài trăm nghìn đồng, và thu nhập sẽ tăng dần khi kênh có nhiều nội dung chất lượng và người xem bắt đầu tin tưởng. Ai kỳ vọng kiếm 20 triệu đồng ngay tháng đầu thường sẽ bỏ cuộc sớm vì thất vọng.
Hướng dẫn từng bước: bắt đầu affiliate từ con số 0 follower
- Bước 1: Chọn một ngách nhỏ mà bạn thật sự hiểu. Thay vì làm đủ thứ từ mỹ phẩm, đồ gia dụng đến đồ công nghệ, hãy chọn một ngách gắn với cuộc sống của bạn, ví dụ đồ dùng học tập cho sinh viên, đồ bếp giá rẻ cho người thuê trọ hay phụ kiện điện thoại cho người đi làm văn phòng. Ngách nhỏ giúp bạn nói sâu, nói đúng và nhanh chóng được người xem nhớ mặt, thay vì trở thành một kênh chung chung không có dấu ấn gì.
- Bước 2: Chọn 5 đến 10 sản phẩm đã dùng thật để bắt đầu. Liệt kê những món bạn đang dùng hàng ngày và hài lòng, ví dụ chiếc bình giữ nhiệt 250.000 đồng mua từ đầu năm, chiếc đèn học 180.000 đồng hay đôi giày chạy bộ 600.000 đồng. Đăng ký làm tiếp thị cho đúng những sản phẩm đó, và chỉ giới thiệu món nào bạn dám chịu trách nhiệm về chất lượng. Nguyên tắc này giúp bạn không bao giờ phải nói dối trước máy quay.
- Bước 3: Làm video trải nghiệm thật theo cấu trúc 3 phần. Mở đầu 5 giây nêu vấn đề của người xem, ví dụ bình giữ nhiệt cũ nhanh nguội hay đèn học bị chói mắt. Phần giữa quay cảnh bạn dùng sản phẩm thật, chỉ rõ ưu điểm và cả nhược điểm, ví dụ bình giữ nóng 8 tiếng nhưng nắp hơi khó vệ sinh. Phần cuối tóm tắt ai nên mua, ai không nên mua và để link mua ở phần mô tả. Video chỉ cần quay bằng điện thoại, đủ sáng và tiếng rõ, không cần máy quay đắt tiền.
- Bước 4: Đăng đều đặn và trả lời bình luận mỗi ngày. Đặt lịch đăng 3 đến 4 video mỗi tuần vào khung giờ người xem rảnh, ví dụ buổi trưa và buổi tối, và dành 20 phút mỗi ngày trả lời bình luận, kể cả bình luận chê sản phẩm. Người xem thường mua hàng sau khi thấy người làm nội dung trả lời thật lòng, chứ không phải sau khi xem một video quảng cáo duy nhất. Đừng xóa bình luận tiêu cực về sản phẩm, trừ khi đó là bình luận xúc phạm cá nhân.
- Bước 5: Theo dõi số liệu và nhân rộng nội dung hiệu quả. Cuối tuần, xem lại video nào có nhiều lượt xem, nhiều lượt bấm link và nhiều đơn hàng nhất, rồi làm thêm 2 đến 3 video cùng chủ đề hoặc cùng dòng sản phẩm đó. Ví dụ, nếu video về bình giữ nhiệt bán tốt thì làm tiếp video so sánh 3 loại bình cùng tầm giá và video cách vệ sinh bình đúng cách. Làm nội dung theo số liệu thực tế giúp bạn không đoán mò và không lãng phí công sức vào chủ đề không ai quan tâm.
- Bước 6: Ghi rõ liên kết tiếp thị và giữ uy tín lâu dài. Trong phần mô tả video, ghi rõ đây là liên kết tiếp thị và bạn có thể nhận hoa hồng khi người xem mua qua link, đồng thời chỉ nói đúng công dụng của sản phẩm theo mô tả của nhà bán. Sự minh bạch này không làm giảm doanh số như nhiều người lo sợ, ngược lại còn khiến người xem tin tưởng hơn và quay lại mua những sản phẩm bạn giới thiệu sau này.
Minh họa: Quay video review sản phẩm bằng điện thoại, ghi lại trải nghiệm sử dụng thật (ảnh minh họa AI)
Sai lầm thường gặp của người mới làm affiliate
Sai lầm đầu tiên là spam link vào hàng chục nhóm lạ mỗi ngày mà không tham gia sinh hoạt gì trong nhóm. Quản trị viên sẽ xóa bài và chặn tài khoản rất nhanh, và người xem cũng đánh giá thấp những tài khoản chỉ biết rải link. Sai lầm thứ hai là nói quá công dụng sản phẩm, ví dụ quảng cáo kem dưỡng da dùng một tuần là trắng bật tông hay máy xay giá rẻ mà xay được mọi thứ, khiến người mua thất vọng và để lại đánh giá xấu, làm ảnh hưởng đến cả kênh.
Một sai lầm khác là chạy theo hoa hồng cao mà bỏ qua nhu cầu thật của người xem. Sản phẩm hoa hồng 30% nhưng giá 2 triệu đồng và ít người cần sẽ khó bán hơn sản phẩm hoa hồng 8% nhưng giá 200.000 đồng và ai cũng dùng được. Ngoài ra, nhiều người mới bỏ cuộc sau 2 tuần vì chưa có đơn hàng, trong khi các kênh affiliate bền vững thường cần ít nhất 2 đến 3 tháng làm đều đặn mới bắt đầu có thu nhập ổn định. Kiên nhẫn và làm đúng là hai yếu tố quan trọng hơn cả số follower ban đầu.
Câu hỏi thường gặp
Không có follower thì làm sao có người xem video affiliate?
Các nền tảng hiện nay phân phối video dựa trên sở thích của người xem, nên video có tiêu đề rõ ràng, nội dung hữu ích và giữ chân người xem tốt vẫn có cơ hội tiếp cận hàng nghìn người lạ. Bạn nên dùng tiêu đề nêu đúng vấn đề, ví dụ cách chọn bình giữ nhiệt không bị rỉ nước, thay vì tiêu đề chung chung. Ngoài ra, đăng video vào nhóm cộng đồng đúng chủ đề một cách có chọn lọc, kèm chia sẻ kinh nghiệm thật, cũng giúp video tiếp cận đúng người quan tâm.
Có nên bỏ tiền chạy quảng cáo cho video affiliate khi mới bắt đầu không?
Không nên vội chạy quảng cáo khi kênh chưa có ít nhất 20 video chất lượng và chưa biết video nào hiệu quả. Quảng cáo chỉ khuếch đại nội dung đã tốt, chứ không cứu được nội dung dở. Hãy làm nội dung tự nhiên trước, xem video nào bán được hàng rồi mới cân nhắc bỏ một khoản nhỏ để quảng cáo đúng video đó, và luôn tính xem tiền quảng cáo có thấp hơn hoa hồng thu về hay không.
Làm affiliate có cần đăng ký kinh doanh hay đóng thuế không?
Khi thu nhập affiliate còn nhỏ và không thường xuyên, bạn chỉ cần lưu lại sao kê hoa hồng và tìm hiểu quy định thuế thu nhập cá nhân hiện hành khi tổng thu nhập trong năm vượt ngưỡng phải kê khai. Khi thu nhập đã ổn định và trở thành nguồn thu chính, bạn nên tham khảo tư vấn kế toán hoặc cơ quan thuế địa phương để kê khai đúng quy định. Làm đúng ngay từ đầu sẽ giúp bạn yên tâm phát triển kênh lâu dài mà không lo rủi ro về sau.
Kết luận
Làm affiliate mà không có nhiều follower hoàn toàn khả thi nếu bạn chọn đúng ngách, chỉ giới thiệu sản phẩm đã dùng thật và làm nội dung hữu ích đều đặn mỗi tuần. Đừng spam link, đừng nói quá công dụng và đừng bỏ cuộc chỉ sau vài tuần chưa có đơn hàng. Hãy bắt đầu từ 5 sản phẩm quanh mình, quay video thật bằng điện thoại ngay trong tuần này, và để chính sự tin cậy của bạn trở thành lý do khiến người xem bấm mua.
Xem thêm: Thương mại điện tử và MMO, Kinh doanh và doanh thu, Marketing và bán hàng
