Bạn vừa tốt nghiệp, gửi CV đến hàng chục công ty, nhưng hộp thư chỉ nhận được vài email từ chối tự động, hoặc im lặng hoàn toàn. Bạn bắt đầu nghi ngờ năng lực của mình, nhưng thực tế, nhà tuyển dụng chỉ dành khoảng 10 đến 30 giây để lướt qua một CV, và CV của bạn cần vượt qua 30 giây đó trước khi ai đó đọc kỹ. Bài này hướng dẫn cách viết CV xin việc lần đầu, để sinh viên mới ra trường cũng có thể cho nhà tuyển dụng thấy mình làm được gì, dù chưa có nhiều kinh nghiệm làm việc chính thức.
- CV tốt không phải là CV dài, mà là CV cho nhà tuyển dụng thấy bạn phù hợp với vị trí đó trong 30 giây đầu tiên.
- Sinh viên mới ra trường nên viết kinh nghiệm bằng hoạt động thực tế: đồ án, thực tập, làm thêm, câu lạc bộ, kèm con số cụ thể.
- Mỗi vị trí ứng tuyển nên có một CV điều chỉnh riêng, nhấn mạnh kỹ năng mà vị trí đó yêu cầu, thay vì gửi một CV chung cho mọi nơi.
Vì sao CV của sinh viên mới ra trường hay bị loại?
Nhà tuyển dụng nhận hàng trăm CV cho một vị trí, và họ loại CV theo những lý do rất nhanh: CV quá dài, CV viết chung chung không nhắc đến vị trí ứng tuyển, CV có lỗi chính tả, hoặc CV liệt kê kỹ năng sáo rỗng như giao tiếp tốt, làm việc nhóm tốt mà không có bằng chứng nào. Sinh viên mới ra trường thường mắc lỗi này vì nghĩ mình chưa có kinh nghiệm nên chỉ biết viết chung chung, và càng viết chung chung thì CV càng dễ bị loại.
Hãy lấy ví dụ bạn Nam, sinh viên mới tốt nghiệp ngành marketing. CV đầu tiên của Nam chỉ ghi: tốt nghiệp loại khá, có kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm, chịu được áp lực. Nam gửi 30 CV mà không được gọi lần nào. Sau khi sửa lại, Nam viết cụ thể: làm đồ án tốt nghiệp về chiến dịch truyền thông cho một quán cà phê địa phương, quản lý fanpage tăng từ 500 lên 2.000 người theo dõi trong 2 tháng, viết 20 bài đăng và chạy thử quảng cáo với ngân sách 1 triệu đồng. Vẫn là con người đó, vẫn là kinh nghiệm đó, nhưng CV thứ hai cho nhà tuyển dụng thấy Nam đã làm được những việc cụ thể, và Nam bắt đầu được gọi phỏng vấn.
Một lý do khác khiến CV bị loại là hình thức rối mắt. CV dùng quá nhiều màu sắc, nhiều font chữ, bảng biểu phức tạp, hoặc ảnh thẻ không phù hợp, khiến nhà tuyển dụng khó đọc và khó lưu trữ. CV xin việc lần đầu nên đơn giản, rõ ràng và dễ đọc trên cả máy tính và điện thoại, vì nhiều nhà tuyển dụng đọc CV trên điện thoại trong lúc di chuyển.
7 bước viết CV xin việc lần đầu
Bước 1, đọc kỹ tin tuyển dụng và ghi ra 5 yêu cầu quan trọng nhất. Trước khi viết CV, hãy đọc tin tuyển dụng ít nhất 2 lần, gạch chân những yêu cầu về kỹ năng, công cụ và kinh nghiệm mà nhà tuyển dụng nhắc đến. CV của bạn sau đó sẽ được viết để trả lời đúng 5 yêu cầu đó, thay vì liệt kê mọi thứ bạn từng học. Nếu vị trí yêu cầu viết nội dung, hãy nhấn mạnh bài viết và fanpage bạn từng làm; nếu vị trí yêu cầu số liệu, hãy nhấn mạnh đồ án phân tích và bảng tính bạn từng làm.
Bước 2, viết phần giới thiệu bản thân trong 3 đến 4 câu. Phần này nằm ngay đầu CV, sau thông tin liên hệ, và là nơi nhà tuyển dụng đọc đầu tiên. Hãy viết bạn là ai, bạn ứng tuyển vị trí gì, bạn có điểm mạnh nào phù hợp nhất, và bạn mong muốn đóng góp gì. Ví dụ: sinh viên mới tốt nghiệp ngành marketing, có kinh nghiệm quản lý fanpage và viết nội dung trong đồ án tốt nghiệp, mong muốn ứng tuyển vị trí nhân viên nội dung để học hỏi và đóng góp cho đội ngũ. Tránh viết mục tiêu chung chung như mong muốn tìm môi trường làm việc chuyên nghiệp, vì câu này xuất hiện trong gần như mọi CV.
Bước 3, viết kinh nghiệm bằng hoạt động thực tế và con số cụ thể. Liệt kê thực tập, làm thêm, đồ án, dự án tình nguyện và hoạt động câu lạc bộ theo thứ tự thời gian gần nhất trước. Mỗi hoạt động viết 2 đến 3 dòng, theo công thức: bạn đã làm gì, bằng cách nào, và kết quả là gì, kèm con số nếu có. Ví dụ: quản lý fanpage quán cà phê trong 2 tháng, đăng 3 bài mỗi tuần, lượng người theo dõi tăng từ 500 lên 2.000. Con số giúp nhà tuyển dụng hình dung được quy mô công việc bạn từng làm, thay vì chỉ đọc những tính từ chung chung.
Bước 4, viết học vấn ngắn gọn và đúng trọng tâm. Ghi tên trường, ngành học, thời gian học và xếp loại nếu từ khá trở lên. Nếu đồ án tốt nghiệp liên quan đến vị trí ứng tuyển, hãy ghi tên đồ án và kết quả trong 1 dòng. Không cần liệt kê toàn bộ môn học đã học, chỉ cần ghi những môn liên quan nhất đến vị trí, ví dụ môn nghiên cứu thị trường cho vị trí marketing, môn phân tích tài chính cho vị trí kế toán.
Bước 5, viết kỹ năng thành hai nhóm rõ ràng. Nhóm kỹ năng chuyên môn: công cụ và phần mềm bạn dùng được, ví dụ Excel, Canva, phần mềm kế toán, ngôn ngữ lập trình, kèm mức độ sử dụng. Nhóm kỹ năng mềm: chỉ ghi những kỹ năng có bằng chứng trong phần kinh nghiệm, ví dụ làm việc nhóm qua dự án câu lạc bộ, thuyết trình qua đồ án tốt nghiệp. Đừng ghi một danh sách dài kỹ năng mà phần kinh nghiệm không chứng minh được kỹ năng nào.
Bước 6, trình bày CV gọn gàng trong 1 đến 2 trang. Dùng một font chữ dễ đọc, cỡ chữ 11 đến 12, khoảng cách dòng vừa phải, và tiêu đề các phần rõ ràng. Ảnh thẻ, nếu có, nên là ảnh chân dung nghiêm túc, nền đơn giản, trang phục lịch sự. Lưu CV dưới dạng PDF với tên file rõ ràng, ví dụ CV_NguyenVanA_NhanVienNoiDung.pdf, để nhà tuyển dụng dễ tìm lại khi cần.
Bước 7, kiểm tra lỗi và nhờ người khác đọc thử. Đọc CV thành tiếng một lần để phát hiện câu văn lủng củng, kiểm tra chính tả và số điện thoại, email liên hệ. Nhờ bạn bè, thầy cô hoặc anh chị đã đi làm đọc thử và hỏi họ: sau 30 giây, bạn thấy CV này phù hợp với vị trí nào? Nếu họ không trả lời được, CV của bạn vẫn còn chung chung và cần sửa lại phần giới thiệu và kinh nghiệm.
Những lỗi khiến CV bị loại ngay từ vòng đầu
- CV dài 4 đến 5 trang với sinh viên mới ra trường, khiến nhà tuyển dụng không đủ kiên nhẫn đọc hết.
- Gửi một CV chung cho mọi vị trí, không nhắc đến tên vị trí và công ty ứng tuyển.
- Lỗi chính tả, sai số điện thoại hoặc email không chuyên nghiệp, như email có biệt danh khó đọc.
- Liệt kê kỹ năng sáo rỗng mà không có hoạt động nào chứng minh kỹ năng đó.
- Nói dối về kinh nghiệm hoặc bằng cấp, vì nhà tuyển dụng có thể phát hiện trong vòng phỏng vấn hoặc thử việc.
Sau khi gửi CV, hãy ghi lại danh sách các công ty đã ứng tuyển, ngày gửi và vị trí, để khi được gọi phỏng vấn, bạn biết mình đang phỏng vấn cho vị trí nào và chuẩn bị đúng. Nếu sau 2 tuần không có phản hồi, bạn có thể gửi email hỏi thăm lịch sự một lần, nhưng đừng gửi nhiều lần gây khó chịu cho nhà tuyển dụng.
Độc giả có thể tham khảo thêm các bài việc làm và sự nghiệp tại chuyên mục Việc Làm và Sự Nghiệp, chuyên mục Kinh Doanh và Doanh Thu, chuyên mục Thị Trường và Tiêu Dùng và chuyên mục Mẹo Vặt và Thủ Thuật trên Báo Doanh Thu.
Câu hỏi thường gặp
Chưa có kinh nghiệm làm việc chính thức thì ghi gì vào CV?
Hãy ghi thực tập, làm thêm, đồ án tốt nghiệp, dự án tình nguyện và hoạt động câu lạc bộ, miễn là những hoạt động đó cho thấy kỹ năng liên quan đến vị trí. Nhà tuyển dụng hiểu sinh viên mới ra trường chưa có nhiều kinh nghiệm, họ cần thấy bạn đã từng làm việc thật, dù ở quy mô nhỏ, và học được gì từ việc đó.
CV nên dài bao nhiêu trang là vừa?
Với sinh viên mới ra trường, 1 trang là lý tưởng, tối đa 2 trang nếu bạn có nhiều hoạt động liên quan. CV dài hơn thường chứa nhiều thông tin không liên quan, khiến nhà tuyển dụng khó tìm được điểm phù hợp với vị trí trong thời gian ngắn.
Có nên ghi mức lương mong muốn vào CV không?
Không nên, trừ khi tin tuyển dụng yêu cầu. Mức lương là chủ đề để trao đổi trong vòng phỏng vấn, khi cả hai bên đã hiểu nhau hơn. Ghi lương quá cao có thể khiến bạn bị loại sớm, ghi lương quá thấp có thể khiến bạn bị đánh giá thấp ngay từ đầu.
Kết luận, CV xin việc lần đầu không cần phải hoành tráng, chỉ cần rõ ràng, đúng vị trí và có bằng chứng cụ thể. Đọc kỹ tin tuyển dụng, viết kinh nghiệm bằng con số, trình bày gọn gàng trong 1 đến 2 trang và kiểm tra kỹ trước khi gửi, bạn sẽ tăng đáng kể cơ hội được gọi phỏng vấn, dù mới ra trường và chưa có nhiều kinh nghiệm.
