Sapo: Mỗi ngày hàng triệu người Việt đội mũ bảo hiểm ra đường, nhưng không phải chiếc mũ nào cũng thực sự bảo vệ được đầu khi tai nạn xảy ra. Mũ giả, mũ kém chất lượng tràn lan với giá chỉ vài chục nghìn đồng là mối nguy hiểm thầm lặng. Bài viết hướng dẫn 6 tiêu chí chọn mũ đạt chuẩn và cách phân biệt hàng giả khi mua.
3 điều cần nhớ
- Mũ đạt chuẩn bắt buộc có tem hợp quy CR, vỏ mũ cứng chịu va đập và lớp xốp EPS dày ôm khít đầu — thiếu một trong ba thì chiếc mũ đó không bảo vệ được bạn khi tai nạn.
- Mũ giả thường nhẹ bẫng, vỏ ọp ẹp bóp móp được bằng tay, xốp mỏng bở vụn và có mùi nhựa tái chế nồng nặc — chỉ cần cân thử, bóp thử và ngửi thử là phát hiện được ngay tại cửa hàng.
- Chọn đúng kích cỡ bằng cách đo vòng đầu và đội thử (lắc đầu mũ không xộc xệch), thay mũ mới sau mọi va đập mạnh và sau 3 đến 5 năm sử dụng, vì lớp xốp bảo vệ đã biến dạng hoặc lão hóa mà mắt thường không nhìn thấy.
Vì sao chiếc mũ bảo hiểm quyết định sự sống còn
Theo số liệu được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố, đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn khi đi mô tô, xe máy giúp giảm khoảng 42% nguy cơ tử vong và khoảng 69% nguy cơ chấn thương sọ não trong các vụ tai nạn giao thông. Ở Việt Nam, nơi xe máy là phương tiện đi lại chủ yếu của hàng chục triệu người, một chiếc mũ tốt chính là ranh giới giữa một vụ va chạm qua loa và một chấn thương thay đổi cả cuộc đời.
Thế nhưng các đợt kiểm tra của lực lượng quản lý thị trường nhiều năm qua liên tục phát hiện mũ bảo hiểm giả, nhái tem hợp quy bán tràn lan ở vỉa hè, chợ và trên mạng với giá chỉ 50.000 đến 80.000 đồng. Những chiếc mũ này thực chất chỉ là mũ thời trang: vỏ nhựa mỏng, xốp lót sơ sài, quai đeo lỏng lẻo. Khi va đập, chúng vỡ vụn hoặc văng khỏi đầu, không hấp thụ được lực tác động, thậm chí mảnh vỡ còn gây thêm thương tích. Nhiều người mua mũ giả không phải vì tiếc tiền mà vì không biết cách phân biệt, bởi tem nhãn của hàng giả nhìn qua rất thuyết phục.
An toàn giao thông là thói quen tổng thể, không chỉ nằm ở chiếc mũ. Nếu bạn mới lái xe, hãy tham khảo thêm 7 kỹ năng cần luyện cho người mới trước khi ra đường để xây dựng nền tảng lái xe an toàn từ đầu.
6 tiêu chí chọn mũ bảo hiểm đạt chuẩn
1. Tem hợp quy CR và nhãn hàng hóa đầy đủ
Đây là tiêu chí pháp lý quan trọng nhất và dễ kiểm tra nhất. Mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy tại Việt Nam phải phù hợp Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 2:2021/BKHCN và mang dấu hợp quy CR trên mũ, kèm nhãn hàng hóa ghi rõ tên sản phẩm, cơ sở sản xuất, xuất xứ, cỡ mũ và tháng năm sản xuất. Tem CR thật in sắc nét, dán ngay ngắn; tem giả thường in mờ nhòe, dán lệch hoặc chỉ là decal in lại sơ sài.
2. Vỏ mũ cứng, dày, chịu va đập
Vỏ mũ đạt chuẩn thường làm từ nhựa ABS nguyên sinh hoặc composite, đủ dày và cứng để phân tán lực va đập ra toàn bộ bề mặt. Kiểm tra nhanh: dùng tay bóp mạnh hai bên vỏ, mũ đạt chuẩn rất khó bóp móp và khi gõ vào phát ra tiếng đanh chắc. Mũ giả làm từ nhựa tái chế mỏng, bóp nhẹ đã ọp ẹp, gõ vào nghe tiếng bộp rỗng.
3. Lớp xốp EPS dày, ôm khít, đàn hồi tốt
Lớp xốp EPS bên trong mới là bộ phận hấp thụ xung động chính khi va chạm. Ở mũ đạt chuẩn, lớp xốp này dày từ 2cm trở lên, bề mặt mịn, ấn tay vào thấy đàn hồi rồi trở lại hình dạng ban đầu. Mũ giả thường lót xốp rất mỏng, bở vụn, ấn vào lõm luôn. Hãy thò tay vào trong mũ kiểm tra kỹ phần xốp ở trán, thái dương và sau gáy, những vị trí chịu va đập nhiều nhất.
4. Quai đeo và khóa chắc chắn
Mũ tốt mà quai lỏng thì khi ngã mũ sẽ văng khỏi đầu trước khi kịp bảo vệ. Quai mũ đạt chuẩn làm từ sợi dệt chắc, bản rộng, không giãn nhiều khi kéo mạnh; khóa cài thao tác trơn tru nhưng giữ chặt, không tự bung khi giật mạnh. Cách thử: đội mũ, cài quai, kéo mạnh mũ về phía trước và hai bên, mũ chỉ được xê dịch rất ít.
5. Kích cỡ vừa khít với đầu
Mũ chật gây đau đầu khi đội lâu; mũ rộng thì xộc xệch, che tầm nhìn và dễ văng khi ngã. Dùng thước dây đo vòng đầu qua trán và sau gáy (đơn vị cm) rồi đối chiếu bảng cỡ nhà sản xuất, thường từ size M (55-56cm), L (57-58cm) đến XL (59-60cm). Luôn đội thử vài phút tại cửa hàng: mũ vừa là khi ôm đều quanh đầu, không điểm nào bị ép đau, lắc đầu sang hai bên mũ không xê dịch đáng kể.
6. Kính chắn gió và độ hoàn thiện chi tiết
Kính phải trong suốt, không gợn sóng, không trầy xước, lật lên xuống trơn tru và giữ được ở các nấc. Các chi tiết hoàn thiện cũng nói lên chất lượng: đường keo dán đều, mút lót mềm tháo giặt được, khe thông gió hoạt động được. Dấu hiệu cảnh báo nữa là mùi: mũ đạt chuẩn chỉ có mùi nhựa nhẹ, còn mũ giả từ nhựa tái chế thường có mùi hắc nồng nặc khó chịu.
Cách phân biệt mũ thật, mũ giả trong 60 giây tại cửa hàng
1. Nhìn tem: Tìm dấu hợp quy CR và đọc nhãn hàng hóa. Tem sắc nét, thông tin đầy đủ, dán ngay ngắn là điểm cộng đầu tiên; không có tem CR hoặc tem mờ nhòe thì loại ngay.
2. Cân thử: Mũ đạt chuẩn thường nặng 900g đến 1,4kg tùy loại. Mũ giả thường nhẹ bẫng chỉ 300 đến 500g vì vỏ mỏng, xốp sơ sài.
3. Bóp thử: Bóp mạnh vỏ mũ và ấn vào lớp xốp bên trong. Vỏ cứng khó móp, xốp dày đàn hồi là mũ tốt; vỏ ọp ẹp, xốp mỏng bở vụn là mũ giả.
4. Kéo thử quai: Cài khóa rồi giật mạnh quai đeo, kéo mũ theo nhiều hướng. Khóa không bung, quai không giãn tuột mới đạt yêu cầu.
5. Ngửi thử: Mùi nhựa tái chế hắc nồng là dấu hiệu mũ kém chất lượng, không nên mua dù giá rẻ đến đâu.
6. So giá: Mũ đạt chuẩn chính hãng hiếm khi dưới 200.000 đến 300.000 đồng. Mũ 50.000 đến 80.000 đồng ở vỉa hè, chợ cóc gần như chắc chắn là hàng giả. Đừng để giá rẻ đánh lừa vì cái giá phải trả khi tai nạn lớn hơn gấp hàng nghìn lần.
Các loại mũ phổ biến và cách chọn theo nhu cầu
Mũ nửa đầu: Gọn nhẹ, thoáng mát, giá rẻ nhất, phù hợp đi quãng ngắn trong phố tốc độ thấp. Nhược điểm là chỉ bảo vệ đỉnh đầu, không che mặt, thái dương và gáy. Dù chọn loại này vẫn phải đảm bảo đủ 6 tiêu chí đạt chuẩn.
Mũ 3/4 (open face): Che kín đỉnh đầu, thái dương và gáy, có kính chắn gió, là lựa chọn cân bằng nhất cho nhu cầu đi lại hàng ngày của đa số người Việt. Giá mũ 3/4 đạt chuẩn chính hãng từ 400.000 đồng đến khoảng 1,5 triệu đồng tùy thương hiệu.
Mũ fullface (trùm kín mặt): Bảo vệ toàn diện nhất kể cả hàm mặt, nên ưu tiên nếu bạn thường xuyên đi xa, đi tour, đi đường đèo dốc tốc độ cao. Giá từ khoảng 1 triệu đến vài triệu đồng. Với những chuyến đi xa, ngoài chiếc mũ tốt, bạn nên trang bị thêm kỹ năng an toàn cho chuyến đi xa, đường đèo để chủ động xử lý mọi tình huống.
Mua mũ ở đâu và mức giá nào là hợp lý
Hãy mua tại cửa hàng chính hãng, đại lý ủy quyền, siêu thị xe máy lớn hoặc gian hàng chính thức trên các sàn thương mại điện tử uy tín. Tránh vỉa hè, hàng chợ không rõ nguồn gốc, và cẩn trọng với các shop online rao mũ xịn giá sỉ nhưng không cung cấp được thông tin nhà sản xuất. Giá tham khảo cho mũ đạt chuẩn chính hãng: mũ nửa đầu 200.000 đến 400.000 đồng; mũ 3/4 từ 400.000 đồng đến 1,5 triệu đồng; mũ fullface từ 1 triệu đồng trở lên. Khi mua, giữ lại hóa đơn và kiểm tra chính sách bảo hành, đổi trả.
Bảo quản đúng cách và khi nào nên thay mũ mới
- Thay mũ ngay sau mọi va đập mạnh, kể cả khi nhìn ngoài còn nguyên vẹn, vì lớp xốp EPS đã biến dạng vĩnh viễn và mất khả năng bảo vệ cho lần va đập tiếp theo.
- Tuổi thọ trung bình 3 đến 5 năm tùy tần suất sử dụng, do vật liệu vỏ và xốp lão hóa dần, nhất là khi thường xuyên phơi nắng gắt.
- Vệ sinh định kỳ: tháo mút lót giặt bằng xà phòng nhẹ, phơi nơi thoáng mát; lau vỏ và kính bằng khăn mềm ẩm, tránh hóa chất tẩy mạnh.
- Bảo quản nơi khô ráo, tránh để mũ trên yên xe dưới nắng gắt nhiều giờ hoặc treo mũ bằng quai đeo khiến quai giãn.
Câu hỏi thường gặp
Đội mũ bảo hiểm không đạt chuẩn có bị phạt không?
Có. Theo quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, người điều khiển và người ngồi trên xe mô tô, xe máy không đội mũ bảo hiểm hoặc đội mũ không đúng quy cách đều có thể bị xử phạt. Lực lượng chức năng có thể căn cứ vào dấu hợp quy CR và tình trạng mũ để đánh giá.
Mũ đắt tiền có an toàn hơn mũ rẻ nhưng đạt chuẩn không?
Về khả năng bảo vệ cơ bản, mọi mũ đạt chuẩn đều vượt qua cùng một bộ tiêu chuẩn kiểm định nên mức an toàn nền là tương đương. Mũ đắt hơn thường vượt trội ở vật liệu nhẹ, thoáng khí, kính chống xước, chống tia UV và thương hiệu. Ngân sách hạn chế thì một chiếc mũ đạt chuẩn vài trăm nghìn đồng vẫn bảo vệ bạn tốt hơn nhiều so với mũ giả giá rẻ.
Trẻ em đi xe máy có cần đội mũ đạt chuẩn không?
Có và là bắt buộc: trẻ từ 6 tuổi trở lên khi ngồi trên xe mô tô, xe máy phải đội mũ bảo hiểm. Nhiều phụ huynh cho con đội mũ người lớn cỡ nhỏ hoặc mũ đồ chơi, vừa không vừa đầu vừa không đạt chuẩn. Hãy chọn mũ đúng cỡ trẻ em, có tem hợp quy CR, đội thử cho bé lắc đầu không xộc xệch.
Kết luận
Chiếc mũ bảo hiểm là khoản đầu tư rẻ nhất cho sự an toàn của bạn trên mỗi chuyến đi, nhưng chỉ khi nó thực sự đạt chuẩn. Hãy ghi nhớ công thức kiểm tra nhanh mỗi lần mua mũ mới: nhìn tem hợp quy CR, cân thử trọng lượng, bóp thử vỏ và xốp, kéo thử quai, ngửi thử mùi nhựa, và đừng ham giá rẻ bất thường. Một chiếc mũ đạt chuẩn vài trăm nghìn đồng, đội vừa đầu và được thay mới đúng hạn sẽ là người bạn đồng hành đáng tin cậy trên mọi nẻo đường.
#BaoDoanhThu #XeGiaoThong #MuBaoHiem #AnToanGiaoThong #XeMay #GiaoThongVietNam
