Bạn đội mũ bảo hiểm mỗi ngày, nhưng liệu chiếc mũ đó có thực sự bảo vệ bạn khi xảy ra va chạm? Nhiều người mua mũ chỉ vì rẻ, vì đẹp hoặc vì tiện, mà không biết rằng mũ không đạt chuẩn, mũ quá rộng hay quai không cài chặt đều làm giảm khả năng bảo vệ đi rất nhiều.
Bài viết này hướng dẫn từng bước chọn mũ bảo hiểm đạt chuẩn cho người đi xe máy: nhận biết tem hợp quy, thử mũ vừa vặn, chọn loại mũ theo nhu cầu và đội mũ đúng cách. Chỉ cần thử mũ cẩn thận tại cửa hàng, bạn đã tăng đáng kể sự an toàn cho chính mình trên mỗi chuyến đi.
- Ý chính cần nhớ 1: Chỉ mua mũ có tem hợp quy CR rõ ràng, còn nguyên vẹn và đúng thông tin nhà sản xuất.
- Ý chính cần nhớ 2: Mũ phải vừa đầu, ôm đều, không lắc lư và không gây đau, vì mũ rộng hay chật đều kém an toàn.
- Ý chính cần nhớ 3: Luôn cài quai chặt vừa đủ, kiểm tra kính chắn và thay mũ mới sau va chạm mạnh hoặc sau vài năm sử dụng.
Vì sao mũ đạt chuẩn lại quan trọng đến vậy?
Khi xảy ra va chạm, đầu là bộ phận dễ tổn thương nhất và hậu quả thường nặng nề nhất. Một chiếc mũ đạt chuẩn có lớp vỏ cứng chịu va đập, lớp xốp hấp thụ xung lực và hệ thống quai giữ mũ không văng khỏi đầu. Các lớp này được thiết kế và kiểm nghiệm theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, chứ không phải làm cho có hình dáng giống mũ thật. Theo phân tích của Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com), việc đội mũ đạt chuẩn và cài quai đúng cách giúp giảm đáng kể nguy cơ chấn thương đầu so với việc đội mũ kém chất lượng hoặc không cài quai.
Một ví dụ quen thuộc là anh Tuấn, nhân viên giao hàng ở quận Bình Tân, Thành phố Hồ Chí Minh. Trước đây anh thường đội một chiếc mũ nhẹ, mỏng mua ở vỉa hè vì cho rằng đội cho có để tránh bị phạt. Sau một lần ngã xe ở tốc độ thấp, mũ văng ra khỏi đầu vì quai không cài chặt, anh bị xây xát vùng đầu và phải nghỉ làm vài ngày. Từ đó anh đổi sang mũ nửa đầu đạt chuẩn, cài quai cẩn thận mỗi lần lên xe và luôn nhắc đồng nghiệp kiểm tra mũ của mình. Câu chuyện này cho thấy mũ chỉ phát huy tác dụng khi vừa đạt chuẩn, vừa được đội đúng cách.
Ngoài an toàn, mũ đạt chuẩn còn giúp bạn tuân thủ đúng quy định pháp luật về đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy, xe đạp điện và xe máy điện. Người đi xe cần đội mũ đúng quy định và cài quai đúng quy cách, nếu không vẫn có thể bị xử phạt dù đã đội mũ.
Bước 1: Nhận biết mũ bảo hiểm đạt chuẩn thật
Dấu hiệu quan trọng nhất của mũ đạt chuẩn là tem hợp quy CR, thường dán ở phía sau hoặc bên trong mũ, kèm theo thông tin về nhà sản xuất, tên sản phẩm, tiêu chuẩn áp dụng và tháng, năm sản xuất. Tem thật in rõ nét, dán chắc chắn và khó bóc, thông tin trên tem trùng khớp với thông tin in trên mũ và trên bao bì. Nếu tem mờ nhòe, bong tróc, không có thông tin nhà sản xuất hoặc có dấu hiệu dán lại, bạn nên nghi ngờ và không mua chiếc mũ đó.
Tiếp theo, hãy kiểm tra chất lượng tổng thể của mũ. Vỏ mũ phải cứng cáp, không ọp ẹp khi bóp nhẹ, bề mặt nhẵn và không có vết nứt. Lớp xốp bên trong phải dày đều, đàn hồi tốt và ôm sát vỏ, không bị xốp rỗng hay bong tróc. Quai mũ phải chắc chắn, khóa cài hoạt động trơn tru và không bị kẹt. Kính chắn, nếu có, phải trong suốt, không trầy xước nhiều và không làm méo hình ảnh khi nhìn qua. Một chiếc mũ tốt sẽ cho cảm giác chắc chắn ngay khi bạn cầm lên tay.
Về nơi mua, hãy ưu tiên cửa hàng chính hãng, đại lý uy tín hoặc siêu thị có hóa đơn rõ ràng. Tránh mua mũ không rõ nguồn gốc ở vỉa hè hay chợ tạm, vì những nơi này khó kiểm chứng chất lượng và khó đổi trả khi phát hiện lỗi. Nếu mua online, hãy chọn gian hàng chính hãng và kiểm tra tem, hóa đơn ngay khi nhận hàng.
Bước 2: Thử mũ vừa vặn tại cửa hàng
Đừng mua mũ theo cảm tính hay theo size người khác đang đội. Hãy đo vòng đầu của mình bằng thước dây, vòng qua trán và phía sau đầu ở vị trí rộng nhất, rồi đối chiếu với bảng size của nhà sản xuất. Các hãng có bảng size khác nhau, vì vậy cùng một số đo vòng đầu có thể tương ứng với size khác nhau ở từng hãng. Đo trước giúp bạn thu hẹp lựa chọn, nhưng thử trực tiếp mới là bước quyết định.
Khi thử mũ, hãy đội mũ lên và cài quai như khi đi thật. Mũ vừa là mũ ôm đều quanh đầu, không có điểm nào bị cấn đau, không lỏng đến mức lắc đầu mà mũ xê dịch nhiều, và không chật đến mức gây đau thái dương hay đau trán sau vài phút. Hãy lắc đầu sang hai bên và gật đầu lên xuống: mũ chỉ nên dịch chuyển rất ít. Nếu mũ trượt dễ dàng, hãy thử size nhỏ hơn hoặc loại mũ khác, vì mỗi hãng có form mũ khác nhau, không phải cứ cùng size là vừa như nhau.
Một mẹo nhỏ là hãy đội thử ít nhất vài phút trong cửa hàng, đừng đội qua loa vài giây rồi quyết định. Cảm giác đau hay khó chịu thường chỉ rõ sau vài phút đội liên tục. Nếu bạn đeo kính cận, hãy thử đội mũ cùng kính để đảm bảo kính không bị cấn và tầm nhìn không bị che khuất.
Bước 3: Chọn loại mũ theo nhu cầu sử dụng
Trên thị trường có ba loại mũ phổ biến cho người đi xe máy. Mũ nửa đầu gọn nhẹ, thoáng mát và tiện lợi cho đi lại trong phố, nhưng che phủ ít hơn nên khả năng bảo vệ thấp hơn. Mũ ba phần tư che phủ nhiều hơn, ôm tai và phía sau đầu tốt hơn, phù hợp với người đi lại hằng ngày ở tốc độ vừa phải. Mũ full-face che phủ toàn bộ đầu và mặt, bảo vệ tốt nhất, phù hợp với người đi đường dài, đi tốc độ cao hoặc đi trong điều kiện thời tiết xấu.
Việc chọn loại mũ nên dựa vào quãng đường và tốc độ bạn thường đi, chứ không nên chỉ dựa vào sở thích. Nếu bạn chỉ đi chợ, đưa đón con trong phố với tốc độ thấp, mũ nửa đầu đạt chuẩn đã đáp ứng nhu cầu cơ bản. Nếu bạn đi làm mỗi ngày quãng đường dài qua quốc lộ, mũ ba phần tư hoặc full-face sẽ an toàn hơn. Nếu bạn thường xuyên đi phượt đường dài, hãy đầu tư mũ full-face chất lượng tốt, vì bạn sẽ cần khả năng bảo vệ và chống gió, chống bụi tốt hơn.
Về giá cả, mũ đạt chuẩn có nhiều mức giá khác nhau, từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng, tùy thương hiệu và tính năng. Đừng chọn mũ rẻ nhất chỉ vì tiết kiệm, nhưng cũng không nhất thiết phải mua mũ đắt nhất mới an toàn. Hãy chọn mũ đạt chuẩn, vừa đầu và phù hợp nhu cầu, trong khả năng chi trả của bạn.
Minh họa: Trước khi mua, hãy kiểm tra kỹ quai cài, khóa và lớp lót bên trong để đảm bảo mũ chắc chắn và vừa vặn (ảnh minh họa AI)
Đội mũ đúng cách mỗi ngày
Mua được mũ tốt mới là một nửa chặng đường, đội đúng cách mới là nửa còn lại. Mỗi lần lên xe, hãy đội mũ thẳng, vành mũ ngang tầm mắt, không đội lệch ra sau hay trùm quá sâu xuống trán. Kéo quai xuống dưới cằm và cài khóa chắc chắn, điều chỉnh sao cho quai ôm vừa đủ: bạn có thể luồn được một đến hai ngón tay giữa quai và cằm, không lỏng đến mức mũ dễ tuột và không chặt đến mức gây khó thở hay đau cằm.
Nếu mũ có kính chắn, hãy hạ kính xuống khi đi để chắn gió, bụi và côn trùng, đồng thời lau kính thường xuyên để tầm nhìn luôn rõ. Khi dừng xe, đừng treo mũ bằng quai lên gương xe trong thời gian dài, vì việc này có thể làm giãn quai và biến dạng lớp lót. Hãy treo mũ ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và tránh để mũ va đập mạnh với vật cứng khác trong cốp xe.
Một thói quen tốt là kiểm tra mũ định kỳ mỗi tháng: xem vỏ có nứt không, lớp xốp có bong không, quai và khóa còn chắc không, kính có trầy nhiều không. Nếu mũ đã từng rơi mạnh hay va đập trong tai nạn, hãy thay mũ mới ngay, dù bên ngoài trông vẫn bình thường, vì lớp xốp bên trong có thể đã hỏng mà mắt thường không thấy được.
Sai lầm thường gặp khi chọn và đội mũ bảo hiểm
Sai lầm đầu tiên là mua mũ không có tem hợp quy hoặc tem mờ nhòe, chỉ vì rẻ và tiện. Sai lầm thứ hai là chọn mũ quá rộng với suy nghĩ đội rộng cho thoáng, khiến mũ dễ văng khi va chạm. Sai lầm thứ ba là đội mũ mà không cài quai, hoặc cài quai quá lỏng. Sai lầm thứ tư là dùng mũ đã cũ, đã va đập mà không kiểm tra lại. Sai lầm thứ năm là để mũ ngoài nắng hay trong cốp xe nóng lâu ngày. Chỉ cần tránh năm sai lầm này, sự an toàn của bạn đã tăng lên rất nhiều.
Mũ bảo hiểm hết hạn sử dụng thì nhận biết thế nào?
Hãy xem tháng, năm sản xuất in trên tem và trên mũ, đồng thời kiểm tra tình trạng thực tế: vỏ nứt, xốp bong, quai giãn hay khóa kẹt đều là dấu hiệu cần thay mới. Thông thường, sau ba đến năm năm sử dụng, bạn nên thay mũ mới, và thay ngay sau bất kỳ va chạm mạnh nào, dù mũ trông vẫn bình thường.
Đội mũ nửa đầu có an toàn không?
Mũ nửa đầu đạt chuẩn, vừa đầu và cài quai đúng cách vẫn bảo vệ tốt cho việc đi lại trong phố với tốc độ thấp và vừa. Tuy nhiên, với đường dài hay tốc độ cao, mũ ba phần tư hoặc full-face sẽ bảo vệ toàn diện hơn. Hãy chọn loại mũ theo quãng đường và tốc độ bạn thường đi, đừng chỉ chọn theo sự tiện lợi.
Trẻ em đi xe máy có cần đội mũ riêng không?
Có, trẻ em cần đội mũ đúng size dành cho trẻ, đạt chuẩn và cài quai đúng cách, không nên đội chung mũ người lớn quá rộng. Mũ của trẻ cần nhẹ, vừa đầu và thoáng mát để trẻ chịu đội lâu. Người lớn nên làm gương đội mũ đúng cách để trẻ hình thành thói quen an toàn từ nhỏ.
Kết luận
Chọn mũ bảo hiểm đạt chuẩn cho người đi xe máy không hề phức tạp: kiểm tra tem hợp quy, thử mũ vừa vặn, chọn loại mũ theo nhu cầu và luôn cài quai đúng cách mỗi lần lên xe. Một chiếc mũ tốt, vừa đầu và được đội đúng cách chính là khoản đầu tư rẻ nhất cho sự an toàn của bạn trên đường.
Hãy kiểm tra chiếc mũ bạn đang đội: tem còn rõ không, mũ còn vừa không, quai còn chắc không. Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào không ổn, hãy thay mũ mới sớm, vì sự an toàn của bạn không nên chờ đến chuyến đi tiếp theo.
Xem thêm: Chuyên mục Xe Giao Thông, Báo Doanh Thu.
