Mùa chuyển mùa, sáng se lạnh, trưa lại nắng gắt, cơ thể rất dễ bị cảm lạnh: nghẹt mũi, đau họng, mệt mỏi và chán ăn. Nhiều người khi bị cảm chỉ uống thuốc rồi bỏ bữa, hoặc ăn uống qua loa, khiến cơ thể thiếu năng lượng và lâu hồi phục hơn. Thực tế, ăn uống đúng cách trong những ngày bị cảm không chữa khỏi bệnh ngay, nhưng giúp bạn đủ nước, đủ năng lượng và dễ chịu hơn rõ rệt. Bài viết này hướng dẫn cách ăn uống khi bị cảm lạnh, từ món ấm dễ tiêu đến những thực phẩm nên tránh.
- Khi bị cảm, ưu tiên món ấm, mềm, dễ tiêu và uống đủ nước chia nhỏ trong ngày, thay vì ăn một bữa lớn rồi bỏ bữa sau.
- Cháo, súp và canh rau củ là lựa chọn tốt nhất trong những ngày đầu, vì vừa bổ sung nước vừa cung cấp năng lượng mà không gây đầy bụng.
- Tránh rượu bia, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ và đồ uống quá lạnh trong lúc bị cảm, vì chúng khiến cơ thể mệt thêm và cổ họng khó chịu hơn.
Vì sao ăn uống khi bị cảm lại quan trọng
Theo phân tích của Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com), khi bị cảm, cơ thể phải dùng nhiều năng lượng hơn để chống lại tác nhân gây bệnh, trong khi cảm giác chán ăn, nghẹt mũi và mệt mỏi lại khiến nhiều người ăn ít đi. Việc bỏ bữa trong lúc này giống như cắt nguồn nhiên liệu đúng lúc cơ thể cần nhất. Bạn không cần ăn thật nhiều, nhưng cần ăn đều đặn, đủ nước và đủ chất để cơ thể có sức hồi phục.
Mất nước cũng là vấn đề thường bị bỏ qua khi bị cảm. Sốt nhẹ, chảy nước mũi, thở bằng miệng khi nghẹt mũi và đổ mồ hôi đều làm cơ thể mất nước nhanh hơn bình thường. Thiếu nước khiến bạn mệt hơn, đau đầu hơn và cổ họng khô rát hơn. Vì vậy, uống nước là việc quan trọng không kém ăn uống, và nên uống chia nhỏ trong ngày thay vì đợi khát mới uống một lúc thật nhiều.
Ở Việt Nam, mùa chuyển mùa còn đi kèm thay đổi thời tiết đột ngột giữa ngày và đêm, khiến nhiều người vừa bị cảm vừa bị rối loạn giấc ngủ và tiêu hóa. Ăn uống nhẹ nhàng, đúng giờ và tránh những món gây kích thích sẽ giúp cơ thể ổn định hơn, ngủ ngon hơn và hồi phục nhanh hơn.
Những món ăn nên ưu tiên khi bị cảm lạnh
Nhóm món tốt nhất là cháo và súp: cháo gà, cháo thịt bằm với rau củ, súp bí đỏ, súp khoai tây cà rốt hoặc canh rau củ nấu loãng. Những món này mềm, dễ nuốt, dễ tiêu và cung cấp cả nước lẫn năng lượng. Bạn có thể thêm gừng, hành lá hoặc tía tô với lượng vừa phải để món ăn thơm và ấm bụng hơn, nhưng không nên cho quá cay khi cổ họng đang đau rát.
Nhóm thứ hai là thực phẩm giàu đạm dễ tiêu: trứng, thịt gà, cá hấp, đậu phụ và sữa chua. Đạm giúp cơ thể duy trì sức khỏe và hồi phục, nhưng nên chế biến đơn giản như luộc, hấp hoặc nấu canh, thay vì chiên rán nhiều dầu mỡ. Nhóm thứ ba là rau củ và trái cây: rau xanh nấu chín mềm, cà rốt, bí đỏ, cam, quýt, kiwi và chuối chín, cung cấp vitamin và nước một cách tự nhiên.
Bạn nên chia nhỏ bữa ăn trong ngày: thay vì ba bữa lớn, bạn có thể ăn 4 đến 5 bữa nhỏ, mỗi bữa vừa đủ, để cơ thể không bị quá tải mà vẫn đủ năng lượng. Nếu chán ăn, bạn hãy bắt đầu bằng món lỏng ấm như súp hoặc cháo loãng, rồi mới ăn thêm món khác khi đã thấy dễ chịu hơn.
Nước uống phù hợp và cách uống đủ nước khi bị cảm
Nước lọc ấm là lựa chọn cơ bản và quan trọng nhất. Ngoài ra, bạn có thể uống trà gừng ấm, trà mật ong chanh ấm, nước oresol pha đúng hướng dẫn khi bị sốt hoặc ra nhiều mồ hôi, và nước canh, nước súp trong bữa ăn. Những loại nước ấm này vừa bổ sung nước vừa giúp cổ họng dễ chịu hơn và làm loãng dịch nhầy khi nghẹt mũi.
Bạn nên uống chia nhỏ trong ngày, mỗi lần một ít, thay vì uống một lúc thật nhiều rồi thôi. Một cách đơn giản là để một bình nước ấm gần chỗ nghỉ ngơi và uống từng ngụm đều đặn. Bạn cũng nên theo dõi dấu hiệu thiếu nước như môi khô, nước tiểu sẫm màu và ít đi tiểu, để tăng lượng nước kịp thời.
Về đồ uống nên hạn chế, bạn nên tránh rượu bia vì rượu làm mất nước và ảnh hưởng giấc ngủ, tránh cà phê quá nhiều vì cà phê có thể làm bạn khó ngủ và lợi tiểu, và tránh nước đá, nước quá lạnh khi cổ họng đang đau rát. Nếu bạn quen uống cà phê mỗi ngày, bạn có thể uống một lượng nhỏ vào buổi sáng thay vì bỏ hẳn đột ngột, nhưng nên tăng nước lọc kèm theo.
Thực phẩm nên tránh và thói quen ăn uống cần lưu ý
Khi bị cảm, bạn nên tránh đồ chiên rán nhiều dầu mỡ, đồ ăn nhanh và thực phẩm quá cay, quá mặn, vì những món này khó tiêu, gây đầy bụng và kích thích cổ họng. Bạn cũng nên tránh đồ ngọt quá nhiều và nước ngọt có gas, vì chúng không cung cấp dinh dưỡng cần thiết mà còn khiến bạn đầy hơi và chán ăn món chính.
Bạn cũng nên tránh ăn quá no vào buổi tối, vì ăn no muộn khiến bạn khó ngủ và dễ trào ngược, làm cổ họng khó chịu hơn vào sáng hôm sau. Bữa tối khi bị cảm nên nhẹ nhàng, ăn sớm và ưu tiên món ấm, dễ tiêu. Sau khi ăn, bạn nên nghỉ ngơi, tránh làm việc nặng và tránh thức khuya, vì giấc ngủ là thời gian cơ thể hồi phục quan trọng nhất.
Một lưu ý quan trọng là ăn uống chỉ hỗ trợ hồi phục, không thay thế việc theo dõi sức khỏe. Nếu bạn sốt cao kéo dài, khó thở, đau ngực, mệt lả hoặc triệu chứng không cải thiện sau vài ngày, bạn nên đi khám để được tư vấn và điều trị phù hợp, thay vì chỉ tự điều chỉnh ăn uống tại nhà. Trẻ nhỏ, người lớn tuổi và người có bệnh nền cần được theo dõi kỹ hơn khi bị cảm.
Bạn có thể tham khảo thêm cách ăn sáng đủ chất cho người đi làm vội và cách ngủ trưa đúng cách cho dân văn phòng để duy trì ăn uống và nghỉ ngơi hợp lý cả khi khỏe mạnh lẫn khi cơ thể cần hồi phục.
Câu hỏi thường gặp
Bị cảm có nên ăn cháo gà thật sự tốt hơn không? Cháo gà là lựa chọn tốt vì vừa mềm, dễ tiêu, vừa cung cấp nước, đạm và năng lượng, lại ấm bụng và dễ ăn khi chán ăn. Bạn không cần ăn cháo gà mỗi bữa, có thể đổi món với cháo thịt bằm, súp rau củ để đỡ ngán.
Uống nước cam khi bị cảm có tốt không? Nước cam cung cấp nước và vitamin, nhưng nếu cổ họng đang đau rát, nước cam chua có thể gây xót. Bạn nên pha loãng, uống ấm hoặc chọn trái cây mềm như chuối, kiwi thay vì uống nước cam chua nguyên chất lúc họng đang rát.
Bị cảm có nên kiêng tắm gội và ăn đồ tanh không? Bạn không cần kiêng tắm gội hoàn toàn, chỉ cần tắm nhanh bằng nước ấm, tránh gió lùa và lau khô, sấy khô tóc ngay sau khi tắm. Về đồ tanh như cá, bạn vẫn có thể ăn nếu chế biến chín kỹ và dễ tiêu, không cần kiêng hoàn toàn trừ khi bạn bị dị ứng hoặc bác sĩ dặn riêng.
Kết luận
Ăn uống khi bị cảm lạnh không cần cầu kỳ, chỉ cần đúng nguyên tắc: món ấm, mềm, dễ tiêu, chia nhỏ bữa ăn, uống đủ nước ấm trong ngày và tránh rượu bia, đồ chiên rán và đồ quá lạnh. Khi cơ thể được cung cấp đủ nước và năng lượng, bạn sẽ dễ chịu hơn, ngủ ngon hơn và hồi phục nhanh hơn. Hãy kết hợp ăn uống hợp lý với nghỉ ngơi đầy đủ và đi khám kịp thời khi triệu chứng kéo dài hoặc nặng lên, thay vì cố chịu đựng một mình.
Thông tin trên Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com) mang tính chất tham khảo chuyên sâu và phân tích dữ liệu thị trường, không phải là lời khuyên ủy thác đầu tư tài chính.
