Làm thêm tại quán cà phê là lựa chọn của nhiều sinh viên và người mới đi làm. Học nghề pha chế bài bản giúp bạn rút ngắn thời gian thử việc, tăng cơ hội được nhận và có thu nhập tốt hơn. Bài viết điểm qua 5 hình thức học phổ biến và 6 lưu ý quan trọng khi chọn khóa học.
- Học pha chế để làm thêm không nhất thiết phải học khóa đắt tiền: hãy chọn hình thức phù hợp với ngân sách và lịch trống, ưu tiên nơi có nhiều giờ thực hành trên máy thật.
- Trước khi đóng học phí, kiểm tra đủ 6 điểm: chương trình thực hành, giảng viên, học phí trọn gói, quy mô lớp, chứng chỉ và lịch học linh hoạt.
- Sau khóa học, bạn có thể ứng tuyển vị trí pha chế tại quán cà phê, quán trà sữa hoặc quầy đồ uống với lương theo giờ cao hơn nhân viên phục vụ chưa qua đào tạo.
Vì sao nghề pha chế được nhiều người chọn làm thêm
Quán cà phê, quán trà sữa và quầy đồ uống mọc lên khắp các thành phố lớn, kéo theo nhu cầu tuyển nhân viên pha chế theo ca luôn ở mức cao. Với sinh viên, đây là công việc làm thêm có lịch linh hoạt, làm được buổi sáng, buổi tối hoặc cuối tuần mà ít ảnh hưởng đến giờ học. Với người mới đi làm, pha chế là nghề tay trái dễ bắt đầu, vốn ban đầu chỉ là một khóa học ngắn hạn và vài tuần luyện tập.
Điểm hấp dẫn của nghề pha chế là thu nhập theo giờ thường cao hơn nhân viên phục vụ chưa qua đào tạo, vì vị trí này đòi hỏi kỹ năng thật: chiết xuất espresso, đánh sữa, tạo hình latte art và ghi nhớ công thức của cả menu. Theo phân tích của Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com), người đã qua khóa học cơ bản thường qua vòng thử việc nhanh hơn, ít mắc lỗi khi đông khách và dễ được xếp vào ca chính hơn người chưa từng cầm máy pha. Nếu bạn đang tìm các kênh tìm việc làm thêm uy tín, có thể tham khảo thêm bài viết Tìm việc làm thêm cuối năm cho sinh viên của Báo Doanh Thu trước khi nộp hồ sơ.
Nghề pha chế còn mở ra đường dài: từ nhân viên pha chế, bạn có thể lên trưởng ca, quản lý quầy bar, rồi sau này tự mở quầy cà phê mang đi của riêng mình. Muốn đi đường dài đó, bạn cần hiểu cả cách tính giá vốn và quản lý quầy, tham khảo thêm bài viết Tính giá vốn cho quán cà phê mang đi để có cái nhìn đầy đủ hơn.
5 hình thức học nghề pha chế phổ biến
1. Khóa học tại trung tâm đào tạo. Đây là hình thức phổ biến nhất. Một khóa pha chế cơ bản thường kéo dài 8 đến 12 buổi, học viên được học lý thuyết về cà phê, cách dùng máy espresso, máy xay, cách đánh sữa và thực hành menu cơ bản như espresso, cappuccino, latte và mocha. Ưu điểm là lộ trình rõ ràng và có chứng chỉ cuối khóa. Nhược điểm là học phí cao nhất trong các hình thức, thường từ vài triệu đồng trở lên, và bạn cần sắp xếp lịch học cố định.
2. Học việc trực tiếp tại quán cà phê. Bạn xin làm phụ bar hoặc nhân viên phục vụ tại một quán cà phê, vừa làm vừa quan sát và học pha chế từ người đi trước. Ưu điểm là không mất học phí, có thu nhập ngay và học được nhịp làm việc thực tế khi quán đông khách. Nhược điểm là không có lộ trình bài bản, bạn học được bao nhiêu phụ thuộc vào người hướng dẫn, và giai đoạn đầu bạn chủ yếu làm việc phụ như rửa ly, dọn quầy.
3. Học online qua video và lớp trực tuyến. Khóa học trực tuyến dạy pha chế qua video quay sẵn hoặc lớp học trực tiếp qua mạng, học phí thường rẻ hơn khóa học tại trung tâm và học được mọi lúc. Hình thức này phù hợp với người ở xa trung tâm hoặc lịch thất thường. Nhược điểm lớn nhất là bạn không được chạm vào máy thật: kỹ năng đánh sữa hay tạo hình latte art rất khó học chỉ bằng mắt, nên học online chỉ nên dùng để nắm lý thuyết và công thức, sau đó vẫn cần thực hành thực tế.
4. Workshop ngắn hạn của hãng cà phê hoặc hãng máy. Nhiều thương hiệu cà phê, nhà rang và hãng máy tổ chức workshop 1 đến 2 ngày về một chủ đề hẹp như latte art, pha thủ công hoặc nếm thử và phân biệt hạt. Ưu điểm là chi phí thấp, thời gian ngắn và được học từ người có chuyên môn sâu về đúng chủ đề đó. Nhược điểm là workshop không dạy toàn diện, chỉ phù hợp để bổ sung kỹ năng sau khi đã biết pha chế cơ bản, không thay thế được một khóa học đầy đủ.
5. Tự học tại nhà với dụng cụ cơ bản. Nếu ngân sách eo hẹp, bạn có thể tự học bằng sách, video miễn phí và dụng cụ pha thủ công như phin, bình pour over hoặc ấm moka pot, chi phí chỉ vài trăm nghìn đồng. Hình thức này giúp bạn hiểu về cà phê và rèn thói quen nếm, đánh giá hương vị. Tuy nhiên, tự học tại nhà gần như không chạm được đến máy espresso chuyên nghiệp, nên khi xin việc tại quán dùng máy, bạn vẫn cần thời gian làm quen máy.
6 lưu ý quan trọng khi chọn khóa học
1. Tỷ lệ thực hành phải cao hơn lý thuyết. Pha chế là nghề tay chân, nghe giảng nhiều mà ít được đứng máy thì tay nghề không lên được. Hãy hỏi rõ mỗi buổi học viên được thực hành bao nhiêu phút, có phải chờ đến lượt không và có được luyện trên máy espresso thật hay chỉ xem giảng viên làm mẫu.
2. Giảng viên phải có kinh nghiệm làm nghề thực tế. Người dạy nên từng đứng quầy, từng xử lý ca đông khách, chứ không chỉ thuộc lý thuyết. Bạn có thể hỏi trung tâm về hồ sơ giảng viên, hoặc xin học thử một buổi để xem cách họ hướng dẫn và sửa lỗi.
3. Học phí trọn gói hay còn phát sinh. Một số nơi báo học phí thấp nhưng thu thêm tiền nguyên liệu, thi chứng chỉ, đồng phục hoặc thuê máy luyện thêm. Hãy hỏi tổng chi phí đến khi nhận chứng chỉ là bao nhiêu, và yêu cầu ghi rõ trong biên lai hoặc hợp đồng học.
4. Quy mô lớp và thời gian đứng máy của mỗi người. Lớp quá đông thì mỗi học viên được thực hành ít, giảng viên cũng không sửa kịp từng người. Với khóa pha chế cơ bản, lớp khoảng 10 đến 15 học viên là hợp lý, và mỗi buổi nên có ít nhất một máy pha cho 3 đến 4 học viên.
5. Đừng tin tuyệt đối vào cam kết việc làm. Nhiều trung tâm quảng cáo bao đầu ra, giới thiệu việc làm 100 phần trăm. Hãy hỏi rõ họ giới thiệu vào những quán nào, có cam kết bằng văn bản không, và nói chuyện với học viên cũ nếu có thể. Chứng chỉ chỉ có giá trị khi nhà tuyển dụng biết đến trung tâm đó, chứ bản thân nó không tự đảm bảo việc làm.
6. Lịch học phải khớp với lịch của bạn. Người đi làm thêm thường chỉ rảnh buổi tối hoặc cuối tuần, sinh viên thì vướng lịch học trên trường. Hãy chọn lớp có lịch linh hoạt, cho phép học bù khi nghỉ, và địa điểm gần nhà hoặc gần trường để không bỏ dở giữa chừng vì đi lại vất vả. Kinh nghiệm sắp xếp thời gian cho người mới đi làm tham khảo thêm tại bài viết Quản lý thời gian cho người mới đi làm của Báo Doanh Thu.
Lộ trình 6 bước từ học nghề đến đi làm thêm
Bước 1: Xác định mục tiêu. Bạn học để làm thêm tại quán cà phê, để làm trà sữa hay để sau này mở quầy riêng? Mục tiêu khác nhau thì khóa học phù hợp cũng khác nhau, đừng đăng ký khóa tổng hợp đắt tiền khi chỉ cần pha tốt menu của một quán trà sữa.
Bước 2: Chọn hình thức học theo ngân sách. Ngân sách dưới 1 triệu đồng thì chọn tự học kết hợp workshop ngắn hạn. Ngân sách vài triệu đồng thì chọn khóa cơ bản tại trung tâm. Muốn có thu nhập ngay thì chọn học việc tại quán.
Bước 3: Chuẩn bị ngân sách và lịch trống. Tính tổng chi phí gồm học phí, đi lại và thời gian nghỉ làm thêm trong lúc học. Dành ít nhất 2 đến 3 buổi trống mỗi tuần trong 3 đến 4 tuần để theo hết khóa học.
Bước 4: Đăng ký và học nghiêm túc. Trong khóa học, hãy thực hành càng nhiều càng tốt, ghi chép công thức và chủ động hỏi giảng viên về lỗi mình hay mắc khi đánh sữa hoặc chiết xuất.
Bước 5: Luyện thêm ngoài giờ học. Xin làm phụ bar tại quán quen, hoặc luyện lại các món cơ bản ở nhà bằng dụng cụ thủ công để giữ cảm giác tay; một tuần không luyện là kỹ năng tạo hình xuống thấy rõ.
Bước 6: Chuẩn bị hồ sơ và xin thử việc. Hồ sơ xin việc pha chế nên ghi rõ khóa học đã học, các món thành thạo và ca làm được. Khi thử việc, hãy đến sớm, quan sát cách quán vận hành và pha đúng công thức của quán thay vì pha theo ý mình.
Câu hỏi thường gặp
Học pha chế mất bao lâu thì đi làm thêm được?
Với khóa cơ bản 8 đến 12 buổi, bạn có thể xin thử việc ngay sau khóa học nếu đã thành thạo món cơ bản. Sau 2 đến 4 tuần làm việc thực tế tại quán, bạn sẽ quen nhịp phục vụ và được xếp ca chính. Người học việc tại quán thì cần lâu hơn, khoảng 1 đến 2 tháng mới tự tin đứng quầy một mình.
Không có năng khiếu vẽ latte art có làm pha chế được không?
Được. Latte art chỉ là một phần nhỏ trong công việc, và phần lớn khách hàng quan tâm đến vị cà phê và tốc độ phục vụ hơn hình vẽ trên ly. Nhiều quán cà phê mang đi, quán trà sữa không yêu cầu latte art. Chỉ cần pha đúng vị, đúng công thức và giữ quầy sạch là đã làm tốt công việc.
Nên học pha chế máy hay pha thủ công trước?
Nếu mục tiêu là làm thêm tại quán, hãy học pha chế máy trước vì hầu hết quán cà phê dùng máy espresso. Pha thủ công như pour over hay phin là kỹ năng bổ sung, học sau khi đã vững máy sẽ dễ hơn và giúp hiểu sâu hơn về hương vị cà phê.
Kết luận
Học nghề pha chế để làm thêm không khó, nhưng chọn sai khóa học sẽ tốn tiền và tốn thời gian. Hãy bắt đầu từ mục tiêu của mình, chọn hình thức học vừa ngân sách, kiểm tra kỹ 6 lưu ý trước khi đóng học phí và dành thời gian thực hành trên máy thật. Khi đã có kỹ năng cơ bản vững vàng, cánh cửa vào các quán cà phê, quán trà sữa sẽ rộng mở, và từ một ca làm thêm, bạn có thể đi xa hơn với nghề này. Để cập nhật thêm hướng dẫn nghề nghiệp và việc làm, bạn có thể ghé chuyên mục Việc làm sự nghiệp và trang chủ Báo Doanh Thu mỗi tuần.
