Sapo: Đi phượt với tốc độ cao, gió tạt, đá văng và côn trùng là những rủi ro mà mũ nửa đầu không che chắn nổi. Mũ fullface ôm trọn đầu, cằm và hàm, giúp người lái an tâm hơn trên đường trường. Nhưng mua nhầm size hoặc chọn mũ không đạt chuẩn đều khiến lớp bảo vệ này giảm tác dụng.
3 điều cần nhớ:
- Chỉ chọn mũ có tem hợp chuẩn rõ ràng, vỏ và mút xốp còn nguyên vẹn, chưa từng va đập mạnh.
- Đo vòng đầu bằng thước dây rồi đối chiếu bảng size của chính hãng đó, vì mỗi hãng có bảng size khác nhau.
- Mũ vừa là mũ ôm đều, không lắc ngang dọc, không đau điểm nào sau 15 phút đội thử.
Vì sao người đi phượt nên đội mũ fullface
Trên đường trường, người lái đối mặt với gió lớn, bụi đường, mưa bất chợt và vật thể văng từ xe phía trước. Mũ nửa đầu để hở mặt và hàm, nên khi ngã, vùng cằm và răng rất dễ chấn thương. Mũ fullface có phần vỏ kéo dài xuống che cằm, kính chắn gió che mắt và mặt, nhờ đó giảm đáng kể nguy cơ chấn thương vùng mặt. Vì vậy, nhiều nhóm phượt ở Việt Nam coi fullface là trang bị bắt buộc.
Theo phân tích của Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com), một chiếc mũ tốt không chỉ là vỏ cứng. Cấu tạo của nó gồm ba lớp làm việc cùng nhau: vỏ ngoài chịu va đập và phân tán lực, lớp xốp hấp thụ xung động bên trong, và lớp đệm lót ôm sát đầu để giữ mũ đúng vị trí khi xảy ra va chạm. Nếu một trong ba lớp này hỏng, ví dụ vỏ nứt sau một cú rơi từ yên xe xuống nền bê tông, khả năng bảo vệ của mũ đã giảm đi rất nhiều dù nhìn bên ngoài vẫn còn mới.
Ngoài an toàn, fullface còn giúp chuyến đi thoải mái hơn. Kính chắn gió ngăn gió lùa vào mắt, giảm mỏi mắt trên chặng dài. Hệ thống khe gió giúp đầu thoáng hơn so với cảm giác bí mà nhiều người tưởng tượng. Người đeo kính cận cũng có thể chọn loại mũ có rãnh để gọng kính hoặc kính râm tích hợp bên trong, thay vì phải tháo kính mỗi lần đội mũ. Đọc thêm các bài viết về xe và giao thông tại Báo Doanh Thu để chuẩn bị kỹ hơn cho mỗi chuyến đi.
Tiêu chuẩn an toàn cần biết trước khi mua
Khi chọn mũ, đừng chỉ nghe người bán nói "mũ xịn" hay nhìn vào giá tiền. Hãy kiểm tra các dấu chuẩn sau đây, vì chúng là bằng chứng cho thấy mẫu mũ đã qua kiểm định va đập, đâm xuyên và độ bền dây quai theo quy định:
- QCVN 2:2008/BKHCN: quy chuẩn kỹ thuật quốc gia của Việt Nam đối với mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy. Mũ bán hợp pháp tại Việt Nam cần có tem hợp quy CR đi kèm. Đây là mức tối thiểu bạn nên yêu cầu, đặc biệt khi mua mũ sản xuất trong nước.
- DOT (Mỹ): tiêu chuẩn của Bộ Giao thông Hoa Kỳ, thường thấy trên mũ nhập khẩu. Tem DOT cho thấy mũ đạt yêu cầu kiểm định của thị trường Mỹ.
- ECE 22.05 và ECE 22.06 (châu Âu): chuẩn của Ủy ban Kinh tế châu Âu, trong đó ECE 22.06 là bản cập nhật mới hơn với bài kiểm tra va đập ở nhiều góc độ và tốc độ hơn. Nếu đi phượt đường dài, mũ đạt ECE 22.06 là lựa chọn đáng ưu tiên.
- Tem và nhãn bên trong mũ: mũ chính hãng có nhãn ghi rõ tên nhà sản xuất, mã mẫu, size, ngày sản xuất và hướng dẫn sử dụng. Mũ không có nhãn, nhãn in mờ hoặc dán chồng lên nhau là dấu hiệu cần cảnh giác.
Một lưu ý quan trọng là tem chuẩn chỉ có ý nghĩa khi mũ còn nguyên vẹn. Mũ đã rơi mạnh, đã va chạm trong tai nạn, hoặc đã qua sửa chữa phần vỏ đều nên được thay mới. Nhiều người tiếc tiền vẫn dùng mũ cũ sau tai nạn, nhưng lớp xốp bên trong có thể đã nứt mà mắt thường không nhìn thấy. Về nguyên tắc, cứ sau một cú va đập mạnh vào đầu, hãy thay mũ, dù vỏ ngoài trông vẫn lành lặn.
Ngoài ra, hãy chú ý tới trọng lượng. Mũ fullface thường nặng từ 1.300 đến 1.700 gram. Mũ quá nặng khiến cổ mỏi nhanh trên chặng dài, đặc biệt với người mới đi phượt. Nếu hay đi tour dài, hãy ưu tiên mũ nhẹ, thông gió tốt và đệm má tháo rời được.
Cách đo size từng bước, không cần ra cửa hàng cũng đo được
Chọn size là bước quyết định mũ có vừa hay không, và bạn hoàn toàn có thể tự đo tại nhà trước khi đặt hàng. Hãy làm theo từng bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị thước dây mềm. Dùng thước dây may đồ, loại mềm quấn được quanh đầu. Nếu không có, dùng một sợi dây vải rồi đo lại bằng thước thẳng. Đừng dùng thước kim loại cứng vì sẽ đo sai.
Bước 2: Đo vòng đầu ở vị trí đúng. Quấn thước quanh đầu, đi qua trán cách lông mày khoảng 2 cm, vòng qua phía trên tai và qua điểm nhô ra nhất ở sau đầu. Giữ thước nằm ngang, không siết quá chặt cũng không để lỏng. Đọc số đo và ghi lại.
Bước 3: Đo lại hai lần để chắc chắn. Đo lần thứ hai sau vài phút, vì lần đầu nhiều người hay quấn lệch hoặc siết tay không đều. Nếu hai lần đo chênh nhau dưới 1 cm thì lấy số lớn hơn. Nếu chênh nhiều hơn, đo lại lần thứ ba.
Bước 4: Đối chiếu bảng size của đúng hãng đó. Ví dụ, vòng đầu 57 đến 58 cm có thể là size M của hãng này nhưng là size L của hãng khác. Đừng áp bảng size chung cho mọi hãng. Hãy tra bảng size trên website chính thức của hãng hoặc hỏi người bán gửi bảng size của đúng mẫu mũ bạn định mua.
Bước 5: Đội thử và kiểm tra độ vừa. Đội mũ, cài quai, rồi lắc đầu sang trái, sang phải, gật lên gật xuống. Mũ vừa sẽ ôm đều, không xoay trượt trên đầu. Đội liên tục khoảng 15 phút: nếu thấy đau nhói ở trán hoặc hai bên thái dương thì mũ đang chật; nếu mũ lỏng lẻo, lắc lư khi gật đầu thì mũ đang rộng. Đệm mới thường hơi chặt trong vài lần đầu rồi giãn ra một chút, nhưng cảm giác đau nhói thì không nên cố chịu.
Lưu ý thêm: hình dáng lòng mũ cũng quan trọng như số đo. Nếu đã đo đúng mà đội vẫn cấn trán, hãy thử mẫu mũ có form lòng khác thay vì chỉ đổi size lớn hơn.
6 lỗi cần tránh khi chọn mũ fullface đi phượt
Lỗi 1: Mua mũ rộng hơn một size cho "thoải mái". Mũ rộng sẽ xoay lệch khi ngã, kính lệch khỏi tầm mắt và lớp xốp không còn ôm sát để hấp thụ lực. Thoải mái thật sự đến từ đệm êm và thông gió tốt, không phải từ mũ rộng thùng thình.
Lỗi 2: Chỉ nhìn giá và mẫu mã, bỏ qua tem chuẩn. Mũ nhái thường sao chép kiểu dáng rất giống mũ thật nhưng vỏ mỏng, xốp kém chất lượng và dây quai dễ bung. Hãy kiểm tra tem, nhãn và mua ở cửa hàng uy tín có chính sách đổi trả rõ ràng.
Lỗi 3: Dùng lại mũ đã va đập hoặc quá cũ. Mũ bảo hiểm có tuổi thọ sử dụng, thường được nhà sản xuất khuyến nghị thay sau khoảng 5 năm kể từ ngày sản xuất, hoặc sớm hơn nếu thường xuyên phơi nắng, mưa. Mũ cũ, xốp lão hóa sẽ giòn và hấp thụ lực kém hơn.
Lỗi 4: Không cài quai hoặc cài quai lỏng. Rất nhiều người đội mũ nhưng để quai lỏng cho mát. Khi ngã, mũ không cài quai có thể văng khỏi đầu ngay từ cú va chạm đầu tiên. Quai đúng là khi bạn luồn vừa hai ngón tay giữa quai và cằm, không hơn.
Lỗi 5: Chọn kính tối màu cho cả chuyến đi. Kính đen đi ban ngày rất tốt nhưng đi đêm hoặc vào hầm sẽ giảm tầm nhìn nguy hiểm. Nếu hay đi cả ngày lẫn đêm, hãy chọn mũ có kính râm tích hợp bên trong hoặc mang thêm kính trong suốt để thay.
Lỗi 6: Đội mũ của người khác mà không kiểm tra đệm. Mượn mũ bạn đi phượt nghe có vẻ tiết kiệm, nhưng đệm lót đã định hình theo đầu người khác, size có thể không hợp với bạn, và bạn không biết chiếc mũ đó đã từng va đập hay chưa. Nếu buộc phải mượn, hãy kiểm tra kỹ vỏ, xốp, quai và đội thử ít nhất 15 phút.
Chọn mũ theo kiểu chuyến đi của bạn
Không có một mẫu mũ hoàn hảo cho mọi người, chỉ có mẫu phù hợp với kiểu đi của bạn. Nếu bạn chủ yếu đi phố và thỉnh thoảng đi tỉnh gần, một chiếc fullface tầm trung, nhẹ, thông gió tốt là đủ. Nếu bạn đi tour dài, leo đèo, đi mưa nhiều, hãy ưu tiên mũ có kính chống đọng sương, khe gió đóng mở được, đệm tháo rời để giặt và khóa quai thao tác nhanh khi đeo găng tay.
Người đeo kính cận nên đội thử cùng kính của mình, kiểm tra xem gọng kính có bị cấn không và có rãnh đặt gọng hay không. Người hay đi hai người nên kiểm tra xem mũ có khoang để gắn tai nghe liên lạc hay không, vì khoét đệm sau này có thể làm hỏng cấu trúc mũ. Và dù chọn mẫu nào, hãy giữ lại hộp, tem và hóa đơn để được bảo hành và đổi size nếu đội thử ở nhà thấy không hợp.
Tham khảo thêm các hướng dẫn tiêu dùng và xe cộ khác tại chuyên mục xe giao thông của Báo Doanh Thu.
Câu hỏi thường gặp
Hỏi: Mũ fullface có nóng và bí hơn mũ nửa đầu không? Đáp: Lúc mới đội sẽ thấy ấm hơn, nhưng mũ fullface tốt có khe gió trước, trên đỉnh và sau gáy tạo luồng khí lưu thông. Khi chạy xe, gió lùa qua khe gió giúp đầu thoáng hơn bạn tưởng. Hãy chọn mũ có khe gió đóng mở được để điều chỉnh theo thời tiết.
Hỏi: Vòng đầu của tôi nằm giữa hai size thì chọn size nào? Đáp: Hãy ưu tiên size nhỏ hơn nếu bạn thích ôm sát và mẫu mũ đó có đệm má thay thế mỏng hơn. Ngược lại, nếu bạn hay đội khăn trùm đầu hoặc có đầu dài, size lớn hơn sẽ dễ chịu hơn. Tốt nhất là đội thử cả hai size nếu cửa hàng cho phép.
Hỏi: Mũ fullface có dùng được khi đi mưa không? Đáp: Có, và đây chính là lúc fullface phát huy tác dụng vì kính chắn mưa tạt vào mắt. Tuy nhiên, kính dễ đọng sương khi trời lạnh và mưa. Hãy dùng kính chống sương hoặc xịt chống đọng sương, và hé khe gió một chút để hơi ẩm thoát ra ngoài.
Kết luận
Chọn mũ bảo hiểm fullface đi phượt không khó, chỉ cần đúng thứ tự: kiểm tra tem chuẩn trước, đo vòng đầu cẩn thận, đối chiếu bảng size của đúng hãng, rồi đội thử đủ lâu để biết mũ có thật sự vừa hay không. Tránh 6 lỗi thường gặp kể trên, bạn sẽ có một chiếc mũ vừa an toàn vừa thoải mái cho những cung đường dài. Một chiếc mũ tốt là khoản đầu tư rẻ nhất cho sự an toàn của chính bạn, vì vậy đừng tiếc vài trăm nghìn mà đánh đổi bằng một chiếc mũ không đạt chuẩn. Chúc bạn có những chuyến đi an toàn và trọn vẹn.
