Đồ ăn vặt online là một trong những cách khởi nghiệp vốn thấp phù hợp nhất với học sinh sinh viên: chỉ cần dưới 10 triệu đồng, một chiếc điện thoại và vài món ăn ngon là đã có thể bắt đầu. Bài viết hướng dẫn cách chọn món, cách định giá có lãi và 5 cách thực tế để có đơn hàng đầu tiên ngay trong tuần đầu tiên.
3 điều cần nhớ
- Vốn dưới 10 triệu vẫn đủ để bắt đầu nếu bạn chọn đúng món: ưu tiên món có nguyên liệu rẻ, làm được số lượng nhỏ và không cần máy móc đắt tiền.
- Giá bán phải tính đủ mọi chi phí, kể cả túi đựng, phí ship và tiền quảng cáo: nhiều bạn bán được nhiều đơn mà cuối tháng vẫn lỗ vì quên các khoản này.
- Đơn đầu tiên thường đến từ người quen và bạn cùng lớp: hãy bán cho 20 người quen trước, xin đánh giá thật rồi mới mở rộng ra ngoài.
Vì sao đồ ăn vặt online hợp với học sinh sinh viên
Đồ ăn vặt là mặt hàng mà học sinh sinh viên mua nhiều nhất mỗi ngày: một gói bánh tráng, một ly trà sữa hay một hộp chân gà là những món bạn bè trong lớp sẵn sàng mua ngay mà không cần suy nghĩ lâu. Theo phân tích của Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com), điểm mạnh lớn nhất của mô hình này là vòng quay vốn nhanh: bạn bỏ tiền mua nguyên liệu hôm nay, làm hàng và bán hết trong 2 đến 3 ngày, rồi lấy tiền đó quay vòng mua nguyên liệu đợt sau. Khác với quần áo hay mỹ phẩm, đồ ăn vặt không tồn kho lâu, không sợ lỗi mốt, và khách mua lại thường xuyên nếu món ăn ngon. Bạn cũng không cần mặt bằng: bếp ở nhà trọ hay bếp của gia đình là đủ, đơn hàng giao trong trường hoặc trong ký túc xá. Khách hàng đầu tiên của bạn chính là bạn cùng lớp, cùng khoa, những người đã biết bạn và sẵn sàng ủng hộ. Bạn có thể tham khảo thêm chuyên mục kinh doanh doanh thu để xem nhiều mô hình kinh doanh vốn nhỏ khác trước khi bắt đầu.
Nhưng mô hình này cũng có giới hạn cần nhìn thẳng. Biên lãi mỗi đơn chỉ vài nghìn đến hơn mười nghìn đồng, nên muốn có thu nhập đáng kể thì phải bán được số lượng lớn và đều đặn. Món ăn cũng phụ thuộc vào xu hướng: món đang hot hôm nay có thể nguội sau vài tuần. Quan trọng nhất là an toàn thực phẩm: chỉ một lần khách ăn bị đau bụng là uy tín mất rất lâu mới lấy lại được. Vì vậy, hãy bắt đầu nhỏ, làm thật sạch, và chỉ bán món mà chính bạn ăn thấy ngon.
Chọn món: 5 tiêu chí quyết định bạn bán được hay không
Tiêu chí 1: Nguyên liệu rẻ và dễ mua gần nhà. Hãy chọn món mà nguyên liệu có sẵn ở chợ hoặc siêu thị gần nơi bạn ở, giá ổn định quanh năm. Bánh tráng trộn, xoài lắc, chân gà sả tắc, khô gà lá chanh, bánh tráng cuộn đều là những món có nguyên liệu dễ tìm. Tránh món cần nguyên liệu nhập khẩu hay chỉ có theo mùa, vì giá sẽ nhảy lên bất ngờ.
Tiêu chí 2: Làm được với dụng cụ sẵn có. Với vốn dưới 10 triệu, bạn không nên mua máy móc đắt tiền ngay từ đầu. Hãy chọn món chỉ cần dao, thớt, nồi, chảo, hộp nhựa và túi zip, những thứ nhà nào cũng có hoặc mua rất rẻ. Món cần máy móc đắt tiền thì để lại khi nào đã có lãi ổn định.
Tiêu chí 3: Để được ít nhất 2 đến 3 ngày mà không hỏng. Học sinh sinh viên không có thời gian làm hàng mỗi ngày. Món khô như khô gà, bánh tráng, rong biển cháy tỏi, cơm cháy chà bông để được cả tuần, bạn làm một mẻ lớn rồi bán dần. Món tươi như trà sữa hay chân gà phải bán trong ngày.
Tiêu chí 4: Đóng gói đẹp và giao đi xa được. Bán online nghĩa là hàng phải đi qua shipper và qua tay nhiều người. Món dễ vỡ, dễ đổ nước hay cần giữ lạnh liên tục sẽ khiến bạn tốn nhiều tiền đóng gói và dễ bị khách phàn nàn. Hãy thử đóng gói rồi lắc nhẹ xem món có còn nguyên vẹn không trước khi rao bán.
Tiêu chí 5: Có người đang tìm mua mỗi ngày. Đừng chọn món chỉ vì bạn thích ăn mà không ai khác thích. Hãy vào các hội nhóm học sinh sinh viên, xem món nào được hỏi mua nhiều nhất, rồi chọn 2 đến 3 món để bắt đầu.

(Ảnh minh họa).
Chia vốn dưới 10 triệu như thế nào cho hợp lý
Giả sử bạn có 8 triệu đồng để bắt đầu, hãy chia vốn thành 3 phần rõ ràng thay vì dồn hết vào mua nguyên liệu. Phần thứ nhất, khoảng 4 triệu đồng, dùng để mua nguyên liệu cho đợt hàng đầu tiên, đủ làm khoảng 150 đến 200 phần ăn tùy món. Phần thứ hai, khoảng 2 triệu đồng, dùng để mua bao bì và dụng cụ: hộp nhựa, túi zip, tem dán, túi giấy đựng hàng. Bao bì đẹp khiến món ăn trông đáng tiền hơn và khách sẵn sàng mua lại. Phần thứ ba, khoảng 2 triệu đồng, giữ lại làm quỹ dự phòng: tiền quảng cáo nhỏ, tiền bù ship cho đơn đầu tiên, và tiền mua nguyên liệu đợt hai nếu đợt đầu bán chạy. Quy tắc quan trọng là không dùng hết vốn trong một lần nhập hàng. Bạn có thể tham khảo thêm chuyên mục thương mại điện tử MMO để học cách bán hàng với chi phí thấp.
Định giá: 3 cách tính giá bán có lãi
Cách 1: Cộng đủ chi phí rồi cộng lãi. Giá bán bằng chi phí nguyên liệu cộng chi phí bao bì cộng tiền ship trung bình cộng phần lãi bạn muốn. Ví dụ một phần khô gà 200 gam tốn 18.000 đồng nguyên liệu, 3.000 đồng bao bì, 5.000 đồng ship, tổng chi phí là 26.000 đồng, muốn lãi 30 phần trăm thì giá bán khoảng 35.000 đồng. Đây là cách tính chắc chắn nhất cho người mới.
Cách 2: So sánh với giá thị trường rồi định vị. Hãy xem 5 người bán cùng món đang bán giá bao nhiêu. Nếu giá trung bình là 35.000 đồng một phần, bạn có thể bán 30.000 đồng trong tuần đầu để kéo khách, nhưng đừng bán rẻ hơn quá nhiều vì khách sẽ nghi ngờ chất lượng. Tốt hơn là bán bằng giá thị trường nhưng miễn phí ship cho đơn từ 2 phần trở lên.
Cách 3: Bán theo combo để tăng giá trị mỗi đơn. Thay vì chỉ bán lẻ từng phần, hãy tạo combo 3 phần giá 99.000 đồng, combo 5 phần giá 159.000 đồng để khách mua nhiều hơn trong một lần và bạn bán hết hàng nhanh hơn.
5 cách có đơn đầu tiên trong tuần đầu tiên
Cách 1: Bán cho 20 người quen trước tiên. Liệt kê 20 người bạn thân, bạn cùng lớp, bạn cùng phòng ký túc xá, rồi nhắn tin riêng cho từng người để mời họ dùng thử với giá ưu đãi. Mục tiêu của tuần đầu không phải là lãi nhiều mà là có 20 người ăn thử và cho đánh giá thật.
Cách 2: Cho ăn thử miễn phí 10 phần đầu tiên. Làm 10 phần nhỏ tặng cho những bạn có nhiều bạn bè trong lớp hoặc trong câu lạc bộ, nhờ họ chụp ảnh và đăng lên trang cá nhân nếu thấy ngon. Một bài đăng thật từ người đã ăn thử thuyết phục hơn nhiều so với bài quảng cáo của chính bạn.
Cách 3: Đăng vào giờ vàng của nhóm học sinh sinh viên. Các hội nhóm mua bán trong trường thường sôi động nhất vào khoảng 11 giờ trưa và 8 giờ tối, lúc mọi người nghỉ giải lao và lướt điện thoại. Hãy đăng bài vào đúng hai khung giờ này, kèm ảnh thật của món ăn do chính bạn chụp và giá rõ ràng. Ảnh thật luôn bán tốt hơn ảnh tải trên mạng.
Cách 4: Mở đặt trước theo ngày cố định trong tuần. Thay vì nhận đơn lẻ tẻ cả ngày, hãy thông báo chỉ nhận đơn vào thứ Ba và thứ Sáu, giao hàng vào buổi chiều. Cách này giúp bạn gom đơn để làm một mẻ lớn, tiết kiệm thời gian và nguyên liệu. Bạn có thể tham khảo thêm chuyên mục marketing bán hàng để học cách viết bài đăng thu hút khách hơn.
Cách 5: Bán kèm một món đồ uống hoặc món ăn kèm. Nếu bạn bán khô gà, hãy bán kèm một chai trà tắc hay một gói bánh tráng với giá cộng thêm nhỏ. Khách mua một lần được hai món sẽ thấy tiện và sẵn sàng trả thêm tiền. Bạn cũng có thể liên kết với một bạn khác bán trà sữa trong lớp để giới thiệu khách cho nhau mà không tốn tiền quảng cáo.
Câu hỏi thường gặp
Học sinh sinh viên bán đồ ăn vặt online có cần đăng ký kinh doanh không? Nếu bạn bán nhỏ lẻ cho bạn bè trong trường với doanh thu thấp thì chưa cần đăng ký ngay, nhưng khi doanh thu tăng lên và bán thường xuyên thì nên tìm hiểu quy định đăng ký hộ kinh doanh cá thể tại địa phương.
Vốn 5 triệu đồng có đủ để bắt đầu không? Đủ, nếu bạn chọn món khô có nguyên liệu rẻ như bánh tráng hay rong biển cháy tỏi và tận dụng dụng cụ sẵn có ở nhà. Với 5 triệu đồng, hãy dành khoảng 2,5 triệu mua nguyên liệu đợt đầu, 1 triệu mua bao bì, còn lại giữ làm quỹ dự phòng. Bạn có thể tham khảo thêm chuyên mục mẹo vặt thủ thuật trên Báo Doanh Thu để biết thêm các thủ tục cơ bản cho người mới bắt đầu.
Bao lâu thì bán đồ ăn vặt online có lãi ổn định? Thông thường cần 1 đến 2 tháng để có lượng khách quen ổn định. Tháng đầu mục tiêu là hòa vốn và có 50 đến 100 khách đã mua thử; từ tháng thứ hai, khi khách quay lại và giới thiệu thêm bạn bè, lãi mới bắt đầu đều đặn.
Kết luận
Kinh doanh đồ ăn vặt online với vốn dưới 10 triệu đồng hoàn toàn khả thi với học sinh sinh viên, nhưng thành công không đến từ món ăn ngon nhất mà đến từ cách làm bài bản nhất: chọn món có nguyên liệu rẻ và để được lâu, tính đủ mọi chi phí trước khi định giá, bán cho người quen trước để lấy đánh giá thật, và ghi chép chi tiêu rõ ràng từng ngày. Hãy bắt đầu với 2 đến 3 món, làm thật sạch, giao hàng đúng hẹn, và kiên trì ít nhất 2 tháng.



