Cuối năm, khi trời chuyển lạnh và hanh khô, nhu cầu mua máy lọc không khí của các gia đình Việt tăng mạnh. Bụi mịn ngoài đường nhiều hơn, cửa nhà đóng kín hơn, trẻ nhỏ và người lớn tuổi dễ ho và khó chịu. Bài viết này giúp bạn hiểu công nghệ lọc, chọn đúng máy theo diện tích phòng và tránh những khoản tiền không đáng có.
3 điểm chính
- Công nghệ HEPA là tiêu chuẩn quan trọng nhất khi chọn máy lọc không khí, than hoạt tính xử lý mùi, còn ion chỉ là tính năng bổ sung.
- Chọn máy theo diện tích phòng và chỉ số CADR, máy quá nhỏ so với phòng sẽ chạy hết công suất mà không khí vẫn không sạch.
- Chi phí thay lõi lọc mỗi năm có thể bằng một phần ba giá máy, vì vậy cần tính tổng chi phí trước khi mua, không chỉ nhìn giá máy lúc đầu.
Thị trường máy lọc không khí cuối năm đang nóng lên vì sao
Những tháng cuối năm luôn là mùa cao điểm của máy lọc không khí. Theo ghi nhận của Báo Doanh Thu, các cửa hàng điện máy tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh thường tăng lượng hàng nhập cho nhóm sản phẩm này từ tháng mười trở đi. Nguyên nhân đầu tiên là thời tiết. Mùa đông ở miền Bắc khô và lạnh, độ ẩm xuống thấp, bụi mịn lơ lửng lâu hơn trong không khí. Ở miền Nam, cuối năm là mùa nắng, bụi từ công trình và giao thông cũng tăng lên.
Nguyên nhân thứ hai là thói quen mua sắm cuối năm. Nhiều gia đình dọn dẹp nhà cửa, sắm sửa đồ mới đón Tết, và máy lọc không khí được ưu tiên vì liên quan trực tiếp đến sức khỏe. Các hãng cũng tranh thủ giảm giá, tặng lõi lọc hoặc kéo dài bảo hành để kích cầu.
Phân khúc thị trường chia khá rõ. Nhóm giá rẻ, khoảng một triệu rưỡi đến ba triệu đồng, phù hợp phòng ngủ nhỏ và người mua lần đầu. Nhóm tầm trung, từ ba đến sáu triệu đồng, có cảm biến bụi và chế độ ngủ êm. Nhóm cao cấp, từ sáu triệu đồng trở lên, lọc được diện tích lớn và có thêm tính năng tạo ẩm.
Ba công nghệ lọc chính: HEPA, than hoạt tính và ion
Hầu hết máy lọc không khí hiện nay dùng kết hợp nhiều lớp lọc, nhưng ba công nghệ sau đây quyết định phần lớn hiệu quả.
Màng lọc HEPA là lớp quan trọng nhất. HEPA là bộ lọc hạt hiệu suất cao, giữ lại các hạt bụi rất nhỏ như bụi mịn PM2.5, phấn hoa và lông thú cưng. Khi mua máy, bạn nên tìm dòng chữ HEPA H13 hoặc HEPA H12 trên thông số kỹ thuật.
Than hoạt tính là lớp lọc chuyên xử lý mùi. Than hoạt tính có cấu trúc xốp, hấp thụ mùi thức ăn, mùi thuốc lá và mùi sơn mới trong nhà. Nếu gia đình bạn ở gần đường lớn hoặc hay nấu nướng trong không gian kín, lớp than hoạt tính sẽ phát huy tác dụng rõ rệt. Tuy nhiên, than hoạt tính có tuổi thọ giới hạn, khi đã bão hòa thì cần thay mới.
Công nghệ ion phát ra các ion âm để kết dính bụi lơ lửng, khiến bụi rơi xuống sàn hoặc bám vào màng lọc. Ion là tính năng bổ sung, không thay thế được HEPA. Nếu gia đình có trẻ sơ sinh, bạn nên chọn máy có nút tắt riêng chức năng ion.
Chọn máy theo diện tích phòng: đừng mua thừa, đừng mua thiếu
Sai lầm phổ biến nhất khi mua máy lọc không khí là chọn sai công suất so với diện tích phòng. Máy quá nhỏ sẽ phải chạy hết công suất liên tục, vừa ồn vừa nhanh hỏng lõi lọc, mà không khí vẫn không sạch. Cách chọn đúng là dựa vào chỉ số CADR, tức là lưu lượng không khí sạch mà máy tạo ra trong một giờ.
Quy tắc tham khảo như sau. Phòng ngủ nhỏ dưới 20 mét vuông chỉ cần máy có CADR khoảng 200 đến 300 mét khối mỗi giờ. Phòng khách từ 20 đến 35 mét vuông cần CADR khoảng 300 đến 450. Phòng khách lớn từ 35 đến 50 mét vuông cần CADR từ 450 đến 600.
Chiều cao trần cũng ảnh hưởng đến lựa chọn. Nhà ở Việt Nam thường có trần cao từ 2,8 đến 3,2 mét. Nếu trần nhà bạn cao trên 3 mét, hãy cộng thêm khoảng 20 phần trăm diện tích khi tính công suất.
Độ ồn là yếu tố nhiều người bỏ qua khi mua, nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ. Ở chế độ ngủ, máy tốt chỉ phát ra khoảng 25 đến 30 decibel, tương đương tiếng thì thầm, không làm phiền giấc ngủ của trẻ nhỏ.
6 điểm cần biết trước khi mua
Trước khi xuống tiền, bạn nên kiểm tra kỹ sáu điểm sau đây. Đây là những điểm mà nhiều người mua lần đầu thường bỏ qua.
- Chi phí thay lõi lọc mỗi năm: lõi HEPA thường thay sau 6 đến 12 tháng, lõi than hoạt tính thay sau 3 đến 6 tháng. Một bộ lõi thay thế có giá từ 300 nghìn đến hơn một triệu đồng tùy hãng. Hãy hỏi giá lõi thay thế trước khi mua máy và tính tổng chi phí trong hai năm đầu.
- Có cảm biến bụi thật hay không: máy có cảm biến bụi PM2.5 sẽ tự tăng tốc khi không khí bẩn và giảm tốc khi không khí sạch. Một số máy giá rẻ chỉ có đèn báo màu trang trí mà không có cảm biến thật. Bạn có thể kiểm tra bằng cách đốt một que nhang gần máy và xem máy có tăng tốc hay không.
- Chế độ bảo hành: máy lọc không khí thường được bảo hành từ 12 đến 24 tháng. Hãng có trung tâm bảo hành tại Việt Nam sẽ tiện hơn nhiều so với hàng xách tay chỉ bảo hành tại cửa hàng. Hãy giữ lại hóa đơn và phiếu bảo hành.
- Mức tiêu thụ điện: máy cho phòng 30 mét vuông thường tiêu thụ khoảng 30 đến 60 watt, chi phí điện mỗi tháng chỉ vài chục nghìn đồng, thấp hơn nhiều so với điều hòa.
- Kích thước và trọng lượng: nếu bạn muốn di chuyển máy giữa phòng khách và phòng ngủ, hãy chọn mẫu có bánh xe hoặc quai xách và trọng lượng dưới 8 kilogam.
- Xuất xứ và tem chống hàng giả: kiểm tra tem chống giả, mã vạch và thông tin nhà phân phối chính hãng tại Việt Nam. Hàng chính hãng có hướng dẫn sử dụng tiếng Việt. Nếu giá bán thấp hơn nhiều so với giá niêm yết của hãng, bạn nên cẩn thận vì có thể là hàng tân trang hoặc hàng nhái.
Hướng dẫn mua và dùng máy lọc không khí từng bước
Bước 1: Đo diện tích phòng cần lọc. Dùng thước đo chiều dài và chiều rộng của phòng, nhân lại để ra diện tích. Ghi lại cả chiều cao trần nhà để chọn CADR phù hợp.
Bước 2: Xác định nhu cầu chính của gia đình. Nhà có người bị viêm mũi dị ứng thì ưu tiên màng HEPA H13. Nhà gần đường lớn thì ưu tiên lớp than hoạt tính dày. Mua cho phòng ngủ của trẻ nhỏ thì ưu tiên độ ồn thấp.
Bước 3: Lập ngân sách tổng, gồm cả lõi lọc thay thế. Cộng giá máy với chi phí lõi lọc trong hai năm đầu, rồi mới so sánh các mẫu với nhau.
Bước 4: So sánh ít nhất ba mẫu trong cùng phân khúc. Đọc thông số CADR, độ ồn, diện tích lọc và giá lõi thay thế. Đừng chỉ so sánh giá máy.
Bước 5: Kiểm tra máy khi nhận hàng. Mở hộp, kiểm tra thân máy có trầy xước không, màng lọc còn nguyên bao bì không. Bật máy thử ở các chế độ và nghe tiếng ồn. Giữ lại hộp và hóa đơn trong bảy ngày đầu để đổi trả nếu có lỗi.
Bước 6: Vận hành đúng cách trong tuần đầu tiên. Đặt máy ở vị trí thoáng, đóng cửa phòng khi lọc, chạy máy ở tốc độ cao trong 30 phút đầu rồi chuyển sang chế độ tự động. Vệ sinh màng lọc thô mỗi hai tuần.
Việc mua sắm thiết bị cho gia đình cuối năm không chỉ dừng ở máy lọc không khí. Bạn có thể tham khảo thêm bài viết về thị trường máy hút ẩm cuối năm để chọn thiết bị xử lý độ ẩm trong mùa nồm, và bài viết về thị trường tivi cuối năm để chọn tivi phù hợp với phòng khách đón Tết.
Sai lầm cần tránh khi mua máy lọc không khí
Sai lầm đầu tiên là mua máy theo quảng cáo mà không đọc thông số CADR. Nhiều mẫu máy ghi diện tích lọc rất lớn trên bao bì nhưng CADR thực tế lại thấp, khiến máy chạy yếu trong phòng lớn. Bạn nên tin vào con số CADR trong bảng thông số kỹ thuật hơn là dòng chữ quảng cáo ngoài hộp.
Sai lầm thứ hai là mở cửa phòng trong khi máy đang chạy. Máy lọc không khí hoạt động hiệu quả nhất trong không gian kín. Nếu cửa mở, bụi từ bên ngoài liên tục tràn vào và máy không bao giờ lọc sạch được. Thói quen đúng là đóng cửa khi bật máy, chỉ mở cửa thông thoáng vào những lúc không khí ngoài trời trong lành.
Sai lầm thứ ba là không thay lõi lọc đúng hạn. Nhiều gia đình dùng một lõi lọc suốt hai ba năm vì thấy máy vẫn chạy. Thực tế, lõi lọc quá hạn không những mất khả năng lọc mà còn trở thành nơi tích tụ vi khuẩn và phát tán mùi khó chịu. Bạn nên đặt nhắc hẹn trên điện thoại theo đúng chu kỳ mà hãng khuyến nghị.
Câu hỏi thường gặp
Máy lọc không khí có tốn nhiều điện không? Không. Hầu hết máy lọc không khí gia đình tiêu thụ từ 30 đến 60 watt, tương đương một bóng đèn nhỏ. Nếu chạy liên tục 24 giờ mỗi ngày, chi phí điện mỗi tháng chỉ khoảng vài chục nghìn đồng.
Bao lâu thì nên thay lõi lọc một lần? Lõi HEPA thường thay sau 6 đến 12 tháng, lõi than hoạt tính thay sau 3 đến 6 tháng, màng lọc thô có thể vệ sinh và dùng lâu hơn. Bạn nên kiểm tra định kỳ ba tháng một lần.
Máy lọc không khí có dùng được trong phòng có trẻ sơ sinh không? Có, nhưng cần chọn máy có độ ồn thấp ở chế độ ngủ, dưới 30 decibel, và có thể tắt riêng chức năng ion nếu máy có tính năng này. Đặt máy cách nôi của bé ít nhất một mét, không để luồng gió thổi trực tiếp vào bé.
Kết luận
Thị trường máy lọc không khí cuối năm có rất nhiều lựa chọn tốt ở mọi mức giá, nhưng chiếc máy phù hợp nhất không phải chiếc đắt nhất mà là chiếc đúng với diện tích phòng, đúng nhu cầu của gia đình và có chi phí thay lõi lọc hợp lý. Trước khi mua, bạn chỉ cần nhớ ba việc: kiểm tra công nghệ HEPA, chọn công suất theo diện tích phòng và hỏi giá lõi lọc thay thế.
