Chị Hạnh làm chăm sóc khách hàng và được làm việc tại nhà từ đầu năm. Tháng đầu tiên, chị làm tới 10 giờ đêm mà việc vẫn chưa xong, điện thoại cứ 5 phút lại sáng lên một lần, và cuối ngày chị mệt hơn cả lúc làm ở văn phòng. Vấn đề của chị không phải thiếu chăm chỉ, mà là thiếu thói quen làm việc tại nhà.
3 điều cần nhớ
- Làm việc tại nhà cần một góc làm việc cố định và một khung giờ cố định, giống như đi làm ở văn phòng, vì não bộ làm việc tốt nhất khi có thói quen lặp lại.
- Năng suất không đến từ việc ngồi trước máy tính thật lâu, mà đến từ những khoảng làm việc tập trung ngắn, có nghỉ giữa giờ và có danh sách việc rõ ràng.
- Người mới làm việc tại nhà hay thua ở những thứ nhỏ: điện thoại, giường ngủ, việc nhà xen vào giờ làm, và thói quen không báo cáo tiến độ với cấp trên.
Vì sao làm việc tại nhà khó hơn nhiều người tưởng
Nhiều người nghĩ làm việc tại nhà là được ngủ dậy muộn, mặc đồ thoải mái và vừa làm vừa xem phim. Thực tế thì ngược lại: ở nhà không có đồng nghiệp ngồi cạnh, không có sếp đi qua nhắc nhở, không có giờ nghỉ trưa chung để tách biệt công việc và nghỉ ngơi. Theo phân tích của Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com), người mới làm việc tại nhà thường gặp hai thái cực. Một là làm quá ít vì bị phân tâm liên tục bởi điện thoại, tivi, việc nhà và người thân. Hai là làm quá nhiều vì không biết lúc nào nên dừng, ngồi làm tới khuya, cuối cùng kiệt sức mà hiệu quả lại thấp.
Ở văn phòng, môi trường tự nó tạo ra kỷ luật: bạn đến đúng giờ vì đồng nghiệp đều đến, bạn tập trung vì mọi người xung quanh đều đang làm việc. Ở nhà, tất cả những tín hiệu đó biến mất và bạn phải tự tạo kỷ luật cho mình. Điều này cần làm một cách có hệ thống chứ không dựa vào ý chí, vì ý chí cạn dần trong ngày, còn thói quen và môi trường thì ở lại với bạn cả ngày.
Một khó khăn khác là ranh giới giữa công việc và cuộc sống bị xóa nhòa: bàn làm việc nằm ngay cạnh giường ngủ, người thân hay nhờ việc vặt giữa giờ vì nghĩ bạn đang rảnh. Tất cả đều có cách xử lý, và 7 thói quen dưới đây sẽ giúp bạn xử lý từng cái một. Bạn có thể tham khảo thêm chuyên mục việc làm sự nghiệp để tìm thêm hướng dẫn phát triển nghề nghiệp cho người mới.
7 thói quen giúp người mới làm việc tại nhà hiệu quả
Thói quen 1: Có một góc làm việc cố định, chỉ dùng để làm việc. Hãy chọn một góc trong nhà, có thể là một chiếc bàn nhỏ gần cửa sổ hay một góc phòng khách, và chỉ dùng nó để làm việc. Khi ngồi vào góc đó, não bộ sẽ hiểu là đã đến giờ làm việc. Đừng làm việc trên giường hay trên ghế sofa, vì hai chỗ đó gắn với nghỉ ngơi, bạn sẽ buồn ngủ và mất tập trung rất nhanh. Góc làm việc chỉ cần đủ sáng, có ghế ngồi thẳng lưng và đủ chỗ để laptop cùng một cuốn sổ.
Thói quen 2: Bắt đầu và kết thúc đúng giờ như đi làm ở văn phòng. Hãy đặt giờ làm việc cố định, ví dụ từ 8 giờ sáng đến 5 giờ chiều, và tuân thủ nó như giờ làm ở công ty. Buổi sáng, hãy dậy đúng giờ, thay đồ như đi làm, ăn sáng đàng hoàng rồi mới ngồi vào bàn, để não bộ chuyển từ chế độ nghỉ ngơi sang chế độ làm việc. Cuối giờ, hãy tắt máy tính, dọn bàn và rời khỏi góc làm việc, đừng ngồi nán lại làm thêm. Người làm việc tại nhà bền bỉ nhất không phải là người làm nhiều giờ nhất, mà là người giữ được nhịp làm việc đều đặn mỗi ngày.
Thói quen 3: Viết 3 việc quan trọng nhất trước khi bắt đầu ngày làm việc. Mỗi sáng, trước khi mở email hay mở mạng xã hội, hãy viết ra 3 việc quan trọng nhất cần xong trong ngày hôm nay. Ví dụ với chị Hạnh, 3 việc có thể là trả lời 20 tin nhắn khách hàng tồn đọng, hoàn thành báo cáo tuần và gọi điện cho 5 khách hàng cũ. Viết 3 việc ra giấy, đặt tờ giấy ngay trước mặt, và làm xong việc thứ nhất trước khi chuyển sang việc thứ hai. Cuối ngày, bạn sẽ biết rõ mình đã làm được gì, thay vì cảm giác bận rộn cả ngày mà chẳng xong việc nào. Bạn có thể xem thêm các cách sắp xếp công việc trong chuyên mục mẹo vặt thủ thuật trên Báo Doanh Thu.
(Ảnh minh họa).
Thói quen 4: Làm việc theo từng khoảng tập trung 50 phút rồi nghỉ 10 phút. Não bộ con người khó tập trung liên tục nhiều giờ liền. Hãy làm việc trong 50 phút thật tập trung, không điện thoại, không lướt mạng, rồi nghỉ 10 phút để đứng dậy, uống nước, đi lại trong nhà. Sau 3 khoảng như vậy, nghỉ dài hơn 20 đến 30 phút để ăn trưa. Anh Tuấn, một lập trình viên làm việc tại nhà ở Hà Nội, chia sẻ rằng từ khi áp dụng cách này, anh làm xong việc sớm hơn 2 giờ mỗi ngày, dù tổng thời gian ngồi trước máy tính ít hơn.
Thói quen 5: Để điện thoại ở chế độ im lặng và xa tầm tay. Điện thoại là kẻ thù lớn nhất của người làm việc tại nhà. Một tin nhắn từ nhóm bạn hay một thông báo mạng xã hội cũng đủ kéo bạn ra khỏi dòng suy nghĩ, và mỗi lần như vậy bạn mất thêm 10 đến 15 phút để tập trung trở lại. Trong giờ làm việc tập trung, hãy để điện thoại ở chế độ im lặng, úp mặt xuống, đặt ở một phòng khác hoặc trong ngăn kéo. Nếu cần nghe điện thoại khách hàng, hãy chỉ bật chuông cuộc gọi và tắt hết thông báo mạng xã hội.
Thói quen 6: Báo cáo tiến độ cho cấp trên mỗi ngày. Khi làm việc tại nhà, sếp không nhìn thấy bạn đang làm gì, nên niềm tin phải được xây bằng báo cáo. Hãy gửi cho cấp trên một tin nhắn ngắn cuối ngày, liệt kê 3 việc đã làm xong và 1 việc sẽ làm vào ngày mai. Chỉ mất 5 phút nhưng giúp sếp yên tâm và giúp bạn được đánh giá đúng với công sức mình bỏ ra. Báo cáo hằng ngày chính là cách để công việc của bạn được nhìn thấy.
Thói quen 7: Có giờ nghỉ trưa thật sự và giờ tan làm thật sự. Hãy nghỉ trưa ít nhất 30 phút, rời khỏi bàn làm việc, ăn cơm đàng hoàng và không vừa ăn vừa làm. Buổi chiều, khi hết giờ làm, hãy tắt máy tính và làm một việc khác hẳn như đi bộ, nấu ăn hay chơi với con. Nhiều người mới làm việc tại nhà bị kiệt sức không phải vì làm việc quá nhiều trong một ngày, mà vì không bao giờ thật sự nghỉ. Nghỉ ngơi là một phần của công việc, không phải là phần thưởng sau khi làm xong việc.
5 lỗi khiến năng suất làm việc tại nhà giảm mạnh
Lỗi 1: Làm việc trên giường hoặc trên ghế sofa. Giường và ghế sofa là nơi cơ thể đã quen với việc nghỉ ngơi. Ngồi làm việc ở đó, bạn sẽ buồn ngủ nhanh hơn, đau lưng nhiều hơn và khó tập trung hơn. Hãy luôn ngồi làm việc ở bàn, lưng thẳng, chân chạm đất.
Lỗi 2: Không có danh sách việc nên làm gì cũng thấy gấp. Khi không viết ra việc cần làm, bạn sẽ mở máy tính lên và làm việc nào đập vào mắt trước, thường là trả lời tin nhắn hay xem email, mà bỏ quên việc quan trọng nhất. Cuối ngày, bạn bận rộn nhưng việc chính vẫn chưa xong. Danh sách 3 việc quan trọng mỗi sáng chính là cách tránh lỗi này.
Lỗi 3: Để việc nhà xen vào giờ làm. Đang làm việc thì nhớ ra chưa giặt đồ, chưa nấu cơm, thế là đứng dậy làm việc nhà giữa giờ. Mỗi lần như vậy, bạn mất ít nhất 20 phút để quay lại tập trung vào công việc. Cách xử lý là gom việc nhà vào hai khung giờ cố định: trước giờ làm buổi sáng và sau giờ làm buổi chiều. Trong giờ làm, việc nhà phải chờ, giống như khi bạn đang ở văn phòng vậy.
Lỗi 4: Họp quá nhiều và không có giờ làm việc sâu. Một số công ty khi cho nhân viên làm việc tại nhà lại họp nhiều hơn trước, vì sếp muốn kiểm soát. Nếu lịch của bạn kín các cuộc họp từ sáng tới chiều, bạn sẽ không còn khoảng thời gian nào để làm việc cần tập trung. Hãy đề xuất với sếp gom các cuộc họp vào một khung giờ, chẳng hạn buổi sáng họp, buổi chiều làm việc tập trung. Với các cuộc họp không thật sự cần mình, hãy xin phép chỉ đọc biên bản sau đó.
Lỗi 5: Làm việc tới khuya để bù cho ban ngày mất tập trung. Đây là vòng lặp nguy hiểm nhất: ban ngày làm việc không tập trung nên việc dồn lại, tối phải làm bù tới khuya, sáng hôm sau dậy muộn và mệt mỏi, rồi lại mất tập trung. Cách phá vòng lặp là chấp nhận một ngày làm chưa xong hết việc, đi ngủ đúng giờ, và sáng hôm sau bắt đầu lại với 3 việc quan trọng nhất.
Câu hỏi thường gặp
Người mới làm việc tại nhà nên chuẩn bị những gì trước ngày đầu tiên? Bạn cần 3 thứ: một góc làm việc cố định có bàn và ghế ngồi thẳng lưng, đường truyền mạng ổn định và một cuốn sổ để viết danh sách việc hằng ngày. Ngoài ra, hãy thống nhất với người thân trong nhà về giờ làm việc của bạn, để họ không nhờ việc vặt trong giờ đó.
Làm việc tại nhà có nên dùng mạng xã hội trong giờ làm không? Nên hạn chế tối đa. Nếu công việc không cần mạng xã hội, hãy đăng xuất khỏi các tài khoản trong giờ làm việc, hoặc dùng tính năng chặn ứng dụng trên điện thoại. Nếu công việc cần dùng mạng xã hội, hãy chỉ mở đúng tài khoản công việc, không mở tài khoản cá nhân trong giờ làm. Ranh giới này giúp bạn không bị cuốn vào những nội dung giải trí giữa giờ.
Làm việc tại nhà lâu ngày thấy cô đơn thì phải làm sao? Đây là cảm giác rất phổ biến. Hãy chủ động giữ liên lạc với đồng nghiệp bằng một cuộc gọi nhanh mỗi ngày và dành thời gian gặp bạn bè ngoài giờ làm. Nhiều người còn chọn làm việc ở quán cà phê một hoặc hai buổi mỗi tuần để đổi không khí. Bạn cũng có thể xem thêm các gợi ý cân bằng công việc và cuộc sống trong chuyên mục sức khỏe làm đẹp trên Báo Doanh Thu.
Kết luận
Làm việc tại nhà hiệu quả không phải là tài năng bẩm sinh, mà là kết quả của 7 thói quen đơn giản: có góc làm việc cố định, làm việc đúng giờ, viết 3 việc quan trọng mỗi sáng, làm theo từng khoảng tập trung, cất điện thoại xa tầm tay, báo cáo tiến độ mỗi ngày và nghỉ ngơi thật sự khi hết giờ. Người mới chỉ cần áp dụng đều đặn trong 2 tuần sẽ thấy khác biệt rõ rệt. Hãy bắt đầu từ ngày mai, với một việc duy nhất: dọn một góc làm việc cho riêng mình.
