Một chiếc xe máy cũ giá chỉ bằng một nửa xe mới nghe rất hời, nhưng nếu mua phải xe từng tai nạn nặng, xe ngập nước hay xe giấy tờ không sang tên được, tiền sửa chữa sau đó có thể còn đắt hơn mua xe mới. Bài viết hướng dẫn 7 điểm kiểm tra theo từng bước để bạn tự tin xuống tiền lần đầu.
- Đừng mua xe chỉ vì vẻ ngoài bóng bẩy: xe cũ được dọn rửa kỹ có thể che giấu tai nạn, ngập nước hoặc máy đã rã nhiều lần.
- 7 điểm kiểm tra gồm ngoại hình và khung sườn, động cơ khi nổ máy lạnh, hệ thống điện và đèn còi, phanh và lốp, chạy thử thực tế, lịch sử bảo dưỡng và cuối cùng là giấy tờ xe.
- Giấy tờ quyết định xe có sang tên được hay không: kiểm tra đăng ký xe, số khung số máy và giấy tờ chủ xe trước khi đặt cọc.
Vì sao mua xe máy cũ lần đầu dễ gặp rủi ro
Thị trường xe máy cũ ở Việt Nam rất sôi động, từ các cửa hàng xe cũ ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh đến những tin rao trên mạng xã hội và các sàn mua bán. Theo phân tích của Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com), một chiếc xe tay ga phổ thông đời 3 đến 5 năm tuổi thường chỉ còn khoảng 50 đến 65 phần trăm giá xe mới, nên nhiều người lần đầu mua xe chọn xe cũ để tiết kiệm tiền. Những rủi ro thường gặp nhất là xe từng tai nạn nặng rồi nắn lại khung, xe ngập nước trong các đợt mưa lớn, xe bị tua công tơ mét, và xe có giấy tờ không rõ ràng khiến người mua không sang tên được.
Điểm 1: Nhìn tổng thể ngoại hình và khung sườn
Bạn hãy đứng xa khoảng 3 mét và nhìn tổng thể chiếc xe. Một chiếc xe ít va chạm thường có các khe hở giữa yếm, mặt nạ và thân xe đều nhau, sơn cùng một tông màu ở mọi vị trí. Nếu một bên yếm sơn bóng hơn hẳn bên còn lại, khe hở chỗ hẹp chỗ rộng, hoặc tem xe dán lệch, rất có thể phần đó đã được thay mới sau va chạm. Tiếp theo, bạn kiểm tra khung sườn: bánh trước và bánh sau phải nằm trên cùng một đường thẳng, bẻ lái hết sang hai bên thì cổ lái phải xoay nhẹ và đều, không nặng một bên hay có tiếng lạch cạch. Nếu khung có dấu hiệu hàn lại, bạn nên cân nhắc chiếc xe khác.
Điểm 2: Khởi động máy lạnh và nghe tiếng động cơ
Bạn nên yêu cầu xem xe khi máy đang nguội, tức là xe chưa nổ máy trong ít nhất vài giờ. Máy lạnh khó nổ, nổ rồi chết máy hoặc phải ga lớn mới nổ là dấu hiệu hệ thống nhiên liệu hoặc hơi máy có vấn đề. Khi nổ máy, bạn để xe chạy không tải khoảng 2 đến 3 phút và lắng nghe: tiếng máy tốt là tiếng nổ đều, tròn, không có tiếng gõ kim loại, không có tiếng rít lạ từ dây curoa ở xe tay ga. Bạn cũng nên quan sát ống xả: khói xả màu trắng xanh và có mùi khét thường là dấu hiệu xe ăn dầu, tức là piston và xéc măng đã mòn. Người bán từ chối cho xem xe khi máy nguội thường đang giấu lỗi khó nổ máy.
Nhờ thợ quen kiểm tra máy trước khi mua là cách an toàn nhất với người mua xe cũ lần đầu. (Ảnh minh họa)
Điểm 3: Kiểm tra hệ thống điện, đèn và còi
Hệ thống điện là nơi xe ngập nước để lại dấu vết rõ nhất. Bạn bật khóa điện và kiểm tra tất cả đèn pha, đèn cốt, đèn xi nhan trước sau, đèn hậu và đèn phanh. Đèn sáng yếu, chập chờn hoặc chỉ sáng một bên có thể do ắc quy yếu, cũng có thể do đường dây điện đã bị chạm chập. Bạn bấm còi vài lần, tiếng còi phải to và rõ, còi rè hoặc lúc kêu lúc không thường là dấu hiệu hệ thống điện đã xuống cấp. Bạn cũng nên kiểm tra mặt đồng hồ: các đèn báo phải hiển thị đầy đủ khi bật khóa, kim đồng hồ cơ phải chạy mượt, màn hình điện tử không bị mờ hay mất nét. Với xe tay ga đời mới có khóa thông minh, bạn hãy thử cả hai chìa hoặc remote đi kèm, vì làm lại remote có thể tốn vài trăm nghìn đến hơn một triệu đồng.
Điểm 4: Phanh, lốp và hệ thống treo
Phanh liên quan trực tiếp đến an toàn nên không được xem nhẹ. Bạn bóp phanh trước và phanh sau, tay phanh phải chắc, không bị lún sâu vào tay lái, không có cảm giác xốp. Bạn thử dắt xe và bóp phanh, bánh phải dừng ngay, không bị trượt. Nếu nghe tiếng kêu ken két khi bóp phanh, má phanh có thể đã mòn hết và cần thay. Với xe có phanh đĩa, bạn kiểm tra đĩa phanh có bị xước sâu hay cong vênh không. Bạn kiểm tra lốp bằng cách nhìn gai lốp còn sâu hay đã mòn phẳng, và xem ngày sản xuất in trên thành lốp: lốp quá 5 năm tuổi dù gai còn cũng đã chai cứng và bám đường kém, nhất là khi đi mưa. Lốp mòn và phanh yếu cũng là hai nguyên nhân hàng đầu khiến xe trượt ngã trên đường ướt, như bài viết đi xe máy đường mưa an toàn mùa đông đã phân tích.
Điểm 5: Chạy thử thực tế ít nhất 10 phút
Không bao giờ mua xe cũ mà không chạy thử, vì nhiều lỗi chỉ lộ ra khi xe lăn bánh. Bạn nên chạy thử ít nhất 10 phút trên đoạn đường có cả đường thẳng, chỗ cua và đoạn gồ ghề. Khi chạy, bạn cảm nhận tay lái có bị rung lắc bất thường không, xe có bị lạng sang một bên khi buông nhẹ tay lái không, và khi tăng tốc xe có bốc đều hay bị giật, hụt ga. Xe tay ga bị giật ở dải tốc độ thấp thường do nồi côn hoặc dây curoa đã mòn, sửa tốn vài trăm nghìn đến hơn một triệu đồng. Bạn nên đề nghị chạy xa hơn vài trăm mét quanh cửa hàng, vì người bán tự tin sẽ không ngại cho khách chạy thử kỹ.
Điểm 6: Hỏi lịch sử xe và kiểm tra số khung, số máy
Bạn nên hỏi thẳng người bán về lịch sử của xe: xe mua mới từ năm nào, đã qua mấy đời chủ, vì sao bán, có từng tai nạn hay ngập nước không, và xe được bảo dưỡng ở đâu. Người bán thành thật thường trả lời rõ ràng và có thể cho bạn xem sổ bảo dưỡng hoặc hóa đơn thay đồ. Bạn đối chiếu số khung và số máy trên xe với số ghi trên đăng ký xe, cả hai phải trùng khớp tuyệt đối. Nếu số khung hoặc số máy có dấu hiệu bị đục lại, cạo sửa hoặc mờ bất thường, bạn tuyệt đối không mua vì đó có thể là xe không rõ nguồn gốc.
Điểm 7: Kiểm tra giấy tờ và thủ tục sang tên
Giấy tờ là điểm kiểm tra cuối cùng nhưng lại quyết định xe có thuộc về bạn hợp pháp hay không. Bạn cần xem bản gốc đăng ký xe, chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân của chủ xe, và đối chiếu tên chủ xe trên đăng ký với giấy tờ tùy thân. Nếu người bán không phải chủ xe trên đăng ký, bạn cần giấy ủy quyền hoặc hợp đồng mua bán có công chứng từ chủ xe, nếu không thì bạn không thể sang tên. Bạn hãy thỏa thuận rõ ai chịu phí sang tên, tốt nhất là hai bên cùng ra phòng công chứng làm hợp đồng mua bán ngay trong ngày. Bạn không nên đặt cọc quá 10 phần trăm giá trị xe khi chưa kiểm tra xong giấy tờ, và luôn giữ lại biên nhận đặt cọc có chữ ký của cả hai bên.
Một cửa hàng xe cũ uy tín với nhiều xe bày bán giúp bạn so sánh giá và tình trạng xe ngay tại chỗ. (Ảnh minh họa)
Cách thương lượng giá và chi phí phát sinh cần tính trước
Sau khi kiểm tra xong 7 điểm, bạn sẽ biết xe có những lỗi nào và dùng chính những lỗi đó để thương lượng giá. Bạn nên tham khảo giá xe cùng đời, cùng dòng trên các sàn mua bán trước khi đi xem để biết mặt bằng giá chung. Nếu xe cần thay lốp, thay ắc quy, làm lại phanh hoặc thay dây curoa, bạn cộng tổng chi phí sửa chữa vào giá mua và trừ ra khi trả giá. Bạn cũng nên tính trước các chi phí phát sinh như phí sang tên, phí trước bạ khoảng 1 phần trăm giá trị xe, phí đổi biển số nếu khác tỉnh, và tiền bảo hiểm bắt buộc. Bạn cũng nên theo dõi mức tiêu hao nhiên liệu trong tháng đầu tiên, vì xe ăn xăng bất thường thường là dấu hiệu máy đã xuống cấp, như bài viết đổ xăng tiết kiệm cho xe máy đã gợi ý.
Câu hỏi thường gặp
Mua xe máy cũ ở cửa hàng hay mua của người quen thì an toàn hơn?
Mua ở cửa hàng uy tín thường có bảo hành ngắn hạn từ 1 đến 3 tháng và hỗ trợ sang tên, nhưng giá cao hơn khoảng 10 đến 15 phần trăm. Mua của người quen thì giá thường tốt hơn, nhưng không có bảo hành. Dù mua ở đâu, bạn vẫn nên áp dụng đủ 7 điểm kiểm tra trong bài viết này.
Xe máy cũ bao nhiêu năm tuổi thì không nên mua?
Với người mua lần đầu, xe từ 3 đến 7 năm tuổi thường là lựa chọn cân bằng giữa giá tiền và độ bền, phụ tùng vẫn dễ tìm và máy chưa quá xuống cấp. Xe trên 10 năm tuổi có thể rẻ nhưng phụ tùng khó tìm, hay hỏng vặt và tốn xăng hơn, bạn chỉ nên mua nếu đã có kinh nghiệm và có thợ quen hỗ trợ.
Có nên nhờ thợ đi cùng khi mua xe máy cũ lần đầu không?
Rất nên, đặc biệt nếu bạn chưa có kinh nghiệm nghe tiếng máy và nhận biết lỗi kỹ thuật. Bạn có thể nhờ thợ quen hoặc thuê thợ kiểm tra với chi phí khoảng 100 nghìn đến 300 nghìn đồng, rẻ hơn nhiều so với số tiền sửa chữa nếu mua phải xe lỗi. Một buổi kiểm tra kỹ chỉ mất khoảng 30 đến 45 phút nhưng giúp bạn tránh được rủi ro lớn.
Kết luận
Mua xe máy cũ lần đầu không khó nếu bạn đi theo đúng trình tự: nhìn tổng thể và khung sườn, nghe máy lạnh, kiểm tra điện và đèn còi, thử phanh lốp và phuộc, chạy thử thực tế, hỏi lịch sử xe và đối chiếu số khung số máy, cuối cùng là kiểm tra giấy tờ sang tên. Bạn hãy xem ít nhất 2 đến 3 chiếc xe trước khi quyết định, so sánh giá và tình trạng xe một cách bình tĩnh, và đừng để cảm giác sợ mất xe đẹp khiến bạn bỏ qua bước kiểm tra. Bạn cũng đừng quên trang bị bảo hộ chất lượng, như bài viết chọn mũ bảo hiểm fullface cho người đi phượt đã nhắc. Chúc bạn chọn được chiếc xe ưng ý, đúng giá và sang tên thuận lợi ngay trong lần mua đầu tiên.
#BaoDoanhThu #MuaXeMayCu #XeMayCu #KinhNghiemMuaXe #XeGiaoThong #MeoVatThuThuat #TietKiemChiTieu
