Mỗi dịp Tết, hàng triệu người chất hành lý lên xe máy để về quê, có người đi vài chục cây số, có người đi tới 300, 400 cây số. Với người lần đầu đi đường dài, chuyến đi này khác hẳn việc chạy xe trong phố: xe chạy liên tục nhiều giờ, đường lạ, trời lạnh. Chuẩn bị kỹ là cách duy nhất để về quê an toàn.
3 điều cần nhớ:
- Kiểm tra xe trước chuyến đi ít nhất 3 ngày, đừng đợi tới sát giờ xuất phát: lốp, phanh, xích, nhớt, đèn và còi đều phải tốt.
- Chia hành trình thành từng chặng 60 đến 80 cây số, dừng nghỉ 10 đến 15 phút mỗi chặng, không chạy liền 200 cây số không nghỉ.
- Đồ đạc gọn nhẹ và buộc chắc, giấy tờ và tiền mặt chia ra nhiều chỗ, luôn mang áo mưa và bộ đồ sửa xe nhỏ theo xe.
Vì sao đi xe máy đường dài dịp Tết khó hơn bạn tưởng
Dịp Tết là thời điểm đường sá đông nhất trong năm. Theo phân tích của Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com), lưu lượng xe máy trên các quốc lộ những ngày cận Tết tăng gấp nhiều lần ngày thường. Người mới thường nghĩ chỉ cần xe còn chạy được là đủ, rồi lên đường với xe chưa kiểm tra và cơ thể chưa nghỉ ngơi.
Đi xe máy đường dài không chỉ là chuyện của chiếc xe, mà còn là chuyện của người lái. Ngồi trên xe 5 đến 7 tiếng liên tục khiến lưng, cổ tay và mông mỏi nhừ, mắt mờ dần vì gió bụi, phản xạ chậm lại sau mỗi giờ. Thời tiết dịp Tết ở miền Bắc thường lạnh và sương mù buổi sáng, còn miền Trung và miền Nam nắng gắt trưa. Hiểu rõ những khó khăn này, bạn sẽ chuẩn bị đúng chỗ.
7 bước chuẩn bị xe và đồ đạc trước chuyến đi
Bước 1: Kiểm tra lốp, phanh và xích trước 3 ngày
Lốp là bộ phận duy nhất tiếp xúc với mặt đường, nên hãy kiểm tra đầu tiên. Sờ gai lốp xem còn sâu hay mòn nhẵn, kiểm tra lốp có nứt, phồng hay dính đinh không, và bơm đúng áp suất. Lốp non hơi khiến xe nặng, tốn xăng và dễ nổ lốp, còn lốp quá căng bám đường kém khi trời mưa. Phanh trước và sau phải ăn đều, má phanh còn đủ dày. Xích cần căng vừa phải và tra dầu đầy đủ, vì xích khô và chùng sẽ kêu to, hao xăng và dễ tuột giữa đường. Bạn có thể tham khảo bài viết về 7 điểm kiểm tra máy móc trước khi xuống tiền mua xe máy cũ trên Báo Doanh Thu.
Kiểm tra lốp, xích và tra dầu trước chuyến đi: việc nhỏ làm ở nhà nhưng quyết định cả hành trình (Ảnh minh họa).
Bước 2: Thay nhớt, kiểm tra nước làm mát và ắc quy
Nếu xe đã chạy hơn 1.000 cây số từ lần thay nhớt gần nhất, hãy thay nhớt mới trước chuyến đi. Nhớt cũ đặc và bẩn khiến máy nóng nhanh, ì ga và tốn xăng khi chạy liên tục. Với xe tay ga có két nước, hãy kiểm tra nước làm mát và châm thêm nếu thiếu. Ắc quy yếu khiến xe khó đề vào buổi sáng lạnh, vì vậy nếu xe đề chậm hoặc đèn mờ, hãy sạc hoặc thay ắc quy trước khi đi. Những việc này chỉ tốn một buổi sáng ở tiệm quen.
Bước 3: Kiểm tra đèn, còi, gương và giấy tờ xe
Đèn pha, đèn hậu, đèn xi nhan và đèn phanh đều phải sáng rõ, vì dịp Tết bạn có thể chạy lúc trời tối hoặc trong sương mù. Còi phải kêu to và rõ, gương chiếu hậu còn nguyên và chỉnh đúng góc. Giấy tờ mang theo gồm giấy đăng ký xe, bằng lái xe, bảo hiểm bắt buộc và căn cước công dân, nên để bản gốc trong túi chống nước và chụp ảnh lưu trong điện thoại. Nhiều người mới chỉ lo kiểm tra xe mà quên giấy tờ, tới khi gặp chốt kiểm tra mới cuống lên tìm.
Bước 4: Lên lộ trình và chia chặng nghỉ rõ ràng
Trước khi đi, hãy mở bản đồ, vạch sẵn lộ trình và đánh dấu thị trấn, trạm xăng, quán ăn dọc đường. Chia hành trình thành từng chặng 60 đến 80 cây số, mỗi chặng nghỉ 10 đến 15 phút để duỗi lưng, uống nước và kiểm tra xe. Đừng chạy một mạch 300 cây số không nghỉ, vì cơ thể bạn sẽ mệt trước cả chiếc xe. Hãy tính giờ xuất phát sao cho về tới nhà trước khi trời tối, và chuẩn bị phương án dự phòng nếu tắc đường, như một tuyến đường tránh hoặc một nhà nghỉ dọc đường. Nếu còn băn khoăn giữa xe máy và ô tô, hãy tham khảo bài viết về lái ô tô đường dài lần đầu trên Báo Doanh Thu.
Bước 5: Chuẩn bị đồ đạc gọn nhẹ và buộc thật chắc
Nguyên tắc là chỉ mang những thứ thật sự cần: 2 đến 3 bộ quần áo, đồ dùng cá nhân, áo mưa, áo khoác gió, găng tay, khẩu trang và sạc điện thoại. Quà Tết nên gửi xe khách hoặc đóng gói gọn, đừng chất quá nhiều đồ lên xe vì xe nặng khó lái và dễ lật khi vào cua. Đồ đạc nên cho vào ba lô hoặc túi chống nước, đặt thấp và sát yên xe, rồi dùng dây chằng hàng buộc hình chữ X, siết chặt và kiểm tra lại sau 20 cây số đầu tiên.
Bước 6: Mang theo bộ đồ nghề nhỏ và vật dụng cứu hộ
Một bộ đồ nghề nhỏ gồm bơm mini, bộ vá lốp, tuýp mở bugi, kìm, tua vít và chai nhớt nhỏ sẽ cứu bạn trong nhiều tình huống. Thêm áo mưa bộ, đèn pin nhỏ, băng gạc y tế và số điện thoại vài tiệm sửa xe dọc đường. Bạn chỉ cần biết bơm lốp, vá săm và thay bugi là đủ để xử lý hỏng hóc nhẹ rồi chạy tiếp tới tiệm gần nhất. Nếu chưa từng làm những việc này, hãy nhờ thợ quen hướng dẫn một lần trước chuyến đi, chỉ mất 15 phút.
Bước 7: Nghỉ ngơi đầy đủ và ăn uống trước khi lên đường
Đêm trước chuyến đi, hãy ngủ đủ 7 đến 8 tiếng, đừng thức khuya dọn đồ rồi sáng hôm sau lên đường mệt mỏi. Sáng xuất phát, hãy ăn sáng nhẹ và đủ chất, mang theo chai nước và vài chiếc bánh. Tuyệt đối không uống rượu bia trước và trong khi lái xe, vì chỉ một ly nhỏ cũng đủ làm chậm phản xạ. Người lái khỏe mạnh, tỉnh táo chính là thiết bị an toàn quan trọng nhất trên xe.
5 lỗi người mới đi xe máy đường dài hay mắc nhất
Lỗi 1: Chạy liền một mạch không nghỉ vì muốn về nhanh. Tâm lý nôn nao về quê khiến nhiều người cố chạy 150 đến 200 cây số không dừng, tới khi tay tê, lưng cứng và mắt díp lại mới biết mình đã quá mệt. Mệt mỏi làm phản xạ chậm đi rất nhiều, và đó là nguyên nhân hàng đầu gây tai nạn. Hãy dừng nghỉ đúng lịch đã đặt ra, dù bạn vẫn thấy chạy được.
Lỗi 2: Chạy quá nhanh trên quốc lộ vì đường vắng. Có những đoạn quốc lộ buổi sáng sớm vắng xe, người mới dễ bị cuốn theo tốc độ và chạy 80 đến 90 cây số một giờ. Đường vắng không có nghĩa là an toàn, vì xe khác có thể bất ngờ rẽ ngang từ đường làng, hoặc mặt đường có ổ gà và cát sỏi mà bạn không kịp thấy. Hãy giữ tốc độ ổn định 50 đến 60 cây số một giờ và giữ khoảng cách với xe phía trước.
Lỗi 3: Chất đồ quá nặng và buộc ẩu. Nhiều người về quê mang theo cả thùng quà, bao gạo và vali lớn, chất cao quá đầu và chỉ buộc bằng một sợi dây chun. Đồ nặng làm xe khó điều khiển, phanh dài hơn, và chỉ cần một cơn gió mạnh hay một cú vào cua gấp là cả xe lẫn người có thể ngã. Hãy gửi bớt đồ nặng bằng xe khách, chỉ mang theo thứ thật sự cần trên xe máy.
Lỗi 4: Không mang áo mưa và đồ giữ ấm vì nghĩ trời đẹp. Dịp Tết, thời tiết thay đổi rất nhanh: sáng nắng, chiều có thể mưa rào, đêm lạnh và sương mù. Nhiều người lên đường với áo khoác mỏng và không mang áo mưa, tới khi gặp mưa thì ướt sũng và tầm nhìn giảm hẳn. Áo mưa bộ và áo khoác gió nhẹ không chiếm bao nhiêu chỗ, nhưng bạn sẽ cảm ơn mình đã mang theo khi trời đổ mưa giữa đường. Hãy tham khảo các kỹ năng xử lý đường trơn khi đi xe máy đường mưa trên Báo Doanh Thu.
Lỗi 5: Chủ quan với xe cũ vì xe vẫn chạy tốt trong phố. Xe chạy tốt trong phố không có nghĩa là xe đủ sức chạy đường dài. Trong phố, xe chỉ chạy từng đoạn ngắn rồi dừng, còn đường dài xe phải chạy liên tục nhiều giờ. Nhớt cũ, lốp mòn, phanh yếu hay xích chùng đều lộ rõ sau 100 cây số đầu. Đừng tiếc một buổi kiểm tra xe trước Tết, vì chi phí kiểm tra nhỏ hơn rất nhiều so với chi phí sửa xe giữa đường.
Ăn uống, đổ xăng và xử lý sự cố dọc đường
Trên đường về quê dịp Tết, hãy đổ xăng khi bình còn một phần ba, đừng đợi kim xăng chạm vạch đỏ mới tìm cây xăng. Bạn có thể tham khảo các thói quen đổ xăng tiết kiệm cho xe máy trên Báo Doanh Thu để chuyến đi vừa an toàn vừa đỡ tốn tiền xăng. Ăn uống dọc đường nên chọn quán sạch sẽ, đông khách, có chỗ để xe an toàn, tránh ăn quá no rồi lên xe ngay.
Nếu xe gặp sự cố như thủng lốp hay chết máy, hãy đưa xe vào lề đường an toàn, bật đèn cảnh báo nếu có, rồi mới kiểm tra hoặc gọi cứu hộ. Đừng dừng xe sửa chữa ở làn đường chính hay khúc cua khuất tầm nhìn.
Câu hỏi thường gặp
Đi xe máy đường dài dịp Tết nên xuất phát lúc mấy giờ?
Tốt nhất là xuất phát từ 5 giờ đến 6 giờ sáng, khi trời sáng rõ và đường còn vắng. Đừng xuất phát lúc 3 đến 4 giờ sáng vì trời tối và sương mù dày. Nếu quãng đường trên 300 cây số, hãy chia làm hai ngày, nghỉ một đêm dọc đường thay vì cố về trong ngày.
Xe tay ga có đi đường dài dịp Tết được không?
Xe tay ga hoàn toàn đi đường dài được, nhưng cần lưu ý nhiều hơn xe số. Trước chuyến đi, hãy kiểm tra dây curoa, nước làm mát và lốp, vì xe tay ga chạy đường dài dễ nóng máy. Khi đi, cứ mỗi 60 đến 70 cây số hãy dừng nghỉ 15 phút để máy nguội. Nếu xe đã cũ và dây curoa chưa thay bao giờ, hãy thay mới.
Đi xe máy đường dài một mình có an toàn không?
Đi một mình vẫn an toàn nếu bạn chuẩn bị kỹ và chạy đúng tốc độ, nhưng đi theo nhóm 2 đến 3 xe sẽ an toàn hơn. Nếu đi một mình, hãy báo cho người nhà biết lộ trình và giờ dự kiến về tới nhà, giữ điện thoại đầy pin, và dừng nghỉ ở nơi đông người. Luôn ưu tiên an toàn hơn tốc độ.
Kết luận
Đi xe máy đường dài dịp Tết cho người mới không khó, nhưng cũng không phải chuyện cứ lên xe là chạy. Bảy bước chuẩn bị trong bài đều đơn giản, làm được trong một buổi chiều trước Tết. Tránh 5 lỗi phổ biến, giữ tốc độ vừa phải và dừng nghỉ đúng lịch, bạn sẽ về tới nhà an toàn và đón một cái Tết trọn vẹn bên gia đình.
