Chuyến lái ô tô đường dài đầu tiên, ví dụ từ Hà Nội đi Hạ Long hay từ Thành phố Hồ Chí Minh đi Đà Lạt, luôn háo hức xen lẫn lo lắng. Lái đường dài đòi hỏi bạn giữ tốc độ cao ổn định trong nhiều giờ và giữ tỉnh táo khi mệt. Bài viết hướng dẫn 7 bước chuẩn bị và 6 lỗi thường gặp.
- Chuẩn bị kỹ trước chuyến đi quan trọng hơn kỹ năng xử lý trên đường: xe tốt, lộ trình rõ ràng và cơ thể tỉnh táo giúp bạn tránh phần lớn rủi ro.
- 7 bước chuẩn bị gồm kiểm tra xe tổng thể, kiểm tra lốp và phanh, lên lộ trình và điểm nghỉ, chuẩn bị sức khỏe và giấc ngủ, mang đủ đồ dùng cần thiết, đổ đầy nhiên liệu và kiểm tra giấy tờ, bảo hiểm.
- 6 lỗi tài xế mới hay mắc là chạy liền không nghỉ, bám sát xe trước, vượt ẩu trên cao tốc, chỉ nhìn gần, dùng điện thoại khi lái và chủ quan khi buồn ngủ.
Vì sao lái đường dài khác hẳn lái xe trong phố
Trong phố, bạn lái ở tốc độ 30 đến 50 km/h, đèn đỏ và ngã tư buộc bạn dừng lại thường xuyên, nên dù mệt bạn vẫn có lúc nghỉ ngắn. Trên cao tốc, bạn giữ tốc độ 80 đến 120 km/h trong nhiều giờ liền, não bộ phải xử lý thông tin liên tục với cường độ cao, mắt phải quan sát xa và tay chân gần như không được nghỉ. Theo phân tích của Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com), chỉ sau 2 giờ lái liên tục, phản xạ của tài xế mới đã chậm lại rõ rệt, và sau 4 giờ thì nguy cơ mất tập trung tăng mạnh. Đường dài còn có những tình huống ít gặp trong phố như xe tải lớn vượt lên, gió tạt ngang ở cầu cao, hay đoạn đường vắng không có trạm xăng trong hàng chục cây số.
7 bước chuẩn bị trước chuyến đi
Bước 1: Kiểm tra xe tổng thể trước 1 ngày
Bạn đừng để đến sáng khởi hành mới kiểm tra xe, vì nếu phát hiện lỗi thì không còn thời gian sửa. Một ngày trước chuyến đi, bạn mở nắp capo và kiểm tra dầu máy, nước làm mát, dầu phanh, nước rửa kính và ắc quy, đồng thời kiểm tra đèn pha, đèn xi nhan, đèn phanh và còi có hoạt động bình thường không. Nếu xe đã lâu chưa bảo dưỡng, bạn nên đưa xe ra gara kiểm tra tổng thể, chi phí khoảng vài trăm nghìn đồng nhưng giúp bạn yên tâm hơn nhiều trên đường.
Kiểm tra khoang động cơ trước chuyến đi giúp phát hiện sớm dầu máy thiếu, nước làm mát cạn hay dây điện hư hỏng. (Ảnh minh họa)
Bước 2: Kiểm tra lốp, phanh và lốp dự phòng
Lốp và phanh là hai thứ quyết định an toàn ở tốc độ cao, nên bạn phải kiểm tra kỹ. Bạn xem gai lốp còn sâu hay đã mòn phẳng, kiểm tra thành lốp có vết nứt, vết phồng hay đinh cắm không, và bơm lốp đúng áp suất ghi trên khung cửa xe. Lốp non hơi khiến xe tốn xăng và bám đường kém, lốp quá căng lại dễ nổ khi chạy đường dài trong trời nắng nóng. Bạn thử phanh ở tốc độ thấp, phanh phải ăn đều, không bị lệch hướng, không có tiếng kêu lạ. Bạn cũng đừng quên kiểm tra lốp dự phòng còn hơi không, cùng với kích nâng xe và cờ lê mở ốc bánh xe.
Bước 3: Lên lộ trình và đánh dấu điểm nghỉ
Bạn nên xem trước toàn bộ lộ trình trên bản đồ, ghi nhớ các nút giao quan trọng, trạm dừng nghỉ và trạm xăng dọc đường. Với chuyến đi trên 200 km, bạn nên chia lộ trình thành các chặng khoảng 100 đến 150 km và nghỉ ít nhất 15 phút sau mỗi chặng. Bạn lưu sẵn số điện thoại cứu hộ giao thông và gara gần lộ trình, phòng trường hợp xe gặp sự cố, và chia sẻ lộ trình cùng giờ dự kiến đến nơi cho người thân.
Bước 4: Ngủ đủ giấc và ăn uống hợp lý
Giấc ngủ là thứ tài xế mới hay xem nhẹ nhất, nhưng lại quan trọng nhất. Bạn nên ngủ đủ 7 đến 8 tiếng vào đêm trước chuyến đi, tuyệt đối không thức khuya rồi lái xe sáng sớm. Bạn ăn sáng nhẹ, đủ no nhưng không quá no, tránh đồ ăn nhiều dầu mỡ gây buồn ngủ, và uống đủ nước trong suốt chuyến đi. Bạn nên tránh uống rượu bia từ tối hôm trước, vì cồn vẫn ảnh hưởng đến phản xạ của bạn vào sáng hôm sau dù bạn cảm thấy tỉnh táo. Nếu bạn phải lái xe đường dài sau một ngày làm việc mệt mỏi, bạn nên hoãn chuyến đi hoặc nhờ người khác lái thay.
Bước 5: Chuẩn bị đồ dùng cần thiết trên xe
Bạn nên chuẩn bị một túi đồ gồm nước uống, đồ ăn nhẹ, khăn giấy, túi nilon phòng khi say xe, sạc điện thoại và giá đỡ điện thoại. Bạn mang theo áo khoác mỏng, đèn pin, áo phản quang và tam giác cảnh báo để dùng khi xe gặp sự cố vào ban đêm. Bạn sắp xếp đồ gọn gàng, không để vật cứng lăn lóc trên sàn xe, vì khi phanh gấp những vật này có thể trượt lên phía trước và kẹt vào chân phanh.
Bước 6: Đổ đầy nhiên liệu và kiểm tra phí cầu đường
Bạn nên đổ đầy bình nhiên liệu trước khi khởi hành, vì trên một số đoạn cao tốc và đường quê, trạm xăng cách nhau khá xa. Bạn đừng đợi kim xăng xuống gần vạch đỏ mới tìm trạm xăng, mà nên đổ thêm khi xăng còn khoảng một phần ba bình. Bạn cũng nên chuẩn bị sẵn tiền mặt hoặc thẻ để trả phí cầu đường, và kiểm tra tài khoản thu phí tự động còn đủ số dư không. Bạn có thể tải sẵn bản đồ ngoại tuyến trên điện thoại, phòng trường hợp mất sóng di động ở đoạn đường vắng. Bạn cũng nên theo dõi mức tiêu hao nhiên liệu của xe, như bài viết đổ xăng tiết kiệm cho xe máy đã gợi ý.
Bước 7: Kiểm tra giấy tờ và bảo hiểm xe
Trước khi khởi hành, bạn kiểm tra lại giấy phép lái xe, đăng ký xe, giấy chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự và giấy chứng nhận kiểm định còn hạn không. Bạn nên mang theo bản gốc giấy tờ, không chỉ mang bản photo, vì cảnh sát giao thông có thể yêu cầu xuất trình bản gốc khi kiểm tra. Bạn cũng nên chụp ảnh lưu giấy tờ vào điện thoại để dự phòng khi thất lạc. Nếu xe là xe mượn hoặc xe thuê, bạn mang theo hợp đồng thuê xe và giấy ủy quyền của chủ xe.
6 lỗi tài xế mới hay mắc trên đường dài
1. Chạy liền không nghỉ: Nhiều tài xế mới cố chạy một mạch 4 đến 5 giờ để đến nơi sớm, nhưng càng về sau phản xạ càng chậm và mắt càng mỏi. Bạn nên dừng nghỉ 15 phút sau mỗi 2 giờ lái.
2. Bám sát xe phía trước: Trên cao tốc, bạn cần giữ khoảng cách an toàn ít nhất 3 giây với xe trước, tức là khoảng 70 đến 100 mét ở tốc độ 100 km/h. Bám sát khiến bạn không kịp phản ứng khi xe trước phanh gấp.
3. Vượt ẩu trên cao tốc: Tài xế mới thường vượt khi chưa quan sát đủ gương và điểm mù, hoặc vượt ở đoạn đường cong và dốc. Bạn chỉ vượt khi tầm nhìn thoáng, xi nhan sớm và dứt khoát.
4. Chỉ nhìn gần trước mũi xe: Lái đường dài đòi hỏi bạn nhìn xa ít nhất 200 mét để dự đoán tình huống, chứ không chỉ nhìn vài chục mét trước mũi xe. Bạn nên tập thói quen quét mắt liên tục: nhìn xa, nhìn gương chiếu hậu, rồi nhìn lại phía trước.
5. Dùng điện thoại khi lái: Chỉ vài giây nhìn điện thoại ở tốc độ 100 km/h là xe đã đi được gần 100 mét mà bạn không quan sát. Bạn nên cài đặt bản đồ trước khi khởi hành và dùng giá đỡ điện thoại, tuyệt đối không nhắn tin khi đang lái.
6. Chủ quan khi buồn ngủ: Buồn ngủ là kẻ thù nguy hiểm nhất trên đường dài, vì nó đến từ từ và tài xế thường không nhận ra. Nếu bạn ngáp liên tục, mắt cay, khó giữ làn đường hoặc không nhớ mình vừa qua đoạn đường nào, bạn phải dừng xe ngay ở trạm dừng nghỉ gần nhất và ngủ một giấc ngắn 15 đến 20 phút.
Xử lý 3 tình huống thường gặp trên đường dài
Tình huống đầu tiên là thủng lốp giữa đường: bạn giữ bình tĩnh, không phanh gấp, giảm ga từ từ và tấp xe vào làn khẩn cấp, rồi bật đèn cảnh báo và đặt tam giác cảnh báo cách xe khoảng 50 mét. Tình huống thứ hai là mưa lớn bất ngờ: bạn giảm tốc độ ngay, bật đèn chiếu gần và tăng khoảng cách với xe trước gấp đôi, vì đường ướt làm tăng quãng đường phanh, như bài viết đi xe máy đường mưa an toàn mùa đông đã phân tích. Tình huống thứ ba là xe tải lớn vượt lên: bạn giữ tay lái chắc, không giật mình khi gió tạt, giảm ga nhẹ và để xe tải vượt qua hẳn rồi mới tăng tốc trở lại. Bạn cũng nên rửa xe và kiểm tra đèn trước chuyến đi, vì kính chắn gió và đèn bẩn làm giảm tầm nhìn rõ rệt khi trời tối, như bài viết mở dịch vụ rửa xe tại nhà đã nhắc.
Đường dài vắng vẻ đòi hỏi tài xế giữ tốc độ ổn định và tập trung cao độ trong nhiều giờ liền. (Ảnh minh họa)
Câu hỏi thường gặp
Tài xế mới nên lái tối đa bao nhiêu km trong ngày đầu tiên đi đường dài?
Với tài xế mới, bạn nên giới hạn khoảng 200 đến 300 km trong ngày đầu tiên, tương đương 3 đến 4 giờ lái thực tế cộng thời gian nghỉ. Bạn đừng cố chạy 500 đến 600 km trong một ngày chỉ vì muốn đến nơi sớm, vì cơ thể chưa quen với việc cầm lái lâu sẽ mệt rất nhanh.
Có nên lái xe đường dài vào ban đêm không?
Bạn nên tránh lái xe đường dài vào ban đêm trong những chuyến đầu tiên, vì tầm nhìn ban đêm kém hơn và cơ thể bạn cũng buồn ngủ hơn vào khung giờ 0 đến 5 giờ sáng. Nếu bắt buộc phải đi đêm, bạn nên ngủ đủ giấc ban ngày và giữ tốc độ thấp hơn ban ngày khoảng 10 đến 20 km/h.
Lái xe đường dài có cần người ngồi cùng để trò chuyện không?
Có người ngồi cùng trò chuyện giúp bạn tỉnh táo hơn, nhưng người đó cũng phải biết khi nào nên im lặng để bạn tập trung, ví dụ khi vượt xe hay khi trời mưa lớn. Bạn nên thỏa thuận trước với người ngồi cùng rằng họ sẽ nhắc bạn nghỉ ngơi khi thấy bạn mệt, và họ không nên ngủ gật cả chặng.
Kết luận
Lái ô tô đường dài lần đầu sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều nếu bạn chuẩn bị kỹ 7 bước: kiểm tra xe tổng thể, kiểm tra lốp và phanh, lên lộ trình và điểm nghỉ, ngủ đủ giấc, mang đủ đồ dùng, đổ đầy nhiên liệu và kiểm tra giấy tờ. Trên đường, bạn chỉ cần nhớ 3 nguyên tắc: nghỉ ngơi đúng lúc, giữ khoảng cách an toàn và không bao giờ lái xe khi buồn ngủ. Bạn đừng ngại đi chậm hơn một chút trong chuyến đầu tiên, vì đến nơi an toàn vẫn tốt hơn đến sớm vài chục phút nhưng đầy rủi ro. Chúc bạn có chuyến đường dài đầu tiên suôn sẻ và về đến nơi an toàn.
#BaoDoanhThu #LaiOToDuongDai #LaiXeAnToan #TaiXeMoi #XeGiaoThong #DuLichDuongBo #MeoLaiXe
