Trời mưa, mặt đường ướt khiến xe máy dễ trượt ngã hơn, nhất là khi phanh gấp, ôm cua hay chạy qua vạch sơn và nắp cống. Chỉ cần vài phút kiểm tra phanh, lốp trước khi đi và 7 thói quen chạy xe đúng cách dưới mưa, bạn đã giảm được rất nhiều rủi ro trên đường đi làm mỗi ngày.
- Kiểm tra phanh và lốp trước mỗi chuyến đi mưa, không đợi đến khi xe có dấu hiệu lạ mới kiểm tra.
- Đi chậm lại, giữ khoảng cách xa hơn ngày nắng và phanh sớm, phanh nhẹ, tránh phanh gấp đột ngột trên mặt đường ướt.
- Tránh chạy lên vạch sơn, nắp cống và vệt dầu loang, vì đây là những chỗ trơn nhất khi trời mưa.
Vì sao đi xe máy trời mưa dễ trượt ngã hơn ngày nắng?
Khi trời mưa, một lớp nước mỏng nằm giữa lốp xe và mặt đường, làm giảm độ bám của lốp. Nói một cách đơn giản, lốp xe không còn ôm chặt mặt đường như lúc khô, nên xe dễ bị trượt ngang khi bạn đánh lái, phanh gấp hay tăng ga đột ngột. Tình trạng này càng rõ khi lốp đã mòn, rãnh lốp nông, hoặc áp suất lốp không đúng, vì lốp mòn thoát nước kém hơn và càng dễ mất bám trên đường ướt.
Ngoài ra, những đoạn đường mà ngày nắng bạn đi qua rất bình thường, khi mưa lại trở nên nguy hiểm. Vạch sơn kẻ đường, nắp cống kim loại, vệt dầu loang ở ngã tư hay đoạn đường vừa rải nhựa đều trơn hơn mặt nhựa thông thường khi ướt. Chỉ cần bánh xe lăn qua những chỗ này trong lúc bạn đang nghiêng xe để ôm cua, hoặc đang phanh, xe rất dễ bị trượt và đổ. Đây là lý do nhiều vụ ngã xe trời mưa xảy ra ở tốc độ không cao, ngay trong phố, chứ không chỉ trên đường xa hay đường cao tốc.
Tầm nhìn giảm cũng rất quan trọng: mưa làm kính mũ bảo hiểm mờ đi, nước tạt vào mắt và xe khác khó nhìn thấy bạn hơn. Khi không nhìn rõ ổ gà hay xe phía trước phanh gấp, bạn phản ứng muộn và dễ xử lý vội vàng. Vì vậy, đi mưa an toàn cần cả chuẩn bị từ trước và thái độ bình tĩnh trên đường.
Ví dụ chị Lan, nhân viên văn phòng ở Hà Nội, đi xe máy từ Cầu Giấy về Hà Đông mỗi ngày. Một chiều mưa rào, chị chạy khá nhanh qua đoạn đường đang sửa, bánh xe lăn lên nắp cống ướt và chị phanh gấp khi xe phía trước dừng đột ngột, khiến xe trượt ngang và chị ngã xuống đường, may mắn chỉ bị trầy xước nhẹ. Sau lần đó, chị kiểm tra phanh và lốp trước mùa mưa, đi chậm hơn và luôn tránh nắp cống cùng vạch sơn.
Kiểm tra phanh trước khi đi mưa như thế nào?
Phanh là bộ phận quyết định bạn có dừng xe an toàn được hay không, nên hãy kiểm tra phanh trước mỗi chuyến đi mưa, và kiểm tra kỹ hơn mỗi tuần hoặc trước mùa mưa. Bạn không cần phải là thợ sửa xe mới kiểm tra được những điểm cơ bản sau đây. Đầu tiên, bóp thử tay phanh trước và đạp thử phanh sau khi xe còn đứng yên. Tay phanh phải có độ nặng vừa phải, không bị bóp hết cỡ mà xe vẫn chưa có cảm giác hãm lại, và không bị lỏng lẻo hay kẹt cứng. Nếu tay phanh bóp vào quá sâu, hoặc phanh sau đạp xuống mà xe vẫn trôi, hãy mang xe đi kiểm tra ngay, đừng cố chạy tiếp trong mưa.
Tiếp theo, hãy lắng nghe tiếng phanh khi chạy thử một đoạn ngắn ở tốc độ chậm trong sân hoặc đoạn đường vắng. Nếu nghe tiếng rít kim loại, tiếng cọ xát lạ, hoặc cảm giác phanh giật cục, đó là dấu hiệu má phanh đã mòn hoặc có vấn đề cần thợ kiểm tra. Với xe dùng phanh đĩa, bạn có thể quan sát đĩa phanh có bị xước sâu hay cong vênh không, còn với xe dùng phanh tang trống, hãy chú ý cảm giác phanh yếu dần theo thời gian. Phân tích từ Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com) cho thấy nhiều người chỉ chú ý thay dầu máy định kỳ mà quên kiểm tra phanh, trong khi phanh mới là thứ cứu bạn trong tình huống bất ngờ trên đường ướt.
Đừng quên dầu phanh và dây phanh: dầu cũ, đổi màu sẫm, hoặc dây nứt, rỉ sét đều làm phanh kém hiệu quả. Hãy nhờ thợ kiểm tra và thay dầu phanh theo khuyến cáo của nhà sản xuất, nhất là trước mùa mưa kéo dài.
Kiểm tra lốp xe trước khi đi mưa như thế nào?
Lốp xe là điểm tiếp xúc duy nhất giữa xe và mặt đường, nên lốp tốt hay xấu quyết định rất lớn đến việc xe có bám đường khi trời mưa hay không. Cách kiểm tra đơn giản nhất là nhìn rãnh lốp. Rãnh lốp càng sâu thì khả năng thoát nước càng tốt, xe càng ít bị trượt trên mặt đường ướt. Nếu rãnh lốp đã mòn gần phẳng, hoặc lốp xuất hiện vết nứt, vết phồng, vết cắt, hãy thay lốp mới trước khi mùa mưa đến, đừng tiếc một chiếc lốp đã hết tuổi sử dụng.
Bạn cũng nên kiểm tra áp suất lốp thường xuyên, ít nhất mỗi tuần một lần, bằng đồng hồ đo tại tiệm sửa xe hoặc trạm xăng. Lốp quá non hơi làm xe nặng nề, khó điều khiển và dễ bị lún khi chạy qua vũng nước, còn lốp quá căng lại làm diện tích tiếp xúc với mặt đường nhỏ đi, xe dễ trượt hơn. Hãy bơm lốp đúng mức mà nhà sản xuất ghi trong sách hướng dẫn hoặc trên tem dán ở xe, đừng bơm theo cảm giác. Ngoài ra, hãy kiểm tra cả lốp trước và lốp sau, vì nhiều người chỉ chú ý lốp sau mà quên rằng lốp trước mới là bánh dẫn hướng, quyết định xe có giữ được thăng bằng khi ôm cua hay không.
Hãy đo áp suất lốp vào buổi sáng, khi lốp còn nguội, để kết quả chính xác hơn, và quan sát xem lốp có mòn lệch một bên không. Lốp mòn lệch có thể là dấu hiệu vành lệch hoặc giảm xóc có vấn đề, cần thợ kiểm tra sớm.
7 thói quen tránh trượt ngã khi đi xe máy trời mưa
Thói quen thứ nhất, đi chậm lại và giữ khoảng cách xa hơn ngày nắng. Khi đường ướt, quãng đường phanh dài hơn, nên bạn cần nhiều khoảng trống hơn để dừng xe an toàn. Hãy giảm tốc độ xuống mức bạn hoàn toàn làm chủ được xe, và đừng chạy sát đuôi xe tải hay xe buýt trong mưa, vì nước từ bánh xe lớn tạt lên sẽ làm bạn mờ mắt.
Thói quen thứ hai, phanh sớm và phanh nhẹ, kết hợp cả phanh trước và phanh sau. Thay vì đợi đến gần xe phía trước mới phanh mạnh, hãy quan sát xa và phanh từ từ ngay khi thấy đèn phanh phía trước sáng lên. Phanh nhẹ, nhả ra rồi phanh tiếp nếu cần, sẽ giúp xe giảm tốc ổn định hơn là một cú phanh gấp duy nhất. Đặc biệt, đừng chỉ dùng phanh trước trên đường ướt, vì bánh trước khóa cứng rất dễ làm xe đổ ngang. Hãy tập thói quen phanh cả hai bánh một cách nhịp nhàng.
Thói quen thứ ba, tránh vạch sơn, nắp cống và vệt dầu loang. Khi buộc phải đi qua những chỗ này, hãy đi thẳng, không đánh lái và không phanh ngay trên đó. Hãy giảm tốc độ từ trước và đi qua nhẹ nhàng rồi mới tăng tốc trở lại.
Thói quen thứ tư, ôm cua chậm và giữ xe thẳng đứng nhất có thể. Hãy giảm tốc độ trước khi vào cua, không phanh trong cua và nghiêng xe ít hơn ngày nắng. Nếu cảm thấy xe hơi trượt, hãy giữ tay lái thẳng, giảm ga nhẹ nhàng và đừng hoảng loạn đánh lái ngược lại.
Thói quen thứ năm, tránh vũng nước sâu và đoạn đường ngập. Vũng nước có thể che giấu ổ gà hoặc miệng cống hở, và nước ngập vào ống xả có thể làm xe chết máy. Nếu buộc phải qua đoạn ngập nhẹ, hãy đi chậm, giữ ga đều và không dừng xe giữa vũng nước. Sau đó, rà phanh nhẹ vài lần để làm khô má phanh.
Thói quen thứ sáu, mặc áo mưa đúng cách và đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn, cài quai cẩn thận. Áo mưa trùm đầu che khuất tầm nhìn hai bên, còn áo mưa cánh dơi bay phấp phới dễ vướng vào bánh xe. Hãy chọn áo mưa bộ gồm áo và quần, mặc gọn gàng, lau kính mũ trước khi đi và kiểm tra quai mũ mỗi lần đội.
Thói quen thứ bảy, bật đèn xe và giữ bình tĩnh khi gặp mưa lớn bất ngờ. Bật đèn giúp xe khác nhìn thấy bạn từ xa trong màn mưa. Nếu mưa quá lớn hoặc bạn không nhìn rõ đường quá vài mét, hãy tấp vào mái hiên, trạm xăng hay quán cà phê và chờ mưa ngớt, thay vì cố chạy tiếp.
Điểm chung của các lỗi gây ngã trời mưa là sự vội vàng: phanh gấp, lách nhanh và ôm cua gắt. Nếu bạn tập thói quen đi chậm lại vài phút mỗi khi trời mưa, bạn đã loại bỏ được phần lớn nguyên nhân gây trượt ngã. Bạn có thể đọc thêm các mẹo đi lại trong chuyên mục Xe - Giao thông, các mẹo vặt trong chuyên mục Mẹo vặt - Thủ thuật và các bài viết gia đình trong chuyên mục Đời sống - Gia đình trên Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com).
Câu hỏi thường gặp
Lốp xe máy mòn bao nhiêu thì nên thay trước mùa mưa?
Khi rãnh lốp đã nông, mặt lốp gần phẳng, xuất hiện vết nứt hoặc vết phồng, bạn nên thay lốp mới càng sớm càng tốt, đừng đợi đến khi lốp thủng mới thay. Lốp mòn thoát nước kém nên xe dễ trượt trên đường ướt. Nếu không chắc lốp còn dùng được không, hãy nhờ thợ kiểm tra trực tiếp.
Trời mưa có nên dùng phanh trước hay phanh sau nhiều hơn?
Bạn nên kết hợp cả hai phanh nhẹ nhàng, không dồn toàn bộ lực vào một bánh. Phanh trước cho lực hãm mạnh hơn, nhưng bóp quá mạnh trên đường ướt dễ làm bánh trước khóa cứng và xe đổ. Cách an toàn nhất là phanh sớm, phanh nhẹ cả hai bánh, và tập thói quen này ngay cả khi trời nắng.
Đi qua đoạn đường ngập nhẹ cần lưu ý gì?
Nếu nước ngập không quá cao và bạn buộc phải đi qua, hãy đi chậm, giữ ga đều và đi thẳng, tránh tăng ga đột ngột hay dừng xe giữa vũng nước. Sau khi qua đoạn ngập, rà phanh nhẹ vài lần để làm khô má phanh, vì phanh ướt sẽ kém hiệu quả trong vài chục mét đầu tiên. Nếu nước ngập sâu đến ống xả hoặc bạn không nhìn thấy mặt đường, hãy quay lại hoặc chờ nước rút, đừng cố chạy qua vì xe chết máy giữa đường ngập còn nguy hiểm hơn việc về muộn.
Kết luận
Đi xe máy trời mưa an toàn không phải là chuyện may rủi, mà là kết quả của vài phút kiểm tra phanh và lốp trước khi đi, cộng với 7 thói quen đi chậm, phanh sớm, tránh chỗ trơn và giữ bình tĩnh trên đường. Hãy bắt đầu từ chuyến đi mưa tiếp theo của bạn: kiểm tra phanh và lốp ngay tối nay, mặc áo mưa gọn gàng, và nhắc mình đi chậm hơn vài phút. Những thói quen nhỏ này, lặp lại mỗi ngày mưa, sẽ trở thành phản xạ bảo vệ bạn và người thân trên mọi chặng đường.
