Sapo: mua bảo hiểm xe máy để làm gì
Bảo hiểm xe máy là thứ gần như gia đình nào cũng từng mua, nhưng ít người hiểu rõ mình mua để được gì. Nhiều người chỉ mua giấy chứng nhận để tránh bị phạt, rồi cất vào cốp xe và quên luôn. Bài viết giải thích mức phí, quyền lợi của bảo hiểm bắt buộc và tự nguyện, cùng 5 lưu ý khi làm bồi thường.
3 điều cần nhớ
- Bảo hiểm bắt buộc là nghĩa vụ pháp lý, không phải lựa chọn: chủ xe máy phải mua bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc.
- Bảo hiểm bắt buộc bảo vệ người bị bạn gây thiệt hại, không bảo vệ xe của bạn: nếu bạn gây tai nạn, công ty bảo hiểm bồi thường cho bên bị thiệt hại thay bạn, trong giới hạn quy định.
- Muốn bảo vệ chính chiếc xe và bản thân mình, bạn cần mua thêm bảo hiểm tự nguyện: bảo hiểm vật chất xe và bảo hiểm tai nạn cho người ngồi trên xe.
Bảo hiểm xe máy bắt buộc là gì và ai phải mua
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc của chủ xe cơ giới, thường gọi tắt là bảo hiểm xe máy bắt buộc, là loại bảo hiểm mà pháp luật yêu cầu mọi chủ xe máy phải mua trước khi tham gia giao thông. Theo quy định của Bộ Tài chính, đây là một trong những giấy tờ cảnh sát giao thông có quyền kiểm tra khi dừng xe. Nếu bạn không xuất trình được giấy chứng nhận còn hiệu lực, bạn có thể bị xử phạt hành chính.
Mục đích của loại bảo hiểm này không phải là bảo vệ chiếc xe của bạn, mà là bảo vệ người khác khi bạn gây ra tai nạn. Ví dụ, bạn đi xe máy va chạm với một người đi bộ khiến người đó bị thương, công ty bảo hiểm sẽ đứng ra bồi thường thiệt hại cho người bị nạn trong giới hạn quy định, thay vì bạn phải tự bỏ toàn bộ tiền túi ra đền bù. Phân tích của Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com) cho thấy nhiều chủ xe chỉ xem giấy chứng nhận như một thủ tục đối phó, nên khi tai nạn xảy ra, họ lúng túng không biết mình được bồi thường những gì.
Mức phí bảo hiểm bắt buộc hiện nay là bao nhiêu
Theo quy định hiện hành, xe máy hai bánh có dung tích dưới 50 phân khối có phí khoảng 55.000 đồng mỗi năm, xe máy hai bánh trên 50 phân khối có phí khoảng 60.000 đồng mỗi năm, xe máy ba bánh và các loại xe tương tự có phí khoảng 290.000 đồng mỗi năm. Mức phí trên chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng, vì vậy số tiền thực tế bạn phải trả sẽ cao hơn một chút, ví dụ xe trên 50 phân khối thường tốn khoảng 66.000 đồng mỗi năm sau thuế.
Một số điểm cần lưu ý về mức phí: phí bảo hiểm bắt buộc không phụ thuộc vào giá trị xe, xe tay ga đắt tiền và xe số bình dân cùng dung tích có cùng mức phí. Thời hạn bảo hiểm thường là một năm, hãy ghi chú ngày hết hạn để mua lại kịp thời. Thứ ba, bạn có thể mua bảo hiểm tại các đại lý của công ty bảo hiểm, tại cửa hàng bán xe, qua ứng dụng ngân hàng hoặc ví điện tử, và nên mua ở kênh chính thức để tránh mua phải giấy chứng nhận giả. Xem thêm các bài phân tích tài chính cá nhân tại chuyên mục Tài chính - Đầu tư của Báo Doanh Thu.
Quyền lợi bồi thường của bảo hiểm bắt buộc
Khi xảy ra tai nạn thuộc phạm vi bảo hiểm, công ty bảo hiểm sẽ bồi thường cho bên thứ ba bị thiệt hại, tức là người mà bạn gây tai nạn. Theo quy định hiện hành, giới hạn trách nhiệm bồi thường về người là khoảng 150 triệu đồng cho một người trong một vụ tai nạn, và giới hạn bồi thường về tài sản là khoảng 50 triệu đồng cho một vụ tai nạn.
Cụ thể, các khoản được bồi thường gồm chi phí điều trị, phục hồi chức năng, thu nhập bị mất trong thời gian điều trị, và trong trường hợp xấu nhất là chi phí mai táng cùng khoản hỗ trợ cho gia đình người bị nạn. Về tài sản, công ty bảo hiểm bồi thường thiệt hại của phương tiện hoặc tài sản khác bị hư hỏng do vụ tai nạn gây ra. Bảo hiểm bắt buộc không bồi thường cho chính chiếc xe của bạn hay bản thân bạn khi bị thương, trừ khi bạn mua thêm bảo hiểm tự nguyện.
Bảo hiểm tự nguyện: mua thêm khi nào và có những loại nào
Ngoài bảo hiểm bắt buộc, các công ty bảo hiểm còn bán nhiều gói tự nguyện để bảo vệ chính bạn và chiếc xe của mình. Ba loại phổ biến nhất là bảo hiểm vật chất xe, bảo hiểm tai nạn cho người ngồi trên xe và bảo hiểm trách nhiệm dân sự tự nguyện với mức cao hơn.
Bảo hiểm vật chất xe bồi thường khi xe của bạn bị mất cắp, bị cháy nổ, bị hư hỏng do tai nạn hoặc thiên tai. Phí gói này thường tính theo phần trăm giá trị xe, ví dụ xe tay ga 40 triệu đồng có phí khoảng 600.000 đến 1.200.000 đồng mỗi năm. Bảo hiểm tai nạn cho người ngồi trên xe chi trả khi người lái và người ngồi sau bị thương do tai nạn, với mức phí chỉ khoảng vài chục nghìn đồng mỗi người mỗi năm, nhưng mức hỗ trợ có thể lên tới vài chục triệu đồng tùy gói.
Bạn nên mua bảo hiểm tự nguyện khi xe còn mới và có giá trị cao, khi thường xuyên đi đường dài hoặc chở người thân. Với xe cũ giá trị chỉ vài triệu đồng, bảo hiểm vật chất không còn hiệu quả về chi phí, lúc đó chỉ cần bảo hiểm bắt buộc và bảo hiểm tai nạn cho người ngồi trên xe là đủ.
5 lưu ý khi làm bồi thường bảo hiểm xe máy
Nhiều người mua bảo hiểm đầy đủ nhưng khi tai nạn xảy ra lại không được bồi thường, phần lớn vì không biết quy trình làm hồ sơ.
Lưu ý 1: giữ bình tĩnh và bảo vệ hiện trường ngay sau tai nạn. Việc đầu tiên là kiểm tra người bị thương, gọi cấp cứu nếu cần, rồi chụp ảnh hiện trường, vị trí xe và biển số các xe liên quan. Những bức ảnh này là bằng chứng quan trọng nhất khi làm hồ sơ bồi thường.
Lưu ý 2: thông báo cho công ty bảo hiểm càng sớm càng tốt. Hầu hết các hợp đồng bảo hiểm yêu cầu bạn thông báo trong vòng 5 ngày kể từ khi xảy ra tai nạn, một số công ty yêu cầu thông báo trong 24 giờ. Hãy gọi ngay đến đường dây nóng ghi trên giấy chứng nhận và ghi lại mã số vụ việc. Thông báo muộn là một trong những lý do phổ biến khiến hồ sơ bị từ chối hoặc giảm mức bồi thường.
Lưu ý 3: chuẩn bị đầy đủ giấy tờ trước khi nộp hồ sơ. Hồ sơ bồi thường thường gồm giấy chứng nhận bảo hiểm còn hiệu lực, giấy đăng ký xe, giấy phép lái xe, biên bản tai nạn của công an giao thông nếu có, hóa đơn điều trị y tế, hóa đơn sửa chữa xe và ảnh chụp hiện trường. Thiếu giấy tờ sẽ khiến hồ sơ bị kéo dài nhiều tuần.
Lưu ý 4: không tự ý thỏa thuận bồi thường rồi mới báo bảo hiểm. Nhiều người sau tai nạn tự thỏa thuận đền bù với bên kia bằng tiền mặt rồi mới báo cho công ty bảo hiểm, lúc đó công ty có thể từ chối chi trả vì không còn căn cứ xác định thiệt hại. Hãy báo bảo hiểm trước khi ký bất kỳ giấy tờ thỏa thuận nào.
Lưu ý 5: kiểm tra kỹ biên bản giám định và giữ lại mọi hóa đơn. Khi nhân viên giám định của công ty bảo hiểm đến xem xe hoặc xem xét thiệt hại, bạn nên có mặt và đối chiếu kỹ các hạng mục hư hỏng ghi trong biên bản. Mọi chi phí sửa chữa, mua thuốc hay viện phí đều cần hóa đơn đầy đủ, vì công ty bảo hiểm chỉ chi trả dựa trên chứng từ, không dựa trên lời nói.
Mua bảo hiểm xe máy ở đâu cho an toàn
Bạn có thể mua tại văn phòng và đại lý chính thức của công ty bảo hiểm, cửa hàng bán xe máy, ứng dụng ngân hàng, ví điện tử hoặc sàn thương mại điện tử uy tín. Dù mua ở đâu, hãy kiểm tra kỹ ba điểm: giấy chứng nhận phải có tên công ty bảo hiểm, dấu và chữ ký rõ ràng, thông tin xe và chủ xe khớp với giấy đăng ký xe, và thời hạn bảo hiểm ghi đúng một năm kể từ ngày mua. Hiện nay nhiều công ty cấp giấy chứng nhận điện tử, bạn chỉ cần lưu tập tin vào điện thoại là có thể xuất trình khi được kiểm tra,
Cần đặc biệt cảnh giác với giấy chứng nhận giá rẻ bất thường được rao bán ven đường hoặc qua mạng xã hội với giá chỉ bằng một nửa mức quy định. Giấy chứng nhận giả không có giá trị bồi thường khi tai nạn xảy ra, và bạn vẫn có thể bị xử phạt vì không có bảo hiểm hợp lệ. Tham khảo thêm các hướng dẫn bảo vệ tài chính cá nhân tại Báo Doanh Thu.
Câu hỏi thường gặp
Không có bảo hiểm xe máy bắt buộc thì bị phạt bao nhiêu?
Theo quy định xử phạt giao thông đường bộ hiện hành, người điều khiển xe máy không có hoặc không mang theo giấy chứng nhận bảo hiểm còn hiệu lực có thể bị phạt khoảng 100.000 đến 200.000 đồng. Vì vậy mua sẵn một năm chỉ khoảng 66.000 đồng vẫn rẻ hơn nhiều so với việc bị phạt.
Bảo hiểm bắt buộc có bồi thường khi tôi tự ngã xe không?
Không. Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc chỉ bồi thường cho bên thứ ba mà bạn gây thiệt hại, không bồi thường cho chính bạn hay chiếc xe của bạn khi bạn tự ngã. Muốn được bảo vệ khi tự ngã, hãy mua thêm bảo hiểm tai nạn cho người ngồi trên xe và bảo hiểm vật chất xe.
Làm bồi thường bảo hiểm xe máy mất bao lâu?
Nếu hồ sơ đầy đủ và vụ việc đơn giản, công ty bảo hiểm thường giải quyết trong khoảng 15 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Với vụ việc phức tạp, ví dụ cần giám định thiệt hại lớn hoặc có tranh chấp về trách nhiệm, thời gian có thể kéo dài hơn.
Kết luận: bảo hiểm xe máy rẻ nhưng chỉ có ích khi bạn hiểu quyền lợi của mình
Bảo hiểm xe máy bắt buộc chỉ tốn khoảng 66.000 đồng mỗi năm, rẻ hơn một bữa ăn gia đình, nhưng có thể giúp bạn tránh được khoản đền bù lên tới hàng chục triệu đồng khi tai nạn xảy ra. Điều quan trọng nhất không phải mua loại đắt nhất, mà là hiểu rõ mình đã mua những gì và biết đúng quy trình làm bồi thường khi cần. Hãy kiểm tra ngay hôm nay xem giấy chứng nhận của bạn còn hạn hay không.
Thông tin trên Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com) mang tính chất tham khảo chuyên sâu và phân tích dữ liệu thị trường, không phải là lời khuyên ủy thác đầu tư tài chính.
