Thẻ tín dụng tiện lợi nhưng là con dao hai lưỡi: chỉ cần trả số tiền tối thiểu mỗi tháng là bạn tiếp tục quẹt thẻ, trong khi phần nợ còn lại sinh lãi rất cao. Nhiều người chỉ nhận ra mình lún sâu khi dư nợ đã gấp đôi số tiền từng tiêu. Dưới đây là cách lãi suất thẻ hoạt động và 5 cách thoát nợ an toàn.
3 ý chính cần nhớ
- Trả tối thiểu không phải là trả nợ: số tiền tối thiểu chỉ giúp bạn không bị phạt trả chậm, còn phần nợ gốc vẫn tiếp tục sinh lãi mỗi ngày.
- Lãi suất thẻ tín dụng rất cao: mức lãi theo năm thường từ 20% đến 40%, cao gấp nhiều lần lãi suất vay ngân hàng thông thường.
- Thoát nợ cần một kế hoạch viết ra giấy: liệt kê hết các khoản nợ, chọn thứ tự trả rõ ràng và cắt chi tiêu không cần thiết.
Thẻ tín dụng hoạt động như thế nào
Thẻ tín dụng cho phép bạn tiêu tiền của ngân hàng trước rồi trả lại sau. Mỗi tháng, ngân hàng gửi cho bạn một bảng sao kê ghi rõ tổng số tiền đã tiêu, ngày đến hạn thanh toán và số tiền tối thiểu phải trả. Nếu bạn trả đủ toàn bộ số tiền đã tiêu trước ngày đến hạn, bạn sẽ không mất lãi.
Vấn đề bắt đầu khi bạn chỉ trả một phần. Ngân hàng thường cho phép bạn trả tối thiểu, khoảng 5% tổng dư nợ. Nghe thì nhẹ nhàng, nhưng phần nợ còn lại sẽ bị tính lãi ngay từ ngày bạn tiêu tiền, với mức lãi suất theo năm thường từ 20% đến 40%. Theo phân tích của Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com), đây là điểm nhiều người mới hiểu sai nhất: họ tưởng trả tối thiểu là đã xong khoản nợ, trong khi phần còn lại vẫn tiếp tục đắt lên mỗi tháng.
Ví dụ: bạn nợ thẻ 10 triệu đồng, mỗi tháng chỉ trả tối thiểu 500.000 đồng. Với lãi suất 30% một năm, tiền lãi mỗi tháng đã khoảng 250.000 đồng. Như vậy, trong 500.000 đồng bạn trả, một nửa chỉ để trả lãi, còn một nửa mới trừ vào nợ gốc. Với tốc độ này, bạn có thể mất hơn 2 năm mới trả hết 10 triệu đồng và phải trả thêm vài triệu đồng tiền lãi.
Trả tối thiểu: cái bẫy ngọt ngào nhất của thẻ tín dụng
Số tiền tối thiểu giúp bạn cảm thấy dễ thở, nhưng nó lại là con đường chậm nhất để thoát nợ. Khi bạn chỉ trả tối thiểu, ngân hàng vẫn thu lãi đều đặn mỗi tháng, còn bạn gần như đứng yên tại chỗ. Nhiều người trả tối thiểu suốt một năm rồi giật mình khi thấy dư nợ gần như không giảm.
Ngoài lãi suất, bạn còn có thể mất thêm các khoản phí khác. Phí trả chậm thường từ 100.000 đến 300.000 đồng mỗi lần, phí rút tiền mặt thường khoảng 4% số tiền rút cộng thêm lãi tính ngay từ ngày rút. Những khoản phí này cũng bị tính lãi, khiến tổng nợ tăng nhanh hơn bạn tưởng.
Một hậu quả khác ít người để ý là điểm tín dụng. Khi bạn thường xuyên trả tối thiểu hoặc trả chậm, lịch sử tín dụng của bạn sẽ xấu đi. Sau này khi cần vay mua nhà hoặc mua xe, ngân hàng có thể từ chối hoặc chỉ cho vay với lãi suất cao hơn. Bạn có thể tìm hiểu thêm về cách chọn thẻ và các loại phí ngay từ đầu trong bài viết mở thẻ tín dụng lần đầu cho người đi làm.
Bước đầu tiên: nhìn thẳng vào toàn bộ khoản nợ của mình
Trước khi trả nợ, bạn cần biết chính xác mình đang nợ bao nhiêu. Nhiều người né tránh việc này vì sợ, nhưng không biết rõ con số thì không thể lập kế hoạch. Bạn hãy lấy giấy bút và liệt kê toàn bộ các khoản nợ thẻ: tổng dư nợ, lãi suất theo năm, ngày đến hạn và số tiền tối thiểu phải trả.
Viết kế hoạch trả nợ ra giấy giúp bạn nhìn rõ mình nợ bao nhiêu. (Ảnh minh họa)
Sau khi liệt kê xong, bạn cộng tổng tất cả các khoản nợ lại. Con số này có thể khiến bạn choáng, nhưng đó là sự thật cần đối mặt. Tiếp theo, bạn liệt kê thu nhập mỗi tháng và các khoản chi bắt buộc như tiền nhà, tiền ăn và tiền điện nước. Phần tiền còn lại sau khi trừ chi bắt buộc là số tiền tối đa bạn có thể dùng để trả nợ mỗi tháng. Bạn đừng đặt mục tiêu trả nợ quá cao so với thu nhập thực tế.
Nguyên tắc quan trọng là ngừng quẹt thẻ cho chi tiêu không thật sự cần thiết. Bạn hãy cất thẻ vào ngăn kéo, chỉ mang tiền mặt đủ cho chi tiêu trong ngày. Nhiều người thất bại không phải vì kế hoạch sai, mà vì vừa trả nợ vừa tiếp tục tiêu bằng thẻ, khiến nợ mới sinh ra nhanh hơn nợ cũ được trả đi.
5 cách thoát nợ thẻ tín dụng an toàn
Cách 1: Trả hết thẻ có lãi suất cao nhất trước. Đây là cách tiết kiệm tiền lãi nhiều nhất. Bạn vẫn trả tối thiểu cho tất cả các thẻ, nhưng dồn toàn bộ tiền trả thêm vào thẻ có lãi suất cao nhất. Khi trả xong thẻ đó, bạn chuyển sang thẻ có lãi suất cao thứ hai.
Cách 2: Trả hết thẻ có dư nợ nhỏ nhất trước để lấy động lực. Nếu bạn dễ nản, hãy trả dứt điểm thẻ có dư nợ nhỏ nhất trước, dù lãi suất của nó không cao nhất. Cảm giác gạch bỏ được một khoản nợ sẽ giúp bạn có thêm động lực. Bạn vẫn trả tối thiểu cho các thẻ còn lại trong lúc tập trung trả thẻ nhỏ nhất.
Cách 3: Thương lượng với ngân hàng để giảm lãi hoặc giãn nợ. Nhiều người không biết ngân hàng sẵn sàng thương lượng khi khách hàng chủ động liên hệ. Bạn có thể gọi tới tổng đài, trình bày khó khăn tài chính và xin giảm lãi suất trong một thời gian hoặc xin chuyển dư nợ sang gói trả góp với lãi suất thấp hơn. Ngân hàng thường đồng ý với khách hàng liên hệ sớm, thay vì đợi tới khi nợ quá hạn nhiều tháng.
Cách 4: Chuyển dư nợ sang thẻ khác có lãi suất thấp hơn, nếu thật sự phù hợp. Một số ngân hàng có chương trình chuyển dư nợ với lãi suất ưu đãi trong 6 đến 12 tháng đầu. Cách này chỉ hiệu quả nếu bạn cam kết không tiêu thêm bằng thẻ mới và trả hết nợ trong thời gian ưu đãi. Nếu bạn chuyển nợ rồi lại tiếp tục quẹt thẻ, bạn sẽ rơi vào vòng nợ mới còn nặng hơn.
Cách 5: Tăng thu nhập và cắt chi tiêu cùng lúc. Trả nợ nhanh nhất vẫn là có thêm tiền để trả. Bạn có thể làm thêm giờ, nhận việc vào cuối tuần hoặc bán những món đồ không dùng tới trong nhà. Song song đó, bạn cắt những chi tiêu không cần thiết như ăn ngoài và mua sắm theo cảm hứng. Bạn có thể áp dụng thói quen tiết kiệm tiền lẻ mỗi ngày bằng heo đất số để gom những khoản tiền nhỏ thành một khoản trả nợ thêm mỗi tháng.
Xây lại thói quen dùng thẻ sau khi hết nợ
Trả hết nợ thẻ mới là một nửa chặng đường, nửa còn lại là không để nợ quay trở lại. Bạn nên đặt ra 3 quy tắc đơn giản. Thứ nhất, chỉ dùng thẻ cho những khoản chi đã có sẵn tiền trong tài khoản và trả đủ toàn bộ dư nợ vào cuối mỗi tháng. Thứ hai, chỉ dùng tối đa 30% thu nhập mỗi tháng qua thẻ. Thứ ba, bật thông báo giao dịch qua tin nhắn để bạn biết ngay mỗi khi thẻ được quẹt.
Bạn cũng nên xây một quỹ dự phòng nhỏ ngay sau khi hết nợ, ban đầu chỉ cần bằng 1 tháng chi tiêu thiết yếu, gửi tiết kiệm linh hoạt. Khi có việc gấp như xe hỏng hoặc ốm đau, bạn dùng quỹ dự phòng thay vì quẹt thẻ, nhờ đó không rơi lại vào vòng nợ cũ. Bạn có thể tham khảo cách gửi tiết kiệm online lãi suất cao cuối năm để chọn kỳ hạn và ngân hàng phù hợp.
Cuối cùng, hãy nhớ thẻ tín dụng không xấu, cách dùng thẻ mới quyết định nó tốt hay xấu. Người dùng đúng cách được hưởng ưu đãi hoàn tiền, tích điểm và trả chậm không lãi trong 45 đến 55 ngày. Người dùng sai cách phải trả lãi cao và mất nhiều năm để thoát nợ.
Những sai lầm cần tránh khi đang trả nợ thẻ
Sai lầm phổ biến nhất là vay thêm một khoản vay khác để trả nợ thẻ mà không thay đổi thói quen chi tiêu. Khoản vay mới có thể có lãi suất thấp hơn, nhưng nếu bạn vẫn tiếp tục quẹt thẻ, cuối cùng bạn sẽ nợ cả hai nơi cùng lúc. Bạn chỉ nên vay để cơ cấu lại nợ khi đã ngừng dùng thẻ cho chi tiêu mới.
Sai lầm thứ hai là chỉ trả tối thiểu rồi tự an ủi rằng mình vẫn đang trả nợ đều đặn. Trả tối thiểu là con đường chậm nhất và đắt nhất để thoát nợ. Bạn hãy cố gắng trả nhiều hơn mức tối thiểu, dù chỉ thêm 200.000 đến 300.000 đồng mỗi tháng, vì số tiền thêm này đi thẳng vào nợ gốc.
Sai lầm thứ ba là giấu nợ với người thân và tự xoay xở một mình tới khi quá muộn. Nếu bạn đang sống cùng gia đình hoặc có người bạn đời, hãy chia sẻ thẳng thắn về tình hình nợ của mình. Người thân có thể giúp bạn cắt giảm chi tiêu chung hoặc nhắc nhở bạn mỗi khi bạn định tiêu hoang.
Bạn cũng nên hiểu rõ khả năng trả nợ của mình trước khi vay bất kỳ khoản nào trong tương lai. Kinh nghiệm vay ngân hàng mua nhà lần đầu cho thấy việc tính đúng khả năng trả nợ và tránh các bẫy lãi suất là bước quan trọng nhất trước khi ký hợp đồng vay.
Câu hỏi thường gặp
Hỏi: Chỉ trả tối thiểu mỗi tháng có bị phạt không?
Đáp: Không bị phạt nếu bạn trả đúng số tiền tối thiểu và đúng hạn, nhưng phần nợ còn lại vẫn bị tính lãi rất cao. Về lâu dài, chỉ trả tối thiểu khiến bạn mất nhiều năm mới hết nợ và phải trả thêm rất nhiều tiền lãi.
Hỏi: Nên trả thẻ nào trước khi có nhiều thẻ cùng lúc?
Đáp: Bạn nên trả thẻ có lãi suất cao nhất trước để tiết kiệm tiền lãi, hoặc trả thẻ có dư nợ nhỏ nhất trước để lấy động lực. Dù chọn cách nào, bạn vẫn phải trả tối thiểu cho tất cả các thẻ còn lại để tránh phí trả chậm.
Hỏi: Có nên đóng thẻ tín dụng sau khi trả hết nợ không?
Đáp: Bạn không nhất thiết phải đóng thẻ ngay, vì dùng đúng cách sẽ giúp bạn xây dựng lịch sử tín dụng tốt. Tuy nhiên, nếu bạn chưa tự tin kiểm soát chi tiêu, hãy tạm khóa thẻ hoặc hạ hạn mức xuống thấp trong vài tháng đầu sau khi hết nợ.
Kết luận
Nợ thẻ tín dụng không phải là dấu chấm hết, nhưng nó cũng không tự biến mất nếu bạn chỉ trả tối thiểu mỗi tháng. Bạn hãy bắt đầu bằng việc liệt kê toàn bộ khoản nợ, chọn một trong 5 cách thoát nợ, ngừng quẹt thẻ cho chi tiêu không cần thiết và kiên trì trả đều mỗi tháng. Chỉ cần bạn trả nhiều hơn mức tối thiểu và không tạo thêm nợ mới, khoản nợ sẽ giảm dần và có ngày về không.
Thông tin trên Báo Doanh Thu (baodoanhthu.com) mang tính chất tham khảo chuyên sâu và phân tích dữ liệu thị trường, không phải là lời khuyên ủy thác đầu tư tài chính.
